He whakataki

Ko tētahi tino wāhanga o te mātauranga e pā ana ki te kōwaiwai, ko te whakamahi i te tae kia hāngai ki te horopaki. I tēnei tauaromahi ka whakamahia te pakiwaitara e pā ana ki a Hape hei tūhura i ngā tae mahana me ngā tae mātao. Ka whakahaungia hoki ngā ākonga kia whakamahi i ngā tohu mai i ngā mahi kua oti kē i a rātou.

Ki runga

Ngā hononga ki te tāhū

Tūhura	Ka tautuhi i ngā tohu ōkawa me ngā tohu ōpaki mō te Toi Ataata	Kōeke 3
Mahi	Ka whakawhanake wheako whaiaro mō te Toi Ataata	Kōeke 3
Mōhiotanga	Ka whakamārama i tōna ake tohu Toi Ataata	Kōeke 3

Tā tēnei mahi e whakaatu ana

• Te whakataurite i ngā tae mahana me ngā tae makariri.
• Ngā tukanga o te whakapaparanga tae, o te tā mā te tongi, o te whakakauruku.
• Te whakamahi tōtika i te rārangi me te hanganga.
• Ngā pānga ki ngā mahi a tētahi kaitoi arā, a Robyn Kahukiwa.
• Te whakauru atu i ētahi tohu Māori hei whakaniko i te mahi.

Ki runga

He tukanga mahi

Ki runga

He pito hōhonu o te toi

I tēnei mahi, e noho whārite ana a Hape me te whai i roto i te pikitia.

E whakaatu mai ana tēnei ākonga i ōna mōhio ki ngā tae, mā tana whakamahi i ngā tae mahana me ngā tae makariri. Hei tauira, te tae kahurangi mātao hei whakaatu i te moana.

Ka whakamahia e te ākonga te tūāhua mahi a Robyn Kahukiwa. Hei tauira: te honga o te māhunga o Hape me te whakamahi i te tohu Māori.

Ki runga

He kupu taka

hoahoa (whaka-)	design
honga	tilt
huānga	element
kiripuaki	character
kōwaiwai	painting
piakano	oil pastel
tā mā te tongi	stipling
whakapaparanga	to layer

(Ko te paparangi mō te oro ko te paparanga mō te tā ki runga i tētahi atu tā.)

whai	follow
whārite	copy

Ki runga

He horopaki ako

Ngā putanga ako

• Ka waihanga ngā ākonga i tētahi tukanga hei whakaatu i ngā āhua, kia noho whārite ai i runga i te whārangi.
• Ka whakamātautau, ka arohaehae ngā ākonga i te whakamahinga o ngā tae wera me ngā tae mātao ki tētahi horopaki.
• Ka whakaatu ngā ākonga i ō rātou mōhiotanga mō te whakapaparangi tae hei whakaniko i ā rātou mahi toi.

Kua whakamātautau ngā ākonga i ēnei huānga ki roto i ngā horopaki huhua, arā, te:

• tohu
• mokowā
• tae.

Ka whai mōhiotanga mō ngā ariā me ngā mātāpuna a te kaitoi – Robyn Kahukiwa.

E rua ngā tikanga toi o tēnei mahi

I te tuatahi i tautuhi ngā ākonga i ngā kaupapa matua o te pūrākau. Kātahi ka tīmata ki te tā tauira, ā, ka āta whakaarotia te rahi, te āhua, me te wāhi.

Tuarua, ka tāngia e ngā ākonga te tae ki te tauira. He āta haere te mahi, kia whai taima ai ki te whakamātau i ngā tae tino pai hei whakaniko mahi, hei whakahāngai anō hoki i te tirohanga a te hunga mātaki.

Ki runga

Ki hea i nāianei?

• Whakahōhonutia ngā mōhiotanga mō ngā tauira whakahoahoa kōwhaiwhai o mua.
• Tūhuratia ētahi atu tūāhua mahi kōwaiwai pēnei i te pointillism (te tā mā te tongi me te tae), te rārangi torotika, te rārangi mātotoru, te rārangi oioi me te piu o te paraihe.
• Te whakaniko ake i ngā mahi kōwaiwai mā te whakamahi i ētahi atu rawa toi, pēnei i ngā pene hinu, ngā piakano, me ngā pene whītau.
• Te āta rangahau i ētahi atu kaitoi me te āhua o ā rātou whakamahi tae – pēnei i a Sandy Adsett, i a Buck Nin, i a Emily Karaka, i a Monet, i a Van Gogh mā.

Ki runga

He hononga ki ngā toi

Ngā mahi a te rēhia

Te whakamārama ā-tinana i te pūrākau.

Toi puoro

Te whakamārama ā-tinana i te pūrākau.

Ki runga

He akoranga kē atu

Te reo Māori

Te whakamahi i ngā reo ōpaki i roto i ngā pūrākau ā-iwi. Te pānui me te tuhi i ā rātou ake pūrakau mai i ō rātou ake iwi.

Pāngarau

Te tuhi tauira mā te whakamahi i te tukutuku me te kōwhaiwhai.

Pūtaiao

Te titiro ki ngā āhua me ngā huri rerekētanga o te whai.

Ki runga

He rauemi

Ngā Toi online: Toi Ataata. Te Kete Ipurangi. www.tki.org.nz/r/arts/ngatoi/toi_ataata/index_e.php
Kei reira te wāhanga hei tautoko, hei whakawhānui i ngā mahi Toi Ataata.

TKI Mātauranga Māori

Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 1.12MB)

Ki runga