 |
 |
 |
 |
|
 |
Te Reo Māori |
 |
|
Tuhituhi: He PakiHe Kawenga Kōrero AnōTe Rua Taniwha |
 |
He whakataki
Ko te tīmatanga tēnei o te tau toru o te kaituhi ki te kura. Kua taunga ki tēnei momo tuhituhi. Oti anō, ko te paearu kia tuhi i tētahi wheako whaiaro e pā ana ki tētahi wāhi tino pai ki te ākonga, arā, 'Tōku wāhi pai'. I whai tonu te pouako i te huarahi e taunga ana te akomanga. Ahakoa he aha te tuhituhi; tuatahi, me matapaki rawa me te rōpū mō te momo tuhinga, kātahi ka tirotiro, ka whakamahi ai, i ētahi rauemi; tuarua, ka whakamahere i ngā hīkoi mō tana tuhinga.
Ko tā te pouako he arotahi ki:
- te tapanga/te ingoa (he mana tō te tapanga)
- he raupapatanga, arā, he tīmatanga, (ko wai ?, nō whea?, me tētahi āhua) he tauwhāinga, whakatipu āwangawanga, he whakatau, he whakamutunga i te raru
- he kōwae (ka hono haere i te kaupapa mai i te tīmatanga ki te mutunga)
- ngā tino reo hei whakaniko i te tuhinga, kīwaha
- ngā tūāhua.
Ko tētahi o ngā tino tauira ko te tuhinga a te pouako i tāna ake paki. Hei te mutunga ka pānui ngā ākonga i ā rātou tuhinga ki te akomanga.
He matapaki
Whiringa tuatahi
| Pouako: | Ko whea tō wāhi tino pai rawa atu ki a koe? |
|---|---|
| Ākonga: | Ko Te Rua Taniwha. |
| Pouako: | Ka pēheatia e koe tō tīmatanga? |
| Ākonga: | Ka whakaatu ahau kei hea, he aha, he pēhea hoki. |
| Pouako: | Tino pai rawa atu tēnā. Ka pēhea tō whakakōeke haere? |
| Ākonga: | Ka whakatakoto ahau i aku whakaaro, kātahi ka haere atu ai ki a koe ki te āwhina mai i ahau. |
| Pouako: | He huarahi pai tēnā. Kaua e wareware ō kupu mai i tō rārangi kupu. |
| Ākonga: | Pēhea te kupu bomb? |
| Pouako: | Tērā, me whakamāori e koe te tangi o te kupu. |
| Ākonga: | Ā, he pai ki ahau tēnā. |
Ngā hononga ki te marautanga
Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa
Te whāinga paetae
Tuhituhi: Kōeke 2
Me mārama me whai hua tā te ākonga, tāna tuhi i ngā momo tuhinga huhua noa.
Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 45
Ngā pūkenga
- Ko te āta whakaraupapa i ngā whakaaro, i ngā whakamārama, me ngā tohutohu.
- Ko te whakamahi i te whānuitanga o te kupu kia taea ai ngā momo tuhinga huhua noa.
- Ko te whakamahi i ngā tikanga tuhituhi pēnei i te kōwae, i te tohu tuhituhi, i te upoko.
Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 86
I te nuinga o te wā ka noho ngā pūtohu i muri tonu iho i te kupu e whakakahatia ana e ia: Te Whārite; Rerekē ake tēnei 'i' tēnā; rite tonu tēnei 'ki' tēnā. Me tīmata te tamaiti ki te ako i te mea tika.
Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 133
He hononga pānui me te tuhituhi
E tika ana kia haere tahi te pānui me te tuhituhi ahakoa he aha te momo tuhinga. Kei ngā paki hoki tētahi huarahi hei ako i te pānui. I mua i te tuhituhi a ngā ākonga e tika ana kia rangahau rātou i ngā tuhinga paki mai i ngā rauemi a Te Pou Taki Kōrero, a Huia, a ētahi atu hoki. Mā te pouako tonu e pānui ngā tauira paki ki ngā ākonga. He maha tonu ngā rauemi e hāngai ana me ngā kaikauwhau hoki. Oti anō, kia mārama tonu te kaiārahi kia āta haere tonu, kia taunga rā anō ngā kaituhi ki tēnei huarahi. Ko te mutunga, ka puta tētahi āhua whakaharahara rawa atu.
He rauemi
Te Tāhuhu o te Mātauranga (1996). Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero.
Te Tāhuhu o te Mātauranga (2002). Tipiwhenua. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero.
Te Tāhuhu o te Mātauranga (2002). Tipiwhenua 2. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero.
Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 261kb)
 |
 |