He whakataki
He tau rua tēnei kaituhi. Kua tuhi reta kē i te taha o tōna kōkā heoi, koinei te wā tuatahi i tuhi ai i roto i te akomanga. Ko te paearu kia tuhi i tētahi wheako whaiaro e pā ana ki te mahi tahi me te whānau, otirā me tuhi ki tētahi tino hoa, ki tētahi whanaunga rānei. I whakatauira te pouako i te huarahi. Tuatahi, ko te tuhinga reta ki tētahi hoa ki te whakamōhio atu i pēhea tāna haere.
Ko ngā tino wāhi i arotahi te pouako me te rōpū ko:
- te rā, te wāhi noho o te kaituhi, te mihi whakatūwhera, te maioha whakatau
- te kaupapa o te tuhi reta
- te tino tikanga mō te waitohu i te reta.
Ko te mahi tuarua ko te rārangi kupu a te kaituhi, arā, ko ngā kupu e hāngai ana ki tōna ake wheako whaiaro hei whakaniko hoki i tāna tuhinga. E mōhio ana te akomanga ko ā rātau ake kupu me tāpiri ki ā rātou puka kupu, kātahi ka tuhi ai i ētahi ki te kete kupu o te wā. Ko tētahi o ngā tino mahi a te kura he ako i tētahi kīwaha ia wiki. Koirā tētahi o ngā paearu mō te tuhi reta – kia uru kia rua ngā kīwaha rerekē ki te tuhinga. E toru rā, kātahi anō ka tutuki pai tēnei tuhinga, nā te mea he nui tonu ngā tino āhuatanga hei hopu mā ngā kaituhi. Ahakoa te roa, i ngana te pouako ki te matapaki ngātahi me ia kaituhi, me te tuku i ngā kaituhi ki te pānui ki te akomanga, ki te hoa rānei.
Ki runga
He matapaki
Whiringa tuatahi
| Pouako: |
Ka pai hoki kua tā pikitia koe mō tō haerenga ki Roimata, tēnā, whakamāramahia mai ō pikitia. Ko ēhea ngā wāhanga tino pai ki a koe? |
| Ākonga: |
Koinei ngā wāhanga e tino pai ana ki ahau. |
| Pouako: |
Kāti, kōrero mai ki ahau. |
| Ākonga: |
Ko te haere me tāku Nani, ka kite ahau i āku uri me tā mātau tākaro me tā mātau katakata, ko te marae o Roimata. |
| Pouako: |
He tino whakaaro ēnā. Tēnā, kaua e wareware ki te whakaatu kei whea a Roimata me te āhua hoki o tērā wāhi. |
| Ākonga: |
He wera hoki tērā whenua. |
| Pouako: |
Ka pai. Tuhia tēnā kia kite mai ai tō karanga tuatahi i ō mahi. Kaua hoki e wareware ā tātau kīwaha hei whakaniko i tō reta. |
Ki runga
Ngā hononga ki te marautanga
Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa
Te whāinga paetae
Tuhituhi: Kōeke 2
Ka taea e te ākonga te tuhituhi mō tētahi wā ia rā hei whakawhanake i te reo kua mau i a ia, hei kawe hoki i ōna wheako.
Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 45, 85
Ngā pūkenga
- Ko te tuhi i ngā tuhinga whakaahua poto e pā ana ki ōna wheako whaiaro.
- Ko te whakaraupapa i ngā kōrero, i ngā kaupapa rānei o tētahi tuhinga kōrero.
- Ko te whakamahi i ngā tohu tuhituhi māmā i ngā wāhi e tika ana.
Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 85
Ki runga
He hononga pānui me te tuhituhi
I te wā o te pānui ko tētahi o ngā tino pūkenga hei ako ko te tautuhi i ngā kīwaha me ngā kīanga. Ko te tino hiahia kia whakamahi ngā ākonga i ēnei ariā o te reo i roto i ā rātou ake tuhituhi. He tino iti ēnei momo tuhinga hei tautoko i te mahi i roto i te akomanga, nō reira mā te pouako tonu e whakarite, e whakatauira ētahi reta, kia kite ai ngā ākonga ia rā, ia rā.
He rauemi
Te Tāhuhu o te Mātauranga (1996). Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero.
Ko ngā tuhinga reta a ngā ākonga, a te pouako hoki.
Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 240kb)
Ki runga