TKI global navigation

Ngā Tauaromahi Marautanga o Aotearoa Papakainga Tauaromahi Assessment homepage
Papakāinga tauaromahi Ngā Toi

Ngā Toi

Kōeke.

Toi Puoro

Te Pānui Puoro

Mā te pouako.
He tāhū Ngā Toi.
Whenu: Tūhura Mahi Mōhiotanga Maioha


He whakataki

I ngā wā o mua e ngākaunui ana ngā iwi ki ngā reo o te taiao, o te Aitanga ā Pēpeke hoki. Ko ētahi o ngā iwi e pērā tonu ana, engari ko te nuinga o ngā whakatipuranga horekau e mau ana ki ēnei tohu. Ki roto i tēnei tauaromahi ka whakamātautau ngā ākonga ki te tito i tētahi waiata māmā, auaha hoki, ā, ka whakariterite i ngā oro hei whakaniko i taua waiata.

Te whakaatūranga.

Te whakaatūranga.

Ki runga

Ngā hononga ki te tāhū

Tā tēnei mahi e whakaatu ana

  • Ka whakamārama te pouako i ngā oro kua whakaritea e ia mō ia tohu o tana waiata.
  • Ka tū te pouako hei ringa tohu kia ārahi i te rōpū waiata.
  • Ka mahi ā-rōpū ngā ākonga, ka tito waiata, ā, ka whakarite rātou i ngā oro mō taua waiata.
  • Ka tū ngā rōpū ki te whakaatu i ā rātou waiata me ngā oro kua whakaritea.

Tauira 1: Te hanga tauira

Ka whakaaturia e te pouako te tauira ki te rōpū. Kua mahia kētia e ia te tikanga o ngā tohu, ā, ka mōhio te rōpū he aha te oro mō ia tohu.

Ka kitea e ngā ākonga te whakatakoto o te tohu puoro ki runga pepa.

Screen shot of video clip. Quick Time Logo

Help with QuickTime and viewing options Help with QuickTime and viewing options



Clip duration: 1:11
Select the viewing option that best suits the speed of your Internet connection:
Download 28Kps (audio) | 56Kps | 128Kps | 256Kps
If you have a slow, or dial-up, connection, select the 56Kps option.

Tauira 2: Te ārahi rōpū waiata

Ka arahina e te pouako te rōpū waiata. Ka pānui te rōpū i te waiata.

Ka whakamahia te rākau tohu kia tika te whakahua oro, kia tika te manawataki o te puoro.

Ka taea e te pouako te whakarite aromatawai mō tēnei kaupapa pānui waiata takitahi.

Screen shot of video clip. Quick Time Logo

Help with QuickTime and viewing options Help with QuickTime and viewing options



Clip duration: 0:53
Select the viewing option that best suits the speed of your Internet connection:
Download 28Kps (audio) | 56Kps | 128Kps | 256Kps
If you have a slow, or dial-up, connection, select the 56Kps option.

Tauira 3: Te tikanga o te waiata

Ka noho takitoru ngā rōpū, ka whakarite i ngā tohu me ngā oro mō tā rātou waiata.

Ka tohua te wāhi tīmatanga, ā, ka whiriwhiria ko wai te ringa tohu.

Screen shot of video clip. Quick Time Logo

Help with QuickTime and viewing options Help with QuickTime and viewing options



Clip duration: 2:58
Select the viewing option that best suits the speed of your Internet connection:
Download 28Kps (audio) | 56Kps | 128Kps | 256Kps
If you have a slow, or dial-up, connection, select the 56Kps option.

Tauira 4: Te pānui me te tito waiata

Ko te ringa tohu ka ārahi i ngā kaiwaiata ki te rākau tohu.

Ka haere whakamua, ā, ka hoki whakamuri tana rākau tito kia tika te oro ka puta mai i ngā kaiwaiata.

Screen shot of video clip. Quick Time Logo

Help with QuickTime and viewing options Help with QuickTime and viewing options



Clip duration: 2:02
Select the viewing option that best suits the speed of your Internet connection:
Download 28Kps (audio) | 56Kps | 128Kps | 256Kps
If you have a slow, or dial-up, connection, select the 56Kps option.

He kupu taka

puoro ōkawa formal song
ringa tohu conductor
rakau tito conductor’s stick
ūngeri rhythm

Ki runga

He horopaki ako

Ngā putanga ako

  • Te pānui waiata me ngā tohu rerekē kia puta tika ai te oro mō ia tohu.
  • Te mahi ngātahi kia tutuki pai tētahi whakaaturanga puoro.
  • Te tito i tētahi rārangi puoro me te tuhi tohu oro hei pānuitanga mā te rōpū whānui.

Kua whakamātautau ngā ākonga i ēnei huānga ki roto i ngā horopaki huhua, arā, te:

  • tauira ūngeri
  • haumarangai
  • haumārū.

E toru ngā tikanga toi o tēnei mahi

Ka tūhura i ngā huānga o te toi puoro hei whakaniko, hei whakapakari i ngā momo waiata kua puta mai. Ka mahi takitoru ngā ākonga ki te tito i ā rātou ake waiata. Ka hono ngā oro ki te tohu tika, ā, ka whakamātautau i aua oro kia tika te whakahua mai.

Ka tū tētahi rōpū hei ringa tohu, hei ringa ārahi i te rōpū waiata. Ka whakamārama, ka whakatauira i ngā oro e hiahia ana mō ia tohu.

Ka arahina e te ringa tohu te rōpū waiata kia tutuki mārika i ōna hiahia, me te hanga tētahi puoro waiata auaha.

Ki runga

Ki hea i nāianei?

  • Tāpirihia ngā oro mai i ngā taonga whakatangitangi ā-tauiwi, ā-ahurea kē.
  • Me tīmata te tāutu i ngā tohu puoro ōkawa me te whakamahi tohu kia puta mai he rārangi puoro.
  • Kia tīmata te whai puoro ōkawa hei whakatangi i tētahi taonga puoro o ahurea kē.

Ki runga

He hononga ki ngā toi

Toi Ataata

Ka waihanga ngā ākonga i tētahi pikitia rahi. Me whakaatu te rangi me ngā ūngeri mā te tohu Māori.

Ngā mahi a te rēhia

Tūhuratia ngā tohu Māori o ahurea kē, whakamātautau i te reo ā-tinana.

Ki runga

He akoranga kē atu

Tikanga ā-iwi

Ka rangahau i ngā oro tāngata o Āwherika, i ngā tumutumu o Rarotonga. Whakatairitea, whakatauritehia ngā oro o Aotearoa.

Te reo Māori

Tū Wētā – whakamahia ngā kupu o te pukapuka hei hanga i tētahi pānui puoro hou.

Ki runga

He rauemi

Ngā Toi online: Toi Puoro. Te Kete Ipurangi. www.tki.org.nz/r/arts/ngatoi/toi_puoro/index_e.php
Kei reira te wāhanga hei tautoko, hei whakawhānui i ngā mahi Toi Puoro.

TKI Mātauranga MāoriTKI Mātauranga Māori

Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 872KB)

PDF help Printing tip

Ki runga