|
Ekehia ngā toi maunga kia whitikia e te toi awe haukura
o te atatū
Ko te toi ka taea i te ringa hangahanga o te tohunga toi
Ko Toi te uri o Mahara Pōhewa
Toi whakaataata e kitea ai ngā uriuri o te hinengaro
Mā toi ka rere te toi ora tangata
He toi tupu, he toi ora, he toi i ahu mai i Hawaiki
Kia mau ki te toi hanga whare tangata
Okioki i te toi o te maunga
Ko te toi ka ora, ko te iwi ka toitū
E tū ana te haka, he tohu whenua rangatira te haka
Te haka a Tānerore
Ko te haka a Hineruhi ka tū i te ata hāpara
Te toi whakaaro, ka ihiihi, ka wehiwehi, ka aweawe te ao katoa.
Nā Hirini Melbourne
Ko ngā toi ēnei e tangi atu ana ki ēnei kupu
tuku iho,
"Whakairohia ki te toi awe haukura".
Ahakoa, kua tata ki te rima tau ngā marautanga reo ki
ngā kura o te motu, kātahi anō tētahi
ka tuhia i runga i te whakaaro me haere tahi te kaupapa, ngā
tikanga Māori me te reo Māori.
Nā reira, ka whakanana ngā kaituhi:
- kia hirahira ngā whakatokotoranga toi i roto i te
mātauranga;
- kia mau te mauri Māori ki roto i ngā mahi toi;
- kia eke te kaupapa ki tōna hiringa mā te reo
Māori.
E mōhio whānuitia ana, haere tahi ai te reo me te
hinengaro. E mōhiotia ana hoki, kei te reo ngā tikanga
tuku iho o taua reo e mau ana. Nō reira, i roto i te whakaako
marautanga mā te reo Māori, e tika ana kia haere tahi
te marau, te reo me ngā tikanga tuku iho a te iwi, nō
rātou te reo. Mā tēnei huarahi ngā akoranga
e whakawhanake.
He mea nui anō hoki, kia whai māramatanga te kaiako
ki te mātauranga wete reo me te wāhi o tēnei
ki te whakaako. He āwhina kei roto i ēnei mōhiotanga
mō ngā kaiako katoa, ahakoa, he reo tuatahi, he reo
tuarua kē rānei te reo Māori.
Nā reira, hei āwhina i te whakaako, kua takoto ki
roto i ngā whenu me ngā taumata o Ngā Toi
i roto i te Marautanga o Aotearoa, he tauira kawenga reo.
Kei roto i ēnei he huānga toi, he āhuatanga wete
reo hei arotahi, me ētahi tauira rerenga kōrero.
Mā tēnei huarahi, ka rawaka ake ngā kupu, ka
toa ake ki te takoto o te reo me ngā tikanga tuku iho o
tōna reo, ehara ko ngā mātauranga toi anake.
Ka whanake hoki tōna kōeketanga hinengaro, kōeketanga
tangata.
Heoti rā

Howard Fancy
Hekeretari o te Mātauranga
|