| Ngā Tauaromahi Marautanga o Aotearoa |
![]() |
||
Ngā Toi |
|
|
Toi PuoroRimurimu |
Whenu: Tūhura Mahi Mōhiotanga Maioha
|
Kia mataara! Me pātai atu ki ngā kaumātua, ngā kuia, te rūnanga rānei, mā rātou koe e ārahi i ngā āhuatanga o te whakaako waiata ā-hapū, ā-iwi ki ngā ākonga.
E ngaro haere ana ētahi o ngā momo waiata, mōteatea hoki, ki roto i ngā hapū me ngā iwi. He nui ngā take e pēnei ana. He tino taonga ēnei waiata, kei reira ngā kōrero ā-iwi, ā-hapū rānei. Nō reira, me pēhea tātou e whakaora i ēnei waiata kia kore e ngaro noa? Me pēhea te whāngai i ēnei kōrero ki ngā whakatipuranga?
Ka waiata ngātahi.
| Mahi | Ka waiata ngātahi | Kōeke 1 |
|---|---|---|
| Mahi | Ka mahi ngātahi kia tutuki tētahi mahi puoro | Kōeke 3 |
| Maioha | Ka arotake waiata, puoro rānei | Kōeke 2 |
Tauira 1: Te tikanga o te waiataKa kōrero te tamaiti mō te tikanga o ngā kōrero o te waiata. Ka whakawhānui ia i tana kōrero mō ngā whiti e toru, ā, ka uru mai ōna ake kupu whakamārama. |
|
|
|
|
| Clip duration: 0:50 | |
| Select the viewing option that best suits the speed of your Internet connection: | |
| Download | 28Kps (audio) | 56Kps | 128Kps | 256Kps |
| If you have a slow, or dial-up, connection, select the 56Kps option. | |
Tauira 2: Te waiata ngātahiKa whakaatu te rōpū i te waiata me ngā reo e toru. He waiata tangi tēnei, nō reira kua tāpirihia e te pouako tētahi poroporoaki hei reo ārahi. |
|
|
|
|
| Clip duration: 0:53 | |
| Select the viewing option that best suits the speed of your Internet connection: | |
| Download | 28Kps (audio) | 56Kps | 128Kps | 256Kps |
| If you have a slow, or dial-up, connection, select the 56Kps option. | |
Tauira 3: Te rangi matuaKa waiata ngā tokotoru i te rangi matua o te waiata. Mehemea e ngoikore ana te rangi matua ka pērā te katoa o te waiata, nō reira he mahi nui tā te pouako hei whakatakoto i te rangi matua i te tīmatanga. |
|
|
|
|
| Clip duration: 0:43 | |
| Select the viewing option that best suits the speed of your Internet connection: | |
| Download | 28Kps (audio) | 56Kps | 128Kps | 256Kps |
| If you have a slow, or dial-up, connection, select the 56Kps option. | |
Tauira 4: Te reo pānguruKa tāpirihia te reo pānguru ki te rangi matua. Ka rongo koe i te reo hōhonu. Ko tēnei te reo hei whakakī, hei whakaniko i te rangi matua. Ko te reo o te kaiwaiata tāne tēnei. |
|
|
|
|
| Clip duration: 0:42 | |
| Select the viewing option that best suits the speed of your Internet connection: | |
| Download | 28Kps (audio) | 56Kps | 128Kps | 256Kps |
| If you have a slow, or dial-up, connection, select the 56Kps option. | |
Tauira 5: Te reo tōiriKa uru mai ko te reo tōiri. He reo teitei, he reo hei kīnaki atu. Ko te reo o te wāhine tēnei. Ka whakaritea e te pouako ngā wāhanga reo kia tika te putanga mai o te waiata. |
|
|
|
|
| Clip duration: 0:46 | |
| Select the viewing option that best suits the speed of your Internet connection: | |
| Download | 28Kps (audio) | 56Kps | 128Kps | 256Kps |
| If you have a slow, or dial-up, connection, select the 56Kps option. | |
| reo pānguru | bass |
|---|---|
| reo tōiri | soprano |
| reo pekerangi | alto |
| whakapaparanga | layer |
Kua whakamātautau ngā ākonga i ēnei huānga ki roto i ngā horopaki huhua, arā, te:
Kua whakaritea e te kaiako tētahi waiata tawhito mai i tana rohe, ko Rimurimu tērā. Ka mahi i ngā wāhanga reo waiata, arā, ko te reo matua, te reo pānguru me te reo tōiri.
Ka whakaakona ngā kupu me te tikanga o te waiata, kātahi ka whakaako i te rangi matua ki te rōpū. Ka waia ngā kaiwaiata ki te rangi matua, ka tīmata te whakaako i te reo pānguru me te reo tōiri. Me ako ngā kaiwaiata i ngā wāhanga waiata katoa kia mātau ngā rōpū katoa, kaua ko te rōpū kotahi anake.
Ka whakarōpū haere i ngā kaiwaiata ki ngā rōpū reo waiata e toru. Ka whakamātau rātou i a rātou anō ki roto i aua rōpū, me tika te whakaputa reo waiata. Ka whakapaparanga i ngā reo e toru, me whakarite ngā reo kia tika ai te waiata, kia reka ai ki te taringa.
Me hanga kete ki te rawa Māori (rimurimu, pīngao, kuta).
Ka whakamahi i te poi hei tautoko i te manawataki o te waiata.
Me titiro e ngā ākonga te utu mō te waihanga kōpae puoro.
Ka whakamahia ngā taputapu hangarau hei hopu i te reo waiata, hei waihanga kōpae puoro hei taonga mō te whānau.
Ngā Toi online: Toi Puoro. Te Kete Ipurangi. www.tki.org.nz/r/arts/ngatoi/toi_puoro/index_e.php
Kei reira te wāhanga hei tautoko, hei whakawhānui i ngā mahi Toi Puoro.
Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 970KB)
Home | News | About | Communities | Search | Schools | Interact | Gateway | Help
© Ministry of Education, Wellington, New Zealand. Terms and conditions | Contact us
Interim exemption from complying with the New Zealand Government's Web Guidelines
This website is best viewed with a minimum of Firefox 2, Internet Explorer 7 or Safari 3.
While websites linked from TKI have been screened for unsuitable content, the user is responsible for their own actions if using search engines on these sites.