|
Ko te reo Māori hei kawe i ngā kaupapa o ngā
toi. I te huhua o ngā huarahi whakaako, e kore
e taea te kī kotahi anake te huarahi.
Arā noa atu ngā pānga tūāpapa ka
whakamahia i te wā whakaako.
E whai ake nei he tauira i whakamāoritia.
| Aria |
Huarahi Whakaako |
|
| ariā ā
hinengaro |
whakamātau
hinengaro |
Cognitive approach
categorisation |
ariā
ā rongo a ngākau, uara, waiaro, kare ā
roto
|
whakamātau
kare ā roto
|
Affective/Emotions
approach
|
ariā ā
pūkenga whakapakari tinana, me ngā tūhononga
|
whakamātau
tinana |
Psychomoto/Physical
approach |
|
|
|
| ariā ā
whanonga |
whakamātau
whanonga |
Classical/Conditioning
approach |
|
|
|
| Hei tā
te Māori, me tino whakauru atu te ariā ā
wairua |
whakamātau
wairua |
Spiritual and
Mental approach |
Ngā matea
ako o ngā ākonga |
E tautoko ana te marautanga Ngā Toi
i roto i te Marautanga o Aotearoa i te whakaaro kia tāutuhia
ngā matea ako, ngā wheako, ngā whai takenga
me ngā uara o ngā ākonga katoa. Hei konei whakaritea
ai he hōtaka toi me te āta whakaaro ki:
- ngā ākonga tāne me ngā ākonga
wāhine;
- ngā ākonga o ngā iwi katoa;
- ngā ākonga he rerekē ō rātou
kaha,kore kaha rānei;
- ngā ākonga he rerekē ō rātou
āhua pāpori;
- ngā ākonga he rerekē ō rātou
whakapono.
Ngā Tauārai Akoranga
Hei āwhina i ēnei āhuatanga, mā te kaiako
e:
- whai te tūmomo ako
a te ākonga;
- whai atu ngā wheako whaiaro a te ākonga;
- whai kia kounga ngā
hōtaka ako;
- whakawhanake ngā tikanga hinengaro o te auahatanga,
te whai whakaaro, te tātari, te rangahau, te whakamana
i te taha rerehua,
te whakaoti rapanga, ā, tae noa ki ngā uara me
ngā waiaro o ngā tūmomo ahurea;
- whakakaha te ākonga kia mātau ai ia ki te kawe
haepapa i āna ake putanga
ako;
- whakawhanake ngā waiaro me ngā uara o te ākonga
kia tutuki angitu ai
mō tōna ake ao.
He Whakaritenga Toi ā Kura
Whai whakaaro ai te kura ki ngā matea ako o ngā ākonga
i roto i ngā horopaki o:
- te ao Māori;
- te akomanga me te taiao kura;
- te tino āhua o te hapori;
- te whanaketanga o ngā matea
kikokiko: te pāpori, te ngākau, me te wairua;
- te whānui o te mōhiotanga, ngā wheako,
ngā wawata o ngā ākonga, ngā taioha,
tae noa ki ngā pakeke puta noa i Aotearoa.
Mā te whakawhitiwhiti whakaaro i waenga o ngā ākonga,
ngā kaiako, ngā mātua, ngā mātua whāngai,
ngā aumātua me ngā tāngata whai mātauranga,
ka taea ai ngā akoranga matea toi te tāutu.
He Tirohanga Ahurea
E āhukahuka ana te Marautanga o Aotearoa i ngā take
nui o te Tiriti o Waitangi. Me āhukahuka me uara hoki te
marautanga o te kura i te tūnga
ahurei o te Māori i roto i te porihanga
o Aotearoa. (Te Anga Marautanga o Aotearoa, Whārangi
7.)
Ko tā Ngā Toi i roto i Te Marautanga
o Aotearoa he whakaū i ngā mahi toi Māori
i runga i te whakaaro Māori, te tikanga Māori me
te reo Māori, ia kore ai e ngaro ēnei āhuatanga
i roto i ngā huringa tere
o tēnei ao hurihuri.
I tua atu, ko te āhukahuka i ngā āhuatanga
i uru mai i te taenga mai o te Pākehā me ngā
ahurea rerekē ki Aotearoa.
E whakapūmau ana a Ngā Toi i roto
i Te Marautanga o Aotearoa ki te Māori me te āhukahuka
i te āhua kākano
rua, te āhua kākano
tini o Aotearoa. E whakapāpā atu ana
hoki ki ngā mahi toi o te ao whānui.
Ko te pūtake o te torotoro
atu ki ngā mahi toi o te huhua o ngā ahurea, ko
te whakarato akoranga
mō ēnei ki te kura.
Mā konei e kite ai ngā ākonga
i te whai pānga,
te whai take me te whai hua o te marautanga Ngā Toi
i roto i Te Marautanga o Aotearoa ki a rātou.
I roto i ēnei mahi ka āhei ngā
ākonga ki ngā wheako akoranga kia mārama ai
rātou ki ngā pānga o ngā toi ki te ao.
|