TKI global navigation

Just Up - Māori Archive

: : arrowRegister

Just Up - Māori Archive - January 2007


< December 2006 | Main | February 2007 >

National Film Archives: On Disk Library for Secondary Schools

Tirohia ngā hōtaka kua pūrangahia, ā, kua whakawāteahia mai i te tauira mamati, ā, nā Ngā Kaitiaki o ngā Taonga Whitiāhua tēnei tū āhua. E tautoko ana te kohinga English/Media Studies i ngā mahi NCEA i roto i ēnei kaupapa whakaako, ā, he kōpae e mau nei ngā whaikōrero, ngā hapainga, ngā whitiāhua o Aotearoa, ngā pānuitanga, ngā wāhine, te hunga taiohi me ngā take tuākiri o Aotearoa. Kei ngā kete mō ia kōpae ēnei tū momo rauemi, he pukapuka mā te kaiako, he mahere akoako ā-ipurangi kei te wātea mō ētahi. He kore utu noa te whakamahi i ēnei kōpae mō ngā kura o Aotearoa; ka taea te tono mō ēnei rauemi i runga ipurangi mai i tēnei pae tonu.
http://www.filmarchive.org.nz/education/ondisk.html
31-01-2007

Teaching junior media

Whakamātauhia ēnei whakaaro whakaakotanga me ēnei mahere akoako o tēnei kōwae mō te whakaako i ngā mahi pāpāhō ki te hunga teina o ngā kura. E hāngai ana ia o ngā akoranga nei ki ngā take pāpāhō pērā i ngā pānuitanga, ā, he tūmahi, he tauira mahi, me ngā akoranga hoki.
http://www.tki.org.nz/r/media_studies/teaching_learning/junior_media_e.php
31-01-2007

wickED

Tūhuhrahia tēnei whakaterenga taitara hou o runga o wickED, te paetukutuku mō ngā ākonga 7 - 12 te pakeke, ā, nā Te Tāhuhu o te Mātauranga tēnei kaupapa. Tirohia te wāhanga 'Homework Help' me te 'Homework Talk', e haere ai ngā ākonga ki te akoako kēmu, ki te pātai rānei i tētahi kaiako mō ētahi āwhina me a rātau mahi kāinga. Ā, ko te 'Kokona Māori' he hononga e haere tōtika ana ki ngā mahinga Māori. Ia wāhanga tau o te kura, he kaupapa hou, arā he 'Topic' me ōnā ake tūmahi akoako e pā ana ki te marautanga o Aotearoa, ā, ia marama ka tū he 'Cool Kiwi' hou.
http://www.tki.org.nz/r/wick_ed/index.php
31-01-2007

Health conditions in education settings: Supporting children and young people

Whakamahia ēnei aratohu hei tautoko i ngā tamariki me te hunga taiohi me a rātau māuiuitanga. He whakarato i ngā kōrero tohutohu mō te tarāwhe i ētahi maheretanga hauora, te manaaki i ngā rongoa, me ngā wāhi hei haere mō ngā pārongo e pā ana ki ngā māuiuitanga motuhake.
http://www.minedu.govt.nz/index.cfm?layout=document&documentid=11787&am
p;am

30-01-2007

Studyit

Rapua te 'Other' i runga i a Studyit ki te rapu i ngā whakaaro a ngā ākonga mō ngā momo reo, ki te pānui hoki i ngā tohutohu e tohatohangia ana e rātau ki a rātau anō mō te ako i ngā reo, me ngā mahi aromatawai hoki. Whakamahia tētahi kupu matua pēnei i te kupu 'French' ki te whakaara ake i ngā peka kōrero, ka whakamahi hoki i te pātene 'next' i pito o te whārangi ki te tiro i ētahi atu o ngā peka kōrero.
http://www.studyit.org.nz/communicate/search.php
29-01-2007

700 Reasons for Studying Languages

Āta whakamahia tēnei ripoata o tētahi pātengi raraunga e taea te rapu haere mai i tēnei kaupapa rangahau i te wā e tohutohu ana koe i ō ākonga ki te tohu i ētahi rerenga kaupapa. I kitea e tēnei rangahau, 700 ngā ritenga mō te akoako reo, mai i ngā mahi tirohanga whānui, me te arotakenga o ngā pepa mātauranga me ngā pepa whakaritenga. Kua āta whakarārangitia i roto i a rātau kaupapa, me a rātau kupu matua e tika ana.
http://www.llas.ac.uk/700reasons/orderform.aspx
29-01-2007

Maori Water safety

Tirohia tēnei paetukutuku mō ngā pārongo o ngā mahi ki te whakapakari ake i ngā haumarutanga wai i roto i te hapori Māori. Kei konei ngā pārongo mō te ārai atu i tēnei tū āhua, ngā kaupapa mātauranga mō ngā rā e heke mai ana, ngā kete rauemi mō tēnei kaupapa me tētahi whārangi e rārangi ana i ngā rauemi e wātea mai ana.
http://www.maoriwatersafety.org.nz/
26-01-2007

Read this summary of a report highlighting the key findings of a literature review completed last year. The report relates directly to Māori-medium education.

