He whakataki

Ko ngā mahi e whakaaturia ana i konei, i ahu mai i ngā akomanga e rua, engari e whai ana i te kaupapa kotahi, arā, ko te whakaroa i tētahi tauira raupapa me te whakamahi ture. Kua whakaurua ngā mahi a ētahi ākonga tokorua ki tēnei tauaromahi.
Ko ngā mahi e whāia ana e ngā ākonga nei i ahu mai i ngā kōwae pāngarau o te pae tukutuku e kia ana ko NZMaths.

Ngā ariā matua

• He momo huinga tau te raupapa tau. He tīmatanga tō te raupapa tau, ā, he ōrite te tipu o ia tau mai i te tau o mua. E taea ana te tipu o te raupapa tau te whakaahua ki tētahi ture, ā, mā te whakamahi i te ture ka whakaroatia ai te raupapa.
• Ko te pānga te āhua o te hono o ētahi taurangi e rua. E taea ana te pānga te whakaatu ki te ture, ki te tūtohi, ki te kauwhata rānei.
• He mātauranga tēnei e mārama ai te tamaiti ki ngā momo tauira me ngā momo pānga i roto i tōna ao.

Ki runga

He matapaki

Pouako:	E hia ngā tapatoru kei te tauira tuaono?
Ākonga:	28.
Pouako:	28? He aha ai?
Ākonga:	Ka tāpiri te 7 ki te 21 ka 28.
Pouako:	Ka pēhea te tauira tuawaru?
Ākonga:	Ka tāpiri te 8 ki te 28.
Pouako:	Nā reira, e hia ngā tapatoru katoa kei te tauira tuawaru?
Ākonga:	36. Nā te mea, ka tāpiri te 8 ki te 28 ka 36.

E mōhio ana tēnei ākonga ki te ture hei whakaroa i tēnei tauira, ā, e taea ana e ia te whakamārama ki āna anō kupu.

Ki runga

Te reo o te ākonga

Mārama pai ana tēnei whakautu. He pai ake mēnā ka whakahāngūtia te kupu, 'tāpiri', arā, "ka tāpirihia te 7 ki te ...". He tikanga reo tēnei hei ako, hei whakatauira mā te kaiako.

He kupu taka

pānga	relationship
tauira tau mutu-kore	continuing number pattern
tauira raupapa mokowā	spatial sequence pattern
whārite	equation
ture whānui	general rule

Ki runga

Ngā hononga ki te marautanga

Pāngarau i roto i te Marautanga o Aotearoa

Tāhū/Māherehere: Te Taurangi, Te Tauira, me te Pānga

Ngā whāinga paetae

Te Taurangi: Taumata 3

Te torotoro tauira, pānga
I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te ākonga:

3.1	ki te whakaahua i ngā ture tauira tau mutu-kore, tauira raupapa mokowā
3.2	ki te tito, ki te whakamahi ture e puta ai he tauira raupapa.

Pāngarau i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 102

Ngā putanga ako

Kia mōhio te ākonga:

• ki te whakaahua ture mō tētahi tauira raupapa
• ki te whakaahua ture mō tētahi pānga
• ki te whakaroa i tētahi raupapa mokowā, tauira raupapa tau hoki
• ki te whakaatu pānga ki te tūtohi.

Ngā tukanga pāngarau

Kia mōhio te ākonga:

• ki te whakatakoto, ki te whakamahi rautaki whakaoti rapanga hei torotoro-ā-pāngarau i ngā pūāhua (WR-3)
• ki te whakamāori whakamōhiotanga, otinga rānei i runga anō i te āhua o te horopaki (WA-3)
• ki te whakamārama ariā pāngarau, ki āna anō kupu, ki te reo pāngarau, ki te hoahoa pāngarau rānei (WP-1)
• ki te whakarite, ki te whai i tētahi raupapa tohutohu hei whakatutuki mahi pāngarau (WP-2).

He kaupapa ako

Tauira mokowā

He akoranga kē atu

• Ko te mahi hāngī (te pānga o te maha o ngā tāngata e whāngaihia ana me te nui o ngā kai).
• Ko te tere o te waka (te pānga o te manomita ki te haora).
• Ko te hanga āhua ki te māti, arā:

3	5	7
1	2	3

Ki runga

He rauemi

Te Tāhuhu o te Mātauranga (2002). He Tau Anō Te Tau! Te Taurangi, Taumata 2-3. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero.

Te Tāhuhu o te Mātauranga (1996). Pāngarau i roto i te Marautanga o Aotearoa. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero.

TKI Mātauranga Māori

Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 401kb)

Ki runga