TKI global navigation

Ngā Tauaromahi o Aotearoa Papakainga Tauaromahi Assessment homepage
Papakāinga tauaromahi Te Reo Māori

Te Reo Māori

Kōeke

Tuhituhi: He Paki

He Hokinga Whakaaro

Pāpā

Mā te pouako
He tāhū reo Māori

He whakataki

Kua rua tau te kaituhi i te kura. Kua taunga haere ia ki te tuhi kōrero pono, kōrero whakaihiihi hoki, nō reira ehara tēnei i te hīkoi hou. Ko te kōrero i ahu mai i te kaupapa 'Whānau', nō reira hāngai tonu tāna kōrero ki tōna ake mōhio, ki tōna ake Pāpā. E mātau ana ki te whakamahere i tāna kaupapa, arā, he tapanga, he rerenga whakamōhio ko wai, he rārangi hei tautoko i te rerenga huaki, he kīwaha, he whakatau hoki.

Ko tā te pouako he:

  • whakarite tauira hei whakaatu i ētahi āhuatanga reo, arā, te reo whakapakē
  • whakahāngai i te anga o te tuhituhi, arā, he tīmatanga, he pikinga, he mutunga, me te wehenga hoki ki te kōwae
  • whakaatu i te mana o te tapanga/ingoa me ngā tino ariā reo, arā, te kupu tūmahi, te kupu tūāhua, me ētahi kīwaha, hei whakaora, hei whakangahau i te tuhinga.

Ko te pikitia i whakaritea e te akomanga he whakaahua. Kua tīmata kē ngā ākonga ki te akoako ki te whakamahere i ā rātou tuhinga me te ohia manomano i ā rātou ake kupu tūāhua, kupu tūmahi hoki. Ko te tino whāinga kia āta whakahoahoa, āta whakaraupapa tika hoki i te tuhinga, otirā kia kitea he tīmatanga me te mutunga. Hei te mutunga ka whakaatu te kaituhi i tāna mahi ki te rōpū kia pai ai te matapaki, te tautoko, te arohaehae, te aromatawai a ngā hoa.

Ki runga

He matapaki

Whiringa tuatahi

Pouako: Ko wai te mea o tō whānau e tino hiahia ana koe ki te tuhi?
Ākonga: Ko tōku Pāpā.
Pouako: Ka ahatia e koe?
Ākonga: Ko te ingoa ko Pāpā, kātahi ka tuhi ai au mōna.
Pouako: Ka taea e koe te whakaatu i roto i tō tuhinga he aha te pai o Pāpā?
Ākonga: Āe, ka whakaatu ahau i ētahi.
Pouako: Ka pai rawa atu tēnā. Ko tēhea tō rerenga hei huaki i tō paki?
Ākonga: Ko te mea, he pai a Pāpā.
Pouako: Me pēhea ō whakamārama i āna painga?
Ākonga: Aua!
Pouako: Tērā, me whakarārangi haere e koe.
Ākonga: Kāre ahau e mōhio ki te whakarārangi.
Pouako: Mā tāua e mahi. Me titiro tāua i ētahi o ngā pukapuka a Huia me Te Pou Taki Kōrero.
Ākonga: Kia hia ngā mahi a Pāpā?
Pouako: Kei a koe.

Ki runga

Ngā hononga ki te marautanga

Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa

Te whāinga paetae

Tuhituhi: Kōeke 1iii

Ka taea e te ākonga te tuhi kōrero māmā ia rā mai i tōna ao mōhio me ōna wheako whaiaro kia pupū ake te māramatanga me te hihiri ōna ki te tuhi.

Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 45

Ngā pūkenga

  1. Ko te whakatakoto i ōna whakaaro ki runga pepa.
  2. Ko te tuhi i ngā whakapuaki māmā.
  3. Ko te whakamahi i ētahi ture o te reo kia whai hua ai tāna i tuhi ai.
  4. Ko te whakamahi i ētahi rautaki tuhituhi.

Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 84

Ki runga

He hononga pānui me te tuhituhi

Ahakoa he aha te hōtaka pānui e tika ana, mā tēnei reanga kia tīmatahia te kaupapa mā te waiata, mā te rotarota, mā te haka, mā te mōteatea, arā, ko te āhua tonu me te reo e taunga ana ngā tamariki. Ina ia ko te anga Māori.

He rauemi

Te Tāhuhu o te Mātauranga (1996). Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero.

Yates, P. (1986). Pāpā. Wellington: Learning Media.

Fitzgerald, T. (1988). Te Tino Pōtae o Pāpā. Wellington: Learning Media.

TKI Mātauranga MāoriTKI Mātauranga Māori

Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 235kb)

PDF help Printing tip

Ki runga