Pānuihia tēnei rāpopototanga o tētahi ripoata e miramira ana i ngā kitenga o ngā mahi tuhi kōrero i oti i tērā tau. E pā ana tēnei rangahautanga ki ngā mātauranga reo Māori.
http://www.educationcounts.edcentre.govt.nz/publications/maori/bilingual- e
ducation-aotearoa.html

26-01-2007

The Treaty Debate Series

Whakarongo mai ki ngā hopunga kōrero e rua o ngā Tautohetohe mō te Tiriti i tū ki Te Papa i tērā tau. Ko te take o ngā tautohe e rua nei ko te tūranga o Te Tiriti i roto i ngā kōrero hītori o Aotearoa. Ko te tuatahi o ngā kōrero nei ko Joe Williams rāua ko Tā Geoffrey Palmer, ā, ko te tuarua ko Apirana Mahuika rāua ko Pat Sneddon. Ko Dr Claudia Orange rāua ko Professor Matthew Palmer ngā kaituruki o ngā tautohe nei.
http://www.tepapa.govt.nz/TePapa/English/WhatsOn/Events/Past+Events/Treatyd
ebate/

26-01-2007

Managed Online Learning Environments

I hangaia tēnei pae e Te Tāhuhu o te Mātauranga o Aotearoa ki te pānui atu, me te tautoko ake i ngā kaiako me te hunga kaiako mātauranga mō a rātau whakaritenga i te wā e whakamahia ana tētahi taiao akoako ipurangi, arā, te managed online learning environment (M-OLE) i roto i a rātau kura. Tukuna mai he whakahokinga kōrero, ā, ka whakaratoa ngā whakamohoatanga hei te pito o te Wāhanga o te Kura 1 2007.
http://www.tki.org.nz/r/ict/online_learning_environment/index_e.php
26-01-2007

ERO Education Reviews 2007

Tirohia ēnei pārongo mai i te paetukutuku o Te Tari Arotake mō ngā arotakenga ā-kura mō te tau 2007.
http://www.ero.govt.nz/ero/publishing.nsf/Content/NatAreasForReview
25-01-2007

Pasifika Stories

Tirohia tēnei pae pāpāhō mātātini, e whai nei i tētahi kaupapa matua a te ABC me Film Australia. E whitu ngā pūrākau e tūhura ana i ngā take matua pērā i te tāmitanga, te ngarohanga whenua, te tuākiri ahurea me te tūnga o ngā ahurea motuhake mō ngā rā e heke mai ana. Me pai tonu tō hononga ipurangi, ā, me whai rawa koe i te kia kite ai koe i ngā rīpene ataata.
http://www.abc.net.au/pacificstories/
24-01-2007

Te Reo Māori in Mainstream Professional Development Programmes for Primary Teachers – An Evaluation

Pānuihia tēnei ripoata mō te arotakenga o te kaupapa paerata o Te Tāhuhu o te Mātauranga mō ngā mahi whakahiki pūkenga mō ngā kaiako o ngā kura tuatahi e whakaako ana i te reo Māori i roto i ngā kura auraki. E wātea mai ana te ripoata nei hei tango mai māu kei te tauira PDF, te tauira Word doc rānei. Ka taea tō tono i tētahi kape mai i a research.info@minedu.govt.nz.
http://www.educationcounts.edcentre.govt.nz/publications/maori/te-reo-maori
.html

23-01-2007

Ngā Tauaromahi Marautanga o Aotearoa

Ka mea ka tiro ki tēnei kohinga tauaromahi e tipu haere ana mō ngā wāhanga marautanga o ngā mahi tikanga ā iwi me ngā toi.
http://www.tki.org.nz/r/assessment/exemplars/index_e.php
19-01-2007

Puke Ariki – Interactives

Tirohia ēnei rauemi tauwhitiwhiti i runga i te pae o Puke Ariki. Kei roto nei ngā take pēnei i te te rau kai ki tētahi waka haere, te hanga pā, tētahi pakanga o ngā pakanga whenua o Taranaki, me te maunga o Taranaki hoki.
http://www.pukeariki.com/en/resources/teacherscentre/multimedia.asp
19-01-2007

