TKI global navigation

TKIĀwhina

: : arrowRegister

Āwhina – PūkupuMāori local navigation

Take Āwhina

Hononga TKI


Te whakaatu i ngā tohutō i runga i a TKI

Ko te whakahau a Te Taura Whiri i te Reo Māori, kia whakamahia tēnei tū āhua o te tohutō, ki te whakaatu i te oro roa Māori.

E whakamahia ana e Te Kete Ipurangi ngā pūāhua Unicode ki te whakaatu i ngā tohutō. Mā tēnei tū āhua e kitea ai ngā tohutō ahakoa he aha te pūtirotiro, te pūnaha papanga rānei e whakamahia ana e koe.

Hei tauira: me whakaatu pēnei mai ngā pūāhua i a koe e whakamahi ana i te Internet Explorer 5.0 neke atu, i te Netscape 6.0 neke atu rānei, i runga i a Windows 98 (Pēke Ratonga 2), Windows 2000, Windows XP i te Mac 0SX (Jaguar neke atu) rānei.

Mēnā kei te kitea e koe he tapawhā, he tohu pātai rānei, tērā i te kite i ngā pūreta, me whakahoutia e koe tō pūtirotiro:

Te whakauru tohutō (mō te Windows 2000, Windows XP rānei)

Ki te whakauru tohutō ki o tuhinga, īmera, whārangi ipurangi rānei, me raua e koe te Microsoft Māori keyboard definition, ka taea tō tango koreutu.

Mā te hanga tohutō whakamahia te pū tilde (~) kātahi anō te pūreta e hiahia ana koe.

Hītōria

I mua i te taenga mai o tauiwi he reo ā-waha katoa kē te reo Māori, arā, kāore kē ia i tuhia. Nō te hiahia kē mai hoki o ngā mīhingare kia tāngia ai ngā karaipiture i puta ake ai he ara tuhi hou kē, arā, 10 ngā pū kupu orokati, ā, e rima ngā pū kupu oropūare. Ki tā te ringikuihi he pai anō tēnei ara tuhi engari ko te mate kāore kē he tohu tō. Nō reira hoki kāore i te kitea he tohu tō i roto i ērā tuhituhinga tuatahi o te reo Māori.

E rua ngā momo oropūare o te reo Māori, arā, he poto ētehi, he roa ētehi. Kei te tō tonu o te oropūare rā ōna tikanga kē e mārama kē ai te tikanga o te kōrero. E tika kē ai te mau o te reo Māori i te akonga me tohu rawa anō hoki ngā tōnga oropuare. Kāore he kōrero i tua atu i te kī me whai tohu tō anō te reo Māori tuhituhi ka tika, ka mutu kia rite tonu anō hoki te tohu i te tō.

Ko te putanga pukapuka tuatahi o te tohu tō i te reo Māori, i puta ki te Papakupu tuarima o Wīremu, i tāngia i te tau 1917. Ko te tohu tō rā hoki he rāina iti i tuhia ki runga i ngā oropūare tika hei tohu tō.

Nō te pēnei kē o te tohu tō ka pōrearea ngā whakahaere patopato kōrero, rorohiko hoki nō te kore kē nei i taea tēnei tohu te whakaatu tika. Ka mutu, kīhai hoki i whai wāhi ngā tohu tō e rima o te reo Māori tuhituhi ki roto i ngā rangapū mata kupu rorohiko e mōhiotia nei ko te '8 bit ASCII character set'. Heoi anō kāore tonu tēnei i te tino aha ki ngā rorohiko o ēnei rā. Ka mutu, mā te rou noa ake i ētehi ranga tohutohu pēnei kē anō ki tō rorohiko e tika kau ai te whakaatu i te tohu tō nei.

He mea tautoko anō hoki tēnei whakaritenga tuhi reo Māori e Te Taura Whiri i te Reo Māori. He whakaritenga anō hoki tēnei nō te nuinga katoa o ngā wāhi akoako i te reo, ka mutu, he whakritenga anō hoki tēnei nō tēnei paewhakaata.

Ki runga