TKI global navigation

Ngā Tauaromahi Marautanga o Aotearoa Papakainga Tauaromahi Assessment homepage
Papakāinga tauaromahi Ngā Toi

Ngā Toi

Kōeke.

Toi Ataata

He Rākau Tipu

Mā te pouako.
He tāhū Ngā Toi.
Whenu: Tūhura Mahi Mōhiotanga Maioha


He whakataki

He maha ngā tohu Māori i roto i te whakairo, i te raranga, i te kōwhaiwhai hei kai mā te karu me te hinengaro o te kaititiro. Ka pūmau hoki te pupuri ki ngā taonga pērā i te whakapapa, te karakia, me te pūrākau i te mea mā ēnei taonga e tuku iho ngā kōrero ki ngā uri whakaheke. Ka ākina ngā ākonga kia hāpai i ā rātou ake kōrero ki roto i ngā toi rawa tā maha, i te mea he nui ngā tūāhua mahi ka taea i taua momo toi.

Te mahi toi.

Te mahi toi.

Ki runga

Ngā hononga ki te tāhū

Tā tēnei mahi e whakaatu ana

  • Ngā tikanga hou o te hoahoa, te whakamahi i ngā taputapu o ēnei rā me ngā rauemi o te taiao.
  • Te whakaatu i te whakapapa.
  • Te whakamahi i ngā tohu me te whakapaparangi.
  • He mahi toi, he momo toi hua iti o ēnei rā.

Ki runga

He tukanga mahi

Wāhi kore peita.

Waitohungia ki te hāpiapia te wāhi kāore e peitatia.

Peita-rehu.

Kia rua ngā peitatanga ki te peita-rehu pango.

Wirihia puare.

Waitohungia, wirihia ngā puare mō ngā rākau rango. Whakamahia he teipa rahirahi hei tohu i te tauira.

Tango teipa.

Peitatia ki ētahi atu tae hei whakamiramira i te tohu, kātahi ka tangohia te katoa o ngā teipa.

Whakapiri rākau rongo me ngā anga.

Whakapirihia ngā rākau rango me ngā anga ki te wāhi e tika ana.

Hoatu he tuaina hei whakairi i te mahi toi.

Ki runga

He pito hōhonu o te toi

E whakaatu ana te mahi nei i te whakatautika o ngā rawa me te whakamahi tika i te wāhi. Kua aro atu te ākonga ki ngā tae kia paku rerekē, kia paparangi hoki. Kua whai hua te whakamahi i ngā rauemi me ngā taputapu hei waihanga i te mahi toi nei.

Te whakatautika rawa.

Te whakatautika rawa.

Ki runga

He kupu taka

hāpiapia masking tape
huarewa toi art gallery
kakano texture
miramira (whaka-) to highlight
paparangi layering
peita-rehu spray-paint
rākau rango dowel
rawa tā maha mixed media
teipa rahirahi thin tape
tūāhua mahi style
wāhi hua pai positive space
wāhi hua kore negative space

Ki runga

Ngā putanga ako

  • Ka tūhonohono ngā ākonga i ngā tūāhua maha o te mahi toi hei whakaatu i ō rātou ake whakaaro.
  • Ka whakamahia e ngā ākonga ngā tohu ki ngā wāhanga e tika ana.

Kua whakamātau ngā ākonga i ēnei huānga ki roto i ngā horopaki huhua, arā, te:

  • kauruku
  • āhua
  • mokowā.

E rua ngā tikanga toi o tēnei mahi

Ka whakamahi ngā tohu Māori hāngai tonu ki te ariā matua. Ka whakamahi ngā rāuemi rerekē, arā, ko te peita rehu me te hāpiapia, ki te whakatinana i te whakaaro o te kaitoi.

Ka whakawhanake i te papa o muri hei kawe i te ia me te ngako o ngā kōrero.

Ki runga

Ki hea i nāianei?

  • Tūhuratia te whakamahia o te wāhi hua pai me te wāhi hua kore hei whakamiramira i ngā mahi toi.
  • Waihangatia ētahi toi rawa tā maha, ā, ka hoatu ki tētahi huarewa toi Māori hei whakaaturanga.
  • Whakamātauria ngā kakano me ngā tikanga whakakauruku.
  • Rangahaua ētahi whāriki ki ētahi rauemi.

Ki runga

He hononga ki ngā toi

Ngā mahi a te rēhia

Whakamahia ngā āhua o ngā tohu toi mō te nekeneke/ kanikani, arā, te poutama, te koru rānei. Ka waihanga ngā ākonga i te āhua o aua tohu i a rātou e nekeneke ana.

Toi puoro

Whakamahia nga tūmomo rākau hei hanga ti-rākau me te tititorea.

Ki runga

He akoranga kē atu

Pāngarau

Tūhuratia te āhua o te whakamahi i te wāhi hua pai me te wāhi hua kore.

Pūtaiao

Rangahaua tētahi rākau a Tāne. Tōna wāhi noho, ōna hononga ki te taiao. Ngā rongoa.

Tikanga ā-iwi

Te whakapapa o te rākau mai i a Tāne heke iho ki tētahi rākau.

Ki runga

He rauemi

Ngā Toi online: Toi Ataata. Te Kete Ipurangi. www.tki.org.nz/r/arts/ngatoi/toi_ataata/index_e.php
Kei reira te wāhanga hei tautoko, hei whakawhānui i ngā mahi Toi Ataata.

TKI Mātauranga MāoriTKI Mātauranga Māori

Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 1.17MB)

PDF help Printing tip

Ki runga