He whakataki
Koinei te tau tuarima o te kaituhi ki te kura, ā, kua taunga kē te kaituhi ki te tuhituhi i ētahi momo tuhinga rerekē pēnei i te tuhinga auaha, te paki, me te tuhinga pono. Nō reira, ehara tēnei i te hīkoi hou ki ngā ākonga. Ko te kaupapa i ahu mai ko, 'Tētahi haere'. Ko te tino arotahi a te pouako kia matapaki, kia whakarongo, kia tautuhi ngā ākonga i:
- ngā tikanga me te hanga o te paki pono
- te mana o te tapanga
- ngā kōwae
- ngā tino āhuatanga reo
- ngā tohu reo
- te reo tāruarua
- ngā kupu tūmahi, tūāhua hoki
- te reo ake o te kaituhi
- ngā rārangi kupu hei whakaniko ake i te tuhituhi
- te tino mahi a te paki – he whakangahau, he whakaatu, he whakatau, he whakahoa, he whakanui, he whakawhiti kaupapa rānei.
Kua taunga kē tēnei akomanga ki te tukanga o te tuhituhi. Ahakoa he aha te tuhinga, ka āta whakamahere, ka ohia manomano, ka whakarārangi i ā rātou ake kupu. Nā te momo o tēnei tuhinga ka whakaraupapa i ngā kōwae kia hāngai ki tō te kaituhi whakaaro. Kātahi ka whakahāngai i te wheako hāereere me te whai hoki i te ture o tēnei momo tuhinga kia puta ai he tuhinga auaha, waihoki he hokinga whakaaro.
Ki runga
He matapaki
Whiringa tuatahi
| Pouako: |
He pai ō whakaaro mō te mahi a tō pāpā. |
| Ākonga: |
I te pīrangi ahau kia kite mai ngā kaipānui i te tino āhua o tōku pāpā. |
| Pouako: |
Hāngai tonu ō tuhinga ki te wairua o tō pāpā. Ka pai hoki ki ahau tō whakamārama mō te āhua o Aroha. |
| Ākonga: |
I tino aroha ahau ki taku hoa i ngā mahi a tōku pāpā. |
| Pouako: |
Tērā, me titiro anō ki ō kōwae. He pēhea ki ō whakaaro? |
| Ākonga: |
Māku anō e whakaaro aku kōwae. Kei te tino mōhio ahau i te mutunga. |
| Pouako: |
Kei te pai tō tuhituhi, oti anō ki ōku whakaaro he nui rawa ō kōwae. |
| Ākonga: |
Ko taku hiahia kia mōhio te kaipānui ki te mahi. |
Ki runga
Ngā hononga ki te marautanga
Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa
Te whāinga paetae
Tuhituhi: Kōeke 3
Me mārama, me whai hua tā te ākonga, tāna tuhi i ngā momo tuhinga huhua noa.
Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 45
Ngā pūkenga
- Ko te āta whakaraupapa i ngā whakaaro, i ngā whakamārama me ngā tohutohu.
- Ko te whakamahi i te whānuitanga o te kupu kia taea ai ngā momo tuhinga huhua noa.
- Ko te whakamahi i ngā tikanga tuhituhi pēnei te kōwae, i te tohu tuhituhi, i te upoko.
Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 86
Ki runga
He hononga pānui me te tuhituhi
Mā te whakauru o ngā momo kaupapa pēnei i ngā momo paki katoa ki te hōtaka pānui ngātahi, pānui ārahi, pānui tohutohu, e taea ai e ngā ākonga te matapaki, te arohaehae, te whakamahi i ngā pūkenga me ngā rautakinga mō ēnei momo tuhituhi. Me whakarite e te pouako ētahi tauira maha mai i ngā rauemi a Te Pou Taki Kōrero, a Huia, mai i ngā hapori maha, otirā i roto hoki i te reo Māori. Ko tētahi o ngā tino mahi a ngā ākonga, he rangahau i te tino takune a te kaituhi arā, he paki tohutohu, whakangahau, whakatairanga, whakaoho, whakatau, he aha atu rānei.
He rauemi
Te Tāhuhu o te Mātauranga (1996). Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero.
Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 210kb)
Ki runga