Treaty2U – A Touring Exhibition

Rapua ngā kōrero e pā ana ki te haerenga o te whakakitenga o Te Papa, ka timata i te pito o Kohitātea, ā, ka tau hoki ki tō taone. Pāwhiria te hononga ki ngā rauemi mātauranga e hāngai ana ki tēnei kaupapa, ngā mahere whenua o te whakakitenga nei, ngā ripanga mahi, me ngā kōrero rauemi whakamārama.
http://www.tepapa.govt.nz/TePapa/English/WhatsOn/ComingSoon/Treaty2U
19-01-2007

Te Matatini Māori Performance Festival 2007

Tirohia te pae o Te Matatini kātahi nei ka whakahoutia, e mau nei ngā pārongo mō te taiopenga e tū ana ki Te Papaiōea, a te 22–25 o Hui-tanguru. Ka whakapāohotia e Whakaata Māori i runga pouaka whakaata, i runga ipurangi hoki. Ka taea hoki e ngā tāngata e mātakitaki ana i te taiopenga nei te pōti mō tā rātau rūpu, ara, e kīia nei ko te People’s Choice Award mā te teki, ā, ka taea tā rātau whakarongo ki te reo irirangi mō ngā putanga reo Pākehā.
http://www.tematatini.org.nz/
19-01-2007

New Zealand's history online

Ka taea tō rapu i ngā pārongo me ngā hononga ki ngā kōrero hītori o Aotearoa mō ia rā o te tau i tēnei pae.
http://www.nzhistory.net.nz/calendar
19-01-2007

Earth Science Australia

Āta tirohia tēnei pae mō ngā ripanga kōrero pono, ngā rauemi, ngā tūmahi me ngā paerewa e pā ana ki ngā pūngao me ngā matū waro, ngā anga pōhatu, te wā, te ātea, ngā parawhenuamea me ngā haerenga matawhenua.
http://earthsci.org/
19-01-2007

Living Heritage Tikanga Tuku Iho

Tirohia ēnei kaupapa mohoa kei runga i te paetukutuku o Tikanga Tuku Iho: Gulf Harbour School – Shakespear Park: Our Special Place Raroa Intermediate – Mt Kaukau Central School – Koru Pa Marcellin College – Auckland Polynesian Festival (updated)
http://www.livingheritage.org.nz/index.html
19-01-2007

Smithsonian Institute

Ko te tino whāinga o te Smithsonian Institute he whakatairanga i ngā kaupapa hou, ngā rangahautanga me ngā kitenga mō ngā mahi pūtaiao. Tirohia ngā whakakitenga, ngā kaupapa, me ngā rangahautanga i runga ipurangi e pā ana ki ngā mahi pūtaiao, i ngā mahi hangarau hoki.
http://www.si.edu/
19-01-2007

Shark Foundation

Rapua ngā pārongo me ngā whakaahua e pā ana ki te atawhaitanga, i te taiao, te whanaketanga, te āhua, me te tinana o te mako.
http://www.shark.ch/index.html
19-01-2007

HubbleSite – Newscentre

Tirohia tēnei kohinga putanga pūrongo mai i te Hubble Space Telescope me ōnā rawa tautoko, mai i ngā taputapu tātai arorangi, rauemi hei āwhina ki te whakawhānui i ngā mōhiotanga a ngā ākonga mō tēnei mahi o te tātai arorangi.
http://hubblesite.org/newscenter/
19-01-2007

NASA – Mars Global Surveyor

Rapua ngā pārongo e pā ana ki te Mars Global Surveyor, he kaupapa mahere ao e tūhura ana i te ao o Matawhero. He wāhanga kei tēnei pae mō ngā ākonga, te hunga mātauranga me ngā mātua hoki.
http://mars.jpl.nasa.gov/mgs/
19-01-2007

The Electronic Universe

Tirohia tēnei pae mō ngā rauemi e pā ana ki ētahi wāhanga mahi mō te kaupapa pūtaiao. Arā noa atu ngā pārongo e pā ana ki te ātea, ki a Papatuānuku, te ahupūngao, te taiao me ngā huarere, tae atu ki ngā whakakitenga whakaahua.
http://zebu.uoregon.edu
19-01-2007

Biotechnology – Polls

Tirohia te whārangi papakāinga o te Biotechnology Learning Hub, ka whakakī haere i ngā rūri ipurangi. This month's poll is about 'Growth in biotech'.
http://www.biotechlearn.org.nz
19-01-2007

NIWA Science

Tirohia te wāhanga pūtaiao o Taihoro Nukurangi, arā, a NIWA (National Institute of Water and Atmosphere) mō ngā pārongo e pā ana ki te aquatic biodiversity me te biosecurity, ngā whakaututanga mō te climate-energy, ngā takutai me ngā moana, ngā tāunga ika me te ahurea ā-wai, tae atu ki ngā rauemi wai.
http://www.niwascience.co.nz/
19-01-2007

