TKI global navigation

Ngā Tauaromahi o Aotearoa Papakainga Tauaromahi Assessment homepage
Papakāinga tauaromahi Te Reo Māori

Te Reo Māori

Kōeke

Tuhituhi: He Rotarota

He Reo Whakangahau

Manu

Mā te pouako
He tāhū reo Māori

He whakataki

Ko te tau rua tēnei o te kaituhi i te kura, oti anō, kua taunga ki te tuhituhi ki tōna kōeke, waihoki ki ōna wheako. Koinei te wā tuatahi i tuhi ai i tēnei momo tuhinga. I ahu mai tēnei tuhinga mai i te kaupapa o te wā, arā, 'Ngā manu'. Tuatahi, ka matapaki te rōpū i tetahi rotarota mai i te rauemi He Rotarota.

Ko te arotahi a te pouako ko:

  • te kaupapa, me ngā pikitia
  • ngā wāhanga o te rotarota – te tapanga me ngā whiti
  • te reo tāruarua me ngā kupu tūmahi
  • te ūngeri, arā, te pao me te manawataki
  • te kārawarawatanga, arā, te pātai, te pū matua, te ira kati.

Kātahi ka whakarongo i te kōpae me te tohu haere a te pouako i ngā rerenga. Tuarua, ka pao ngā ākonga i te rotarota. Tuatoru, ka matapaki te pouako me te rōpū mō te āhua me te mahi a te manu. Kua tīmata kē ngā ākonga ki te whakamahere i ā rātou kaupapa, arā, ko te pikitia te mea tuatahi, ko te mahi ohia manomano, ko te tuhituhi, ko te matapaki me te pouako rānei, kātahi ko te whakaatu. Hei te wā whakapuaki ngā ākonga i ā rātou rotarota he mea nui anō kia mōhio ngā kaiwhakarongo ki te kaupapa o te rotarota. Ahakoa he aha ā rātou tuhinga i whai tonu te pouako i tēnei huarahi.

Ki runga

He matapaki

Whiringa tuatahi

Pouako: Kōrero mai mō tō pikitia.
Ākonga: Kei te mahi ahau i te manu ki runga i te rākau.
Pouako: E kī rā! He aha tana mahi i runga i te rākau?
Ākonga: He moe.
Pouako: Pēhea tētahi mahi atu anō?
Ākonga: He kata hoki tētahi o ana mahi.
Pouako: Anā! He mahi pai tēnā. Kei te maumahara koe i te reo tāruarua i roto i a Kōkō Kēhua?
Ākonga: Āe, ka mahi ahau i te kata kia toru tāima.
Pouako: E hia o whiti?
Ākonga: Kotahi?
Pouako: Ka nui tēnā engari, me whai tīmatanga rawa, me whai mutunga nē!
Ākonga: Kāo!

Ki runga

Ngā hononga i te marautanga

Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa

Te whāinga paetae

Tuhituhi: Kōeke 1ii

Ka taea e te ākonga te tuhi kōrero māmā ia rā mai i tōna ao mōhio me ōna wheako whaiaro kia pupū ake te māramatanga me te hihiri ōna ki te tuhi.

Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 45

Ngā pūkenga

  1. Ko te whakatakoto i ōna whakaaro ki runga pepa.
  2. Ko te whakamahi i ētahi ture o te reo kia whai hua ai tāna i tuhi ai.
  3. Ko te whakamahi i ētahi rautaki tuhituhi.

Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 84

Ki runga

He hononga pānui me te tuhituhi

Ahakoa he aha te hōtaka pānui me whai wā te ākonga ki te tūhura i te reo. Me pānui tahi te pouako ki ngā ākonga, me pānui tahi hoki te pouako me te ākonga. Kia pānui hoki i ngā rotarota maha ki ngā ākonga. Mai i tēnei ka tauirahia te āhua o te kupu, o te reo o te rotarota, o te ture o te tuhinga, o te kārawarawatanga. Nō reira, ko te pānui ngātahi ia rā ia rā tētahi tino huarahi hei whakaū i te hononga. Me pānui hoki ngā ākonga me te pouako i ā rātou ake tuhinga ia rā. Ahakoa he aha te hōtaka pānui e tika ana kia tīmatahia te kaupapa mā te waiata, mā te rotarota, mā te haka, mā te mōteatea, arā, ko te reo e taunga ana ngā tamariki. Ina ia ko te Māori o te Māori. Kei tēnei momo hōtaka e taea ai e ngā kaituhi te āta whai i ēnei tauira.

He rauemi

Te Tāhuhu o te Mātauranga (1996). Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero.

Te Tāhuhu o te Mātauranga (2001). He Rotarota. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero.

Melbourne, H. (1995). Waiata Kōhungahunga. Wellington: Learning Media.

Gillies, B. (1984). Ngā Manu i Runga i te Rākau. Wellington: Learning Media.

TKI Mātauranga MāoriTKI Mātauranga Māori

Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 255kb)

PDF help Printing tip

Ki runga