He whakataki
Koinei te wā tuatahi i whakarite ai te kura i tēnei momo tuhinga. Nō reira, he hīkoi hou tēnei ki ngā ākonga ahakoa e taunga ana ki te waiata, ki te haka, ki te whakapuaki pātere. Nā te mea he tuku iho tēnei āhuatanga ki te whānau o te kaituhi, arā, te kori, te ngahau, nāna tonu i whakarite tāna ake kaupapa rotarota. I tīkina e ia ko tētahi kaupapa o te wā, arā, ko te whakaomaoma motokā. Ko te tino hīkoi i whai ai te akomanga he mātakitaki, he matapaki, he whakarongo i ētahi momo tuhinga rotarota, haka, waiata, kātahi ka arohaehae ai i ētahi ōritenga, i ētahi rerekētanga, i te hanga, i ngā momo kupu me te ūngeri hoki.
Ko tā te pouako he whāriki tirohanga mō:
- te hanga
- te kaupapa
- ngā momo reo, pērā i te tūmahi, te tūāhua, me te tāruarua
- te momo rerekē, arā, te whiti ki te kōwae
- te whakaraupapatanga, arā, he tīmatanga, he whakatipu puehu, te tutū o te puehu, te taunga.
Kua taunga ēnei ākonga ki te tukanga mō te tuhituhi, arā, he ohia manomano, he whakamahere, he whakarārangi kupu. Ko te mahi hou he tautuhi i tētahi tapanga, te whiti tīmatanga, te whakatipu i te kaupapa, te whiti whakamutunga, whakatau.
Ki runga
He matapaki
Whiringa tuatahi
| Pouako: |
Anā, whakahāngaihia taua wheako ki tēnei momo tuhinga? |
| Ākonga: |
He pai noa iho ki te whakaputa i ngā kupu Pākehā ēngari me whakamāori te tangi. |
| Pouako: |
Āna. Tuatahi, mēnā e hāngai ana ki tō rotarota. Ka rua, mēna kāre e whakararu i te hau o tō rotarota. |
| Ākonga: |
E, ka pai ki ōku hoa ēnei kupu. |
| Pouako: |
Pēnā ka tino mōhio mai te kaipānui i tō tino takune, koinā. |
| Ākonga: |
Pēnā ka tino mōhio mai te kaipānui i tō tino takune, koinā. |
| Pouako: |
Ka hāngai hei whakatau, koinā. |
| Ākonga: |
Mā te pikitia e tino whakahāngai. |
Ki runga
Ngā hononga ki te marautanga
Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa
Te whāinga paetae
Tuhituhi: Kōeke 4
Me whai hua me mārama, te tuhi a te ākonga i ngā momo tuhinga huhua noa mō ngā kaupapa whānui, ā, me hāngai te tuhinga ki te pūtake, me te hunga pānui.
Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 45
Ngā pūkenga
- Ko te whakahāngai i te reo ki te momo tuhinga.
- Ko te whakaputa-ā-tuhi i ōna whakaaro me te tāpiri anō i ētahi kōrero hei tautoko atu.
- Ko te āta tīpako i ngā kupu kia matahuhua ai, kia whai hua ai hoki ngā kōrero.
Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa, wh. 47, 87
Ki runga
He hononga pānui me te tuhituhi
Mā te whakauru o ngā momo kaupapa pēnei i ngā hīmene me ngā mōteatea ki te hōtaka pānui ngātahi, pānui ārahi, pānui tohutohu e taea ai e ngā ākonga te matapaki, te arohae, te whakamahi i ngā pūkenga me ngā rautakinga mō ēnei momo tuhituhi. Me whakarite e te pouako ētahi tauira maha mai i ngā kāri waiata, ataata, a Te Pou Taki Kōrero, a Huia me ētahi atu kaiwhakaputa. Tā ngā ākonga, he rangahau i te tino takune a te kaituhi, arā, he rotarota tohutohu, whakangahau, whakatairanga, whakaoho, whakatau, he aha rānei.
He rauemi
Te Tāhuhu o te Mātauranga (1996). Te Reo Māori i roto i te Marautanga o Aotearoa. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero.
Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 265kb)
Ki runga