TKI global navigation

Ngā Tauaromahi Marautanga o Aotearoa Papakainga Tauaromahi Assessment homepage
Papakāinga tauaromahi Ngā Toi

Ngā Toi

Kōeke.

Toi Puoro

Te Tito Puoro

Mā te pouako.
He tāhū Ngā Toi.
Whenu: Tūhura Mahi Mōhiotanga Maioha


He whakataki

He tāngata auaha mārika te iwi Māori, ahakoa tēhea wāhanga toi ka pā i te ringa Māori, ka whai taumata ki roto. Ka whakaaturia tēnei tauaromahi i te koi o te taringa, te karu, me te hinengaro. Ka whakaraupapahia e te ākonga ngā momo puoro kia hanga i tētahi waiata reka ki ōna taringa. Ka whakamahi i ngā huānga e toru, arā, ko te manawataki, te ūngeri, me te tatangi.

Te tito puoro.

Te tito puoro.

Ki runga

Ngā hononga ki te tāhū

Tā tēnei mahi e whakaatu ana

  • Ka tūhura te ākonga i tētahi taonga puoro me ngā oro o taua taonga.
  • Ka māhorahora tana whai puoro.
  • Ka whakatauira te pouako i te tito waiata, puoro rānei.
  • Ka mahi ngātahi ngā ākonga ki te whakarite puoro auaha.
  • Ka whakamahi tētahi ākonga i ngā huinga puoro kia puta ai tētahi waiata, puoro māmā.

Tauira 1: Te tiaki taonga

Ka whakamārama te pouako i āna tohutohu ki ngā ākonga. He tauira tēnei kia tika te tiaki i ngā taputapu me te tangata, arā, kia noho haumaru ai te tangata.

Kātahi ka kōwhiri ngā ākonga i tētahi taonga whakatangitangi.

Screen shot of video clip. Quick Time Logo

Help with QuickTime and viewing options Help with QuickTime and viewing options



Clip duration: 1:31
Select the viewing option that best suits the speed of your Internet connection:
Download 28Kps (audio) | 56Kps | 128Kps | 256Kps
If you have a slow, or dial-up, connection, select the 56Kps option.

Tauira 2: Te mahi oro

Ka tūhura ngā ākonga i ā rātou ake taonga puoro hei hanga i ngā momo oro rerekē, ā, kia rongo te katoa i te oro mai i te huihuinga taonga.

Screen shot of video clip. Quick Time Logo

Help with QuickTime and viewing options Help with QuickTime and viewing options



Clip duration: 0:31
Select the viewing option that best suits the speed of your Internet connection:
Download 28Kps (audio) | 56Kps | 128Kps | 256Kps
If you have a slow, or dial-up, connection, select the 56Kps option.

Tauira 3: He tauira tito pūoro

Ka whakatauira te pouako e pēhea ana te tito puoro. Ka huri haere te pouako ki muri i ngā ākonga. Ka pā tōna ringa ki te pokohiwi o te ākonga e mau ana i te taonga e hiahia ana te kaiako kia whakatangihia.

Ka haere tonu tēnei mahi, ā, ka whakaraupapa te pouako i ngā momo oro mō te tito waiata reka ki ōna taringa.

Screen shot of video clip. Quick Time Logo

Help with QuickTime and viewing options Help with QuickTime and viewing options



Clip duration: 1:03
Select the viewing option that best suits the speed of your Internet connection:
Download 28Kps (audio) | 56Kps | 128Kps | 256Kps
If you have a slow, or dial-up, connection, select the 56Kps option.

Tauira 4: Kei a hōri te mana tito

Ka hoatu te mana whakahaere ki tētahi ākonga, māna e whakarite te āhua o te waiata.

Screen shot of video clip. Quick Time Logo

Help with QuickTime and viewing options Help with QuickTime and viewing options



Clip duration: 1:22
Select the viewing option that best suits the speed of your Internet connection:
Download 28Kps (audio) | 56Kps | 128Kps | 256Kps
If you have a slow, or dial-up, connection, select the 56Kps option.

He kupu taka

auaha creative
māhorahora spontaneity

Ki runga

He horopaki ako

Ngā putanga ako

  • Ko te tūhura i ngā oro mai i ngā momo taonga whakatangitangi ā-tauiwi.
  • Te whakaraupapa oro kia puta mai he waiata/puoro māmā.
  • Te whakaatu i te taha ngākau, taha wairua auaha ki roto i āna mahi.

Kua whakamātautau ngā ākonga i ēnei huānga ki roto i ngā horopaki huhua, arā, te:

  • manawataki
  • ūngeri
  • oro
  • reo.

E rua ngā tikanga toi o tēnei mahi

Ka arahina te rōpū kia kotahi te oro ka rongo mai i ia ākonga ia wā, ā, kia ōrite taua oro. Ka whakaaro te ākonga ko tēhea o ngā oro pai hei whakatutuki i tōna hiahia, ā, ka whakaraupapahia ēnei oro ki roto i tōna hinengaro.

Ka waiho mā te ākonga hei kawe, hei tito, hei whakarite i tāna ake mahi puoro. Waiho māna e whakamātautau ngā rautaki me ngā tukanga e puta ai he puoro reka.

Ki runga

Ki hea i nāianei?

  • Hopukia ngā waiata i runga rīpene, ka mutu ka whakarongo, ka arotake, ka arohaehae i ngā putanga.
  • Ka whakaniko ake i te puoro ki ngā huānga puoro, pēnei i te tātangi, te tangiata, te tetere o te manawataki, me te hoihoi o te reo puoro.
  • Kohikohia ngā rawa mai i te taiao hei taonga whakatangitangi.
  • Tāpirihia te reo tangata.

Ki runga

He hononga ki ngā toi

Toi Ataata

Ka whakamātautau i ngā rawa maha hei mahi taonga puoro.

Ngā mahi a te rēhia

Me waihanga tētahi kanikani hei reo ā-tinana mō te puoro kua whakaritea.

Ki runga

He akoranga kē atu

Te reo Māori

Ka tuhituhi i tētahi whakaari e pā ana ki te tito puoro.

Pūtaiao

Whakamātauria ngā rawa maha kia kitea ko tēhea te mea pai ake mō te tumutumu.

Ki runga

He rauemi

Ngā Toi online: Toi Puoro. Te Kete Ipurangi. www.tki.org.nz/r/arts/ngatoi/toi_puoro/index_e.php
Kei reira te wāhanga hei tautoko, hei whakawhānui i ngā mahi Toi Puoro.

TKI Mātauranga MāoriTKI Mātauranga Māori

Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 910KB)

PDF help Printing tip

Ki runga