TKI global navigation

Ngā Tauaromahi o Aotearoa Papakainga Tauaromahi Assessment homepage
Papakāinga tauaromahi Te Reo Māori

Pāngarau

Taumata

Te Āhuahanga

Te Tuku Taonga

Mā te pouako
He tāhū Pangarau

He whakataki

I puta tēnei tauaromahi i tētahi akomanga tau whitu ki te waru. E whā wiki e whāia ana te whenu Te Āhuahanga i tēnei akomanga. I tonoa ngā ākonga kia hanga i tētahi pouaka matarau hei tākai, hei tiaki hoki i tētahi taonga. Nā te āhua o te taonga i tohua ai te rahi me te āhua o te pouaka matarau. Ko te taonga, he mea e hiahia ana ngā ākonga kia tukuna atu mā te poutāpeta ki tētahi anō tangata.

Koia nei ngā tohutohu i hoatu ki ngā ākonga:

  1. Kōwhiria tētahi taonga, ka hanga ai i tētahi pouaka mōna.
  2. Kōwhiria tētahi taonga, ka whakaaro ai i te āhua o tētahi pouaka mōna. Tuhia noatia ētahi pikitia.
  3. Inea te taonga (tōna whānui, whāroa, hōhonu), ka tuhi ai i ngā inenga ki te pikitia o te pouaka e hiahia ana koe ki te hanga.
  4. E hia ngā tapa, e hia ngā mata, e hia ngā akitu o te pouaka e whakaaro ana koe ki te hanga?
  5. Hoahoatia tō pouaka ki te pepa ine-rite, ka tuhi ai i ngā inenga ki ia tapa.
  6. Tāia ngā momo tirohanga nei ki tō pouaka: te tirohanga mua, te tirohanga mauī, te tirohanga matau, me te tirohanga runga.
  7. Tāia te raumata o tō pouaka ki te pepa (kia tika ngā inenga).
  8. Tāia te raumata ki te kāri, ka tapahi ai. Whakairohia ngā mata o tō pouaka, pōkaitia,ka hanga ai.
He tūtohi e whakaatu ana i te raumata o tētahi āhua ahu-3.

He tūtohi e whakaatu ana i te raumata o tētahi āhua ahu-3.

Pēhia ki te whakanui i ngā mahi a te ākonga

Ngā ariā matua

  • Ka taea ngā momo āhua huhua te whakarōpū i runga anō i ō rātou āhuatanga ake.
  • Ka hangaia tētahi āhua ahu-3 mai i tōna raumata. He papatahi te raumata, ko ngā mata katoa o te āhua ahu-3 e piri tahi ana. Ina pōkaitia ngā tapa, ka hua ko te āhua ahu-3.
  • He mātauranga tēnei e mārama ai te tamaiti ki ngā āhua me ngā momo hanga katoa o tōna ao. He whakapakari hoki i āna rautaki whakarōpū, e nahanaha ai tana titiro ki te ao.
He taonga.

He taonga.

Ki runga

He matapaki

Ākonga:I ine ahau i tōku taonga, kātahi, ka whakaaro ki te hanga i tētahi poro tapatoru hāngai mō te taonga. Ā, ka whakawhānui atu i ngā inenga o te taonga ki te 1.5 henemita? Um, āe.
Pouako:He aha ai?
Ākonga:Kia taea te whakauru i te taonga, kia piri hoki i ngā taha nei, um ... kia kati i ēnei (flaps).

Kua āta whakaaro tēnei ākonga i te āhua o tētahi pouaka hei tākai i tana taonga, me te parahau anō i ngā take me nui ake te pouaka i te taonga. He mōhio hoki ia ki te ine.

Ki runga

Kia mataara! He hapa reo kei te haere.

Te reo o te ākonga

Tā te ākonga tuhinga kōrero:

  1. I te tuatahi i tīpako au i tētahi taonga hei kawe reta ki tētahi o ōku whanaunga.
  2. Whai muri mai o tērā i ine au i ngā ahu e toru o tōku taonga.
  3. I te tuatoru i hanga ahau i tōku raumata.
  4. I te tuawhā i whakapiri au i ngā kokona, ā, i te mutunga i puru au i tōku taonga i roto i tōku tapatoru, nāianei kua mutu.

He mārama, he tika, he hāngai ngā tuhinga kōrero a tēnei ākonga. He rawe te reo raupapa o tēnei ākonga, arā, tana whakamahi i ngā rerenga pēnei i te, 'I te tuatahi' 'Whai muri mai o tērā,' 'ā'. He pai hoki mēnā ka whakamahia te reo hāngū mō tēnei momo kaupapa.
Hei tauira:
"Whai muri mai o tērā, i inea (e au) ngā tapa e toru."
"I te tuawhā, i whakapiria (e au) ngā kokonga."

E rua noa iho ngā hapa, ko te whakamahi i te kupu 'tōku' mō te taonga, te raumata me te tapatoru. Ko te 'tāku', kē te kupu e tika ana. Akene pea, he pai ake te kupu 'rau' i te 'puru'.

He kupu taka

mataraupolyhedron
raumatanet
mekameka whakaaro whaitakechain of reasoning
nahanahasystematic
tukutuku ineriteisometric paper
papatahiflat
tau rahiscale factor
tauira āwhatascale version
akituvertex (vertices)

Ki runga

Ngā hononga ki te marautanga

Pāngarau i roto i te Marautanga o Aotearoa

Tāhū/Māherehere: Te Āhuahanga, Te Āhua, me te Koki

Te whāinga paetae

Te Āhuahanga: Taumata 4

Te torotoro āhua, mokowā
I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te ākonga:

4.2ki te hoahoa raumata hei hanga i tētahi matarau ngāwari kia eke ai te nui ki tērā kua whakaritea.

Pāngarau i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 76

Ngā putanga ako

Kia mōhio te ākonga:

  • ki te hoahoa pouaka matarau kia tika anō ai te āhua me te rahi
  • ki te tā raumata e hāngai ana ki te pouaka matarau
  • ki te hanga i te pouaka matarau i hoahoatia
  • ki ngā kupu e tika ana mō te āhuahanga ahu-3.

Ngā tukanga pāngarau

Kia mōhio te ākonga:

  • ki te āta whakarite torotoronga pāngarau (WR-2)
  • ki te āta whai haere i tētahi mekameka whakaaro whaitake (WA-7)
  • ki te whakarite, ki te whai i tētahi raupapa tohutohu hei whakatutuki mahi pāngarau (WP-2).

He kaupapa ako

Te tuku taonga ki tētahi hoa

He akoranga kē atu

  • Ko te hokohoko taonga/kai hei mahi moni.
  • Ko te hanga pōtae whakangahau kia rite ki tētahi tūporo te āhua.
  • Ko te hanga pouaka e whai wāhi mai ana ngā rauemi e rua (pērā i te pouaka māti).
  • Ko te hoahoa kōpaki.

Ki runga

He rauemi

Te Tāhuhu o te Mātauranga (2002). He Tau Anō Te Tau! Te Āhuahanga,Taumata 2-3. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero.

Te Tāhuhu o te Mātauranga (1996). Pāngarau i roto i te Marautanga o Aotearoa. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero.

TKI Mātauranga MāoriTKI Mātauranga Māori

Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 370kb)

PDF help Printing tip

Ki runga