 |
 |
 |
 |
|
 |
Te Reo Māori |
 |
|
Tuhituhi: He RotarotaHe Reo WhakangahauTangaroa |
 |
He whakataki
Ko te tau whā tēnei o te kaituhi ki te kura. Kātahi anō ka tuhituhi rotarota, oti anō, e tino taunga ana ki te āhua me te hanga o te waiata, o te poi, me te haka hoki. Ko te paearu kia tuhi i tētahi wheako whaiaro e pā ana ki tētahi haere a te akomanga ki tātahi. I whai tonu te pouako i te huarahi e taunga ana te akomanga ahakoa he aha te tuhituhi. Tuatahi, ka matapaki rawa me te rōpū mō te momo tuhinga, kātahi ka tirotiro ka whakamahi ai i te rauemi He Rotarota. Tuarua, ka arohaehae i ngā tino āhuatanga o te rotarota:
- te tapanga – te mana o te tapanga
- te reo tāruarua, ngā kupu tūmahi, kupu tūāhua hoki
- ngā whiti, te whiti huaki, he whiti whakaatu (ko wai, kei whea, he aha), te mahi, me te raupapa o ia whiti
- te tino kaupapa – te whakatipu haere i te kaupapa
- te whiti whakamutunga – he whiti whakatau.
Ko tētahi o ngā tino tauira ko te tuhinga a te pouako i tāna ake rotarota. He mea nui hoki ki tēnei akomanga ki te ohia manomano. Kua taunga ngā ākonga ki te whakarārangi i ā rātou ake kupu hei whakaniko i te tuhinga. He tino mōhio hoki ēnei ākonga ki te whakatūpato i te wairua, i te tangata pēnā e haere ana ki taiao kē.
He matapaki
Whiringa tuatahi
| Pouako: | Tēnā, he aha tō whiti tuatahi? |
|---|---|
| Ākonga: | Nā te mea kei tātahi, e tika ana me whakatupato ki a Tangaroa. |
| Pouako: | He tino pai tēnā. Ka ahatia e koe? |
| Ākonga: | Ka whakamōhio noa iho atu kei te haere atu mātau. |
| Pouako: | E hia o whiti? |
| Ākonga: | E rua. Ko taku whiti tuarua mō tōku pāpā. |
| Pouako: | Ko tō whiti tuarua te whiti whakamutunga, nē rā? |
| Ākonga: | Kei te pai ka whakamutua e ahau e kai ana tōku pāpā i ngā kina? He pai noa iho ki te tuhi i te kupu patero? |
| Pouako: | He rite tonu tō pāpā ki tōku pāpā. Ka kai pāua, anā, he tino haunga. |
| Ākonga: | Āe, ka tuhi ahau i tēnā. Ka mahi ahau i te pikitia me te kōrero i mua. |
Ngā hononga ki te marautanga
Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa
Te whāinga paetae
Tuhituhi: Kōeke 2
Ka taea e te ākonga te tuhituhi mō tetahi wā ia rā hei whanake i te reo kua mau i a ia, hei kawe hoki i ōna wheako.
Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 45
Ngā pūkenga
- Ko te tuhi i ngā tuhinga whakaahua poto e pā ana ki ōna wheako whaiaro.
- Ko te whakaraupapa i ngā kōrero, i ngā kaupapa rānei o tetahi tuhinga kōrero.
Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 85
He hononga pānui me te tuhituhi
E tika ana kia haere tahi te pānui me te mahi rotarota. Kei te rotarota hoki tētahi huarahi hei ako i te pānui. Nā te momo reo tāruarua kei roto i te rotarota, hāngai tonu tēnā ki te wairua tamariki. I mua i te tuhituhi a ngā ākonga e tika ana kia rangahau rātou i ngā rauemi e hāngai ana ki tēnei momo tuhinga. He maha tonu ngā rauemi e hāngai ana me ngā kaikauwhau hoki. Kei ngā waiata me ngā mōteatea ētahi kōrero papai. Oti anō, kia mārama tonu te kaiārahi. Ina kia āta haere tonu, kia taunga rā anō ngā kaituhi ki tēnei huarahi. Ko te mutunga ka puta tētahi āhua whakaharahara rawa atu mō te reo.
He rauemi
Te Tāhuhu o te Mātauranga (1996). Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero.
Te Tāhuhu o te Mātauranga (2001). He Rotarota. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero.
Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 292kb)
 |
 |