TKI global navigation

Ngā Tauaromahi Marautanga o Aotearoa Papakainga Tauaromahi Assessment homepage
Papakāinga tauaromahi Tikanga ā Iwi

Tikanga ā-iwi

Taumata

Ngā Rawa me ngā Mahinga Ohaoha

Ngā Kōhanga Pī o Waipiro

Mā te pouako
He tāhū Tikanga ā Iwi


Tā tēnei mahi e whakaatu ana

E whakaatu ana tēnei hoahoa a Te Rangitawaea i te pakirehua. Kei te taha o ngā pikitia ngā whakamāramatanga mō ngā mahi a ngā tāngata e whai wāhi ana ki tēnei ahumahi i Waipiro, i te whare whakanao mīere.

Whāinga paetae 2

Ka taea e te ākonga te whakaatu i ngā huarahi o te whakauru a te tangata ki te tukanga o te whakanao rawa.

Ki runga

Te arotahi

Te whakawhanake pākihi ā-hapū.

Ngā mōhiotanga

Ka taea e te ākonga te:

  • whakamārama i ngā pānga o te ahumahi pī ki tōna hapū
  • whakaatu i ngā tukanga o te whakanao mīere.

Ngā māramatanga

Ko ētahi māramatanga tērā pea ka puta:

  • ka taea e te iwi Māori te whakawhanake me te whakahaere pākihi ki ō rātou whenua
  • i ētahi wā, he pai kē atu te mahi tahi ki ngā tohunga matatau ki te whakahaere pākihi.

Ki runga

Ngā hononga o ngā ariā matua ki te tāhū

  1. 2.1 Ngā ariā ā-hapū, ā-iwi, ā-rōpū rānei

    • E mārama ana a Te Rangitawaea ki te tukanga o te whakanao mīere. Kua raupapatia e ia ōna pikitia me ōna tuhinga kia mārama ōna whakaaro. (a) (e) (i)
  2. 2.2 Te whai wàhi atu ki te hapū, ki te iwi, ki te rōpū rānei

    • E mōhio ana ia mā te tangata e tiki i te mīere i ngā kōhanga pī. E whakaatu ana ētahi o āna pikitia i ngā mahi a te tangata ki te tukanga whakanao mīere. (o) (u)
  3. 2.3 Ngā mea e hiranga ana

    • E whakaatu ana tēnei hoahoa i ngā māramatanga a Te Rangitawaea ki ngā whakaawenga a te tangata mai i te tīmatanga ki te mutunga o te tukanga whakanao mīere. Kua whiwhi mahi ētahi o tōna hapū. (n)
whakanao mīere.

whakanao mīere.

Te pakirehua

Te kohikohi mōhiohio

  • I haere a Te Rangitawaea mā ki ngā kōhanga pī, ā, ko ētahi i haere ki te mātakitaki ahumahi pī. I kimihia ētahi atu kōrero i te ipurangi.

Te pātaitai

  • I whakawhiti kōrero, i uiui a Te Rangitawaea i ōna mātua, mō ō rāua whakaaro mō te pākihi pī ki Waipiro.

Te whakakōmaka mōhiohio

  • I whakaraupapa a Te Rangitawaea i ōna mōhiotanga o te tukanga whakanao mīere ki tētahi mahere nui. Nāna anō ētahi whakamārama i tuhi.

    (Kua whakaatu mā te pikitia.)

Te whakatau kōrero whānui

  • E whakaatu ana te hoahoa a Te Rangitawaea i ētahi o ngā kaimahi o te ahumahi pī. E whakaatu atu tāna hoahoa i a Pāpā Archie, te kaitiaki o ngā kōhanga pī.

    (Kua whakaatu mā te pikitia.)

He kupu taka

ahumahi pī bee industry
ahurea culture
hoahoa diagram
kōhanga pī beehive
manawapou life-blood
pākihi business
pakirehua inquiry
whakaawenga influences
whakanao mīere honey production
whakanao rawa resource production
whakawhanake develop

Ki runga

Te horopaki ako

Ko tā te pouako he whakatō ki roto i ngā ākonga ngā kōrero, ngā tikanga, me te ahurea o kui mā, o koro mā, te manawapou o te Māori.

I whakawhiti kōrero te pouako rātou ko ngā ākonga, kia kimi huarahi ki te whakanao rawa. I pānui ngā ākonga i te pukapuka Te Pī Mīere, kia whai mōhiotanga rātou mō ngā āhuatanga o te pī. I hangaia he uiuinga ki ngā pakeke kia rongo ai rātou i ngā kōrero tautoko, kōrero whakahē rānei ki nga kōhanga pī. I rangahau kōrero rātou i te ipurangi. I haere rātou ki Kiekie ki te titiro ki ngā kōhanga pī, ā, ko ētahi i haere ki te kite i tētahi ahumahi pī.

Ka whakaraupapatia e Rangitawaea ōna mōhiotanga o te tukanga whakanao mīere ki runga i tētahi hoahoa.

Ki runga

He matapaki

Pouako: Kei hea ngā kōhanga pī?
Ākonga: Kei runga i te pātītī, kei muri i ngā rākau. Kei Tūranga, kei Whangarā ētahi. Ka haere koe ki Kiekie, ka kite koe i ngā kōhanga pī.
Pouako: He aha rātou i hari mai ai i ngā kōhanga pī ki Waipiro?
Ākonga: He maha ngā mānuka. He whero me te mā ngā putiputi. He kiri kei runga. He paraone te kiri.
Pouako: He aha ngā hua ki te hapū?
Ākonga: Kua whiwhi moni hei whakatikatika i ngā marae