Kia orana, Fakaalofa lahi atu, Taloha ni, Talofa lava, Malo e lelei, ā,
nau mai hoki ki te whārangi pūrongo o te hapori Mātauranga
Pasifika. E wāriu ana mātau i ōu kōrero whakahoki me
ōu whakaaro, ā, e tono ana kia koe ki te whakapā kōrero
mai ki a mātau i pasifika@tki.org.nz
Mā tēnei whārangi e whakamohoa i ngā kōrero me ngā
rauemi e pā ana ki te whakaakotanga me te akoakotanga i ngā mahi Mātauranga
Pasifika.
Whakamahia ngā pātene i te taha katau o te whārangi nei me
te whakamahi i te ara rapu ki te uru atu ki ngā rauemi o te Mātauranga
Pasifika. Arā noa atu ngā pūrongo kei tēnei whārangi,
pērā i ngā rauemi mohoa i runga o TKI, he tohutohutanga mai i
te etitā, he rārangi kaupapa, me ngā pānui a te hapori.
Heke iho ki raro, whakamahia rānei ngā hononga e whā o ngā
ūpoko tuarua
Nau mai rā, me ō takoha kia haere pai ai ngā whakahaerenga o tēnei hapori mā te whakapā mai ki a Lucy Fuli-Makaua, te Kaitakawaenga o tēnei hapori.
Tohua te hononga ki te Maramataka Pasifika kei te taha katau o te whārangi nei ki te tiro i ngā kaupapa hou mō ngā āhuatanga Pasifika. Ka whakamohoahia ngā kauapapa ia wiki. Mēnā he kaupapa anō tāu hei rau ki te maramataka tēnā koa īmera mai.
Āta pānuitia ngā take marautanga e rua i raro ake nei, ka hoki mai anō ki te titiro ki ngā tāpiringa hou o te wā.
The New Zealand Curriculum
Tūhurahia tēnei pae hou, arā, The New Zealand Curriculum i runga ipurangi ka hono ki ngā momo rauemi me ngā rauemi tautoko hoki. Ka whakamanahia te marautanga kua whakahoungia kia noho ture tonu mai i te marama o Hui-tanguru 2010. Mā ngā kura e whakatenatena ki te whakatinana i roto i a rātou mahi. Tirohia ki te wāhanga hou e kīia nei ko Strategies for Getting Started, tapirihi ōu whakaaro kia tohatoha ōu mōhiotanga me wheako. http://nzcurriculum.tki.org.nz
LEAP: Language Enhancing the Achievement of Pasifika
Whakamahia tēnei rauemi akoranga ngāiotanga i whakahoatia mā ngā pouako whānui, mō ngā taumata katoa o te marautanga, e whai wāhi ana i ngā ākonga Pasifika reorua o roto i ngā akomanga auraki. Kei runga i te paetukutuku nei ngā rawa rangahau hei āwhina ki te whakapakari i te reo, ngā whakamōhiohio hei whai oranga reorua, me tētahi wāhanga e kōrero ana mō ngā take āwhina mā ngā ākonga hei ako. http://leap.tki.org.nz/
20-06-2008
wickED
Me tūhura koe ki tēnei kaupapa hōu i runga i te pāhekoheko Pasifika o wickED, Mataora o runga i te Moutere o Niu. Mā tēnei ipurangi pāhekoheko e heri ana koe ki tētahi haerenga ki ngā moutere o Te Moana Nui a Kiwa, kei reira ētahi tamaiti Kiwi e rua i tuki ki te Moutere o Niu, ā, ko te tau ko 2170. Ka taea e rātau te noho mataora mā ngā rākau kokonati anake? Peka mai ki runga i te waka, ā, me noho whakamōhio ki ngā āhuatanga e pā ana ki ngā tikanga whai oranga o mua, o ngā tāngata o Pasifika. Kei roto ngā pāhekoheko e whakangahau ana, ngā ngohe e kōrero ana mō te hanga whare mā ngā rau kokonati, te whakamahi ahi, te kimi kai me ērā āhuatanga katoa. http://www.tki.org.nz/r/wick_ed/interactives/survival/index.php 16-06-2008
ASB 2007 Polyfest
Tirohia te taiopenga o Tāmaki Makaurau, arā, te Auckland 2007 Polyfest, arā, te taiopenga nui katoa o te ao o ngā ahurea Māori me ngā ahurea o Ngā uri o Te Moananui a Kiwa. Kei te whakaatuhia e TV2 ngā miramiratanga o ngā mahi whakangahau mai i ngā atamira matua e rima, arā, ngā puoro, ngā kanikani, ngā kākahu tawhito me ngā whaikōrero mai i ngā iwi Māori, te iwi Niue, te iwi Tonga, te iwi Kuki Airani me Hāmoa hoki. http://tvnz.co.nz/view/page/497100/1077418 25-01-2008
Kua whakarerekētia te tukanga hei tono mā ngā rauemi me ngā whakaputanga a te MOE
Kua whakarerekētia te tukanga hei tono mā ngā rauemi me ngā whakaputanga a Te Tāhuhu o te Mātauranga. Mai i te tuatahi o ngā rā o Poutū-te-rangi 2008, kei a Wickliffe Ltd te mana whakahaere mō ngā ratonga kiritaki me te whare putunga o ngā rauemi me ngā whakaputanga – hei tono ā-waea 0800 660 662, ā-waea whakaahua rānei 0800 660 663. Ākuanei ka puta tētahi whakarārangi hou hei tono ā-ipurangi, ā-īmēra rānei.
Effective Literacy Strategies: Pasifika Focus (PDF 193KB)
Pānuihia tēnei pūrongo arotake rāpopoto mō ngā kaiako e whakaako ana i ngā ākonga Pasifika. E whakarato ana hoki i ētahi aratakinga, ētahi pārongo hoki mō ngā kōrero me ngā hiahia a ngā ākonga, hei whakapakari hoki i ngā pūkenga a ngā kaiako mō ngā wāhanga mahi tuhituhi kōrero. He pai tēnei tū āhua hei papa whakarite whakaaro mō ngā kaiako e pā ana ki ngā tūmahi tuhituhi kōrero mā ngā ākonga, me ngā whakahau a ngā wāhanga marautanga, me ngā uauatanga e rongohia e ngā ākonga Pasifika. http://www.tki.org.nz/r/literacy_numeracy/pdf/effective-literacy-strategies-pasifika-focus.pdf
Kaupapa hou
Kei te maramataka o Pasifika ngā Kaupapa hou e rārangi mai ana i nāianei, tirohia te papa whakatere i te taha katau.
Pasifika
Education Community Radio programs
Tirohia tēnei rārangi o ngā hōtaka hapori reo irirangi o te Tari Kāwana, kei roto nei ngā tāngata whakapā mō ia hōtaka. I tēnei wā, ko te nuinga o ngā whakaaturanga irirangi e tūrukihia ana e ngā mema o te Pasifika Advisory Group o te Tari Kāwana Pasifika, i ngā Rōpū Tohutoro Pasifika rānei.
Mā tēnei e whai huarahi ai rātau ki te hanga pūrongo mō a rātau hapori, he kohi hoki i ngā take mātauranga.
Karere
Te tautoko i ngā reo Pasifika
I te marama o Hongongoi 2004 i tāpirihia te marau o Cook Islands Māori in the New Zealand Curriculum ki te raupapa marau o ngā reo Pasifika, Ta'iala mo le Gagana Samoa i Niu Sila me te Samoan in the New Zealand Curriculum i hangaia ki te tautoko i ngā ākonga e ako reo rua ana i roto i Aotearoa.
Kei te wāhanga tā te tarāwhe o Vagahau Niuein the New Zealand Curriculum me te Tongan in the New Zealand Curriculum ka oti a te pito o te tau 2006, ka pērā anō mō te reo o Tokelau.
Kei te tirohia ngā tū āhua pāpāhō mātātini hei tautoko i ngā mahi whakaako i ngā reo Pasifika, ā, kei te mahi ngā mahi tuhituhi, i te tau 2006 mō te reo Kuki Airani Māori. Ka whai atu tēnei i ngā tauira kua mahia kēhia i roto i ngā mahi o Raupapa Reo ā-Ao, ā, ko te tikanga e whai hua ana ēnei mahinga mō ngā ākonga me ngā kaiako.
Whakaakoranga ā-waea
E ai ki TKI ka koa ia ki te whakaatu haere i tēnei paetukutuku, mā
te waea, ki ō huihuinga kaimahi kura, ngā hui whakariterite rānei.
Whakapā mai ki a mātau i tutorials@tki.org.nz
hei whakahura haere i tēnei huarahi.