Project Iceberg

Whāia ngā mahi rangahau o tēnei rōpū ā-ao, he rōpū kaimātaimatawhenua me te hunga mātauranga pūtaiao o Tiamana, o Itāria, o Aotearoa me Amerika i a rātau e tūhura ana i ngā rekoata stratigraphic mō te wāhi o McMurdo Sound, i Antarctica. He pou kōrero, he whakaahua, he rātaka ataata, he wāhanga mō ngā kaimātauranga, me tētahi wāhanga mō ngā pātai auau.
http://www.andrill.org/iceberg/index.php
19-01-2007

EU – Together since 1957: Article and podcast competition 2007

Hei tohu i te 50 tau o te hangaiatanga mai o te European Economic Community (i nāianei kua kiia ko te European Union) e tono ana te rōpū taraketi o EU o Te Whanganui a Tara nei ki te hunga tau 12, tau 13 o Aotearoa kia uru mai ki roto i tēnei whakataetae. Ka taea e ngā ākonga te tuhi putanga pūrongo, te hanga i tētahi putanga ipod rānei e kōrero ana mō a rātau tirohanga mō te kaupapa "¿EU – What does it mean – 4U?" Ko ngā kaitoa e iwa ka tonoa ki tētahi kaupapa e rua rā te roa, arā, ko te 'Europe Workshop for Young Journalists' ki Te Whanganui a Tara i te marama o Pipiri, ā, ka riro hoki i te kaitoa tuatahi me tōnā kaimanaaki tētahi haerenga ki Uropi. Me oti ngā rēhitatanga a te 31 o Poutū-te-rangi 2007, ā, ko ngā urunga me riro atu hei te 23 o Paenga-whāwhā 2007. Mō ētahi atu pārongo, mō ngā puka rēhita rānei tirohia te paetukutuku.
http://www.eu-togethersince1957.net.nz/
16-01-2007

CPaBL - Creating Pathways and Building Lives

Pānuihia ngā kōrero mō tēnei kaupapa hou i hangaia ki te tautoko ake i ngā kura ki te āwhina i ngā ākonga ki te whakarite i ngā panonitanga whai hua mō te whakawhiti mai i te kura ki ngā wānanga mātauranga, ngā wāhi whakangūngū, me ngā wāhi mahi hoki.
http://www.minedu.govt.nz/index.cfm?layout=index&indexid=11720&inde
xparentid=1004

16-01-2007

The Textile Institute

Ka whai āwhinatanga ngā kaiako i ngā mahi pūweru i runga i tēnei pae, me ōnā pārongo mohoa e pā ana ki te ao pūweru. He wāhanga pūrongoT e whakarato ana i ngā kōrero whānui o ngā pūrongo, ngā hui, ngā mahi whakahiki pūkenga; tae atu ki tētahi nūreta ipurangi e taea tō tuku tono atu kia riro i a koe te nūreta.
http://www.texi.org/
10-01-2007

Teach with Technology

Tūhurahia ngā mahi o te hangarau me tōnā whakaurutanga ki ngā mahi o te akomanga. He pārongo mō ngā mahi whakahiki pūkenga, te whakauru i ngā mahi hangarau me ngā rauemi e wātea ana ki te hunga kaimātauranga. He papa taputapu hoki e putu nei ngā tū momo mea pēnei i ngā panga kupu, ngā rubrics, ngā kēmu, ngā akoranga, me ngā momo rauemi whakaako katoa.
http://4teachers.org/
10-01-2007

Sustainable Technology Education Project

Ki ngā kaiako me ngā ākonga, whakamahia tēnei pae ki te whakaaro ake, ki te tūhura hoki i te whai huatanga o te ukaukatanga i roto i ngā mahi hoahoa. Arā noa ngā tirohanga whānui e wātea ana kia whakamahia i roto i te akomanga pērā i te eco-fashion, i ngā waiūtepe, ngā kirihou, he miro paraumu, ngā play-pumps, ngā kai paraumu mō ngā pēpi, nga smart-cars, te shea-butter, tēnei tū āhua o te wind-power, me te upesi-stove.
http://www.stepin.org/
10-01-2007

Figure It Out series

Kua wātea mai ngā ‘Answers and Teachers' Notes’ mō ngā pukapuka hou e toru e pā ana ki ngā whakaaro whakareatanga mai i tēnei paetukutuku, ā, ka taea hoki tō tono mō ngā pukapuka ākonga. Mō ngā taumata 2–3, 3 me te 3–4 o ēnei tū momo mahi.
http://www.tki.org.nz/r/maths/curriculum/figure/index_e.php
08-01-2007