TKI global navigation

Ngā Tauaromahi Marautanga o Aotearoa Papakainga Tauaromahi Assessment homepage
Papakāinga tauaromahi Pūtaiao

Pūtaiao

Taumata

Ō Ahupūngao: Ngā Hononga Māmā o Papatūānuku, te Rā me te Marama

A Papatūānuku me Tama-nui-te-rā


He whakataki

I mahia ngā mahi nei hei wāhanga o tētahi kaupapa ako e kawea ana e ngā tamariki katoa o te kura e pā ana ki te tātai arorangi.

Ngā whakaaro nui

He poi te āhua o Papatūānuku me Tama-nui-te-rā.
He whetū tino wera a Tama-nui-te-rā. Ka pō ana tētahi taha o Papatūānuku, kua ao tērā atu taha.

Te raupapa ako

Hei whakataki i te kaupapa nei, ka tirohia ngā waiata me ngā pūrākau e pā ana ki a Papatūānuku rāua ko Ranginui, ki te rā, te Marama me ngā whetū. Nā konei i hora ai ētahi o ngā kupu ka hiahiatia, pēnei i te tiaho, i te pīata, i te hihi, me te amio. Ka tuhi pikitia ngā tamariki o Tama-nui-te-rā me Papatūānuku hei whakaatu i ō rātou mōhiotanga. Ka mahia he pukapuka whakaahua, he ataata me ētahi tauira pakupaku o ngā hanga nei hei tāpae, hei whakapakari i ngā whakaaro mātāmua, kātahi ka tahuri anō ngā tamariki ki te tuhi pikitia hei whakaatu i ō rātou māramatanga hou.

He pikitia me ngā whakamāramatanga o Tama-nui-te-rā.

He pikitia me ngā whakamāramatanga o Tama-nui-te-rā.

He matapaki

Pouako: Kōrero mai mō Tama-nui-te-rā.
Ākonga: He whetū a Tama-nui-te-rā.
He hīhī kei te haere mai.
Pouako: Me te Marama?
Ākonga: Ka tīaho a Marama i te pō.
Pouako: Whakamāramatia mai tō whakaahua o Papatūānuku.
Ākonga: He kākāriki ōna tae, he kahurangi ōna tae.

Ki runga

Ngā hononga ki te marautanga

Pūtaiao i roto i te Marautanga o Aotearoa

Te whenu horopaki: Ō Ahupūngao
Taumata 1: Te Pū

Te whāinga paetae

Ka taea e te ākonga te:

  1. whakawhitiwhiti whakaaro mō Tama-nui-te-rā me te Marama, ā, me ngā pānga ki a Papatūānuku nei.

Pūtaiao i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 36

Ngā whenu whakauruuru

  1. Te whakawhanake i ngā uara me ngā waiaro Māori o te ākonga ki te pūtaiao kia:
    • mārama ia ki tōna whanaungatanga ki te whenua, ki te ātea, ki te wai, ki te tini o ngā mea katoa
    • pūaha tōna hinengaro, kia manawanui hoki ia.
  2. Te whakawhanake i ngā pūkenga tūhura o te ākonga mā te:
    • mātakitaki, te kimi mōhio i ngā pukapuka, i te tangata, te whakamahi pūtake mōhio, me te ārahi mai hoki a te kaiako
    • tuari i tāna i mahi ai, i tāna i kite ai i roto i āna rangahautanga i te taha o te karaehe.

Ngā putanga ako

Kia mōhio ki ngā ingoa Māori mō te Rā, te Marama, me Papatūānuku, kia tika anō te tautohu i tēnā, i tēnā i te rangi, i ngā pikitia anō hoki.
Me whakaahua ā-kupu te hanga me ngā āhuatanga matua o te Rā, te Marama me Papatūānuku.
Me kōrerorero te hononga o te Rā, te Marama, me Papatūānuku.
Kia mōhio ki te pūtakenga mai o te pō me te ao i Papatūānuku.
Me whakatairite te Rā me te Marama i te ao, i te pō, ki tā tātou nei titiro.

Ngā hononga ki Te Whāriki

Te Tāhuhu o te Mātauranga, (1996). Te Whāriki: He Whāriki Mātauranga mō ngā Mokopuna o Aotearoa Early Childhood Curriculum, Mana Aotūroa, wh. 37. Whāinga 1, 3 me 4.

He akoranga kē atu

He āta mātakitaki i te Marama me ngā whetū.
He titiro ki te marama ka awatea ana, ka pō ana; te aro ki te rerekē haere o te āhua me te ahunga o te Marama.
He kōrerorero mō ngā tini whetū, me te kite anō i te rerekē o te tae o ētahi whetū.
He aha i kore ai e kitea ngā whetū me te Marama i ētahi pō? He tirotiro i ngā kapua – te aro ki te rerekē o te hanga me te āhua. He aha te pūtakenga mai o ngā kapua? He mea hanga ngā kapua ki te aha?
Ngā kapua me te ua – he aha te takenga mai o te ua?
Te āniwaniwa – te hanga āniwaniwa māmā nei.

He rauemi

Te Tāhuhu o te Mātauranga. (1996). Pūtaiao i roto i te Marautanga o Aotearoa. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero.

Te Tāhuhu o te Mātauranga. (1996). Te Whāriki: He Whāriki Mātauranga mō ngā Mokopuna o Aotearoa Early Childhood Curriculum. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero.

TKI Mātauranga MāoriTKI Mātauranga Māori

Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 468kb)

PDF help Printing tip

Ki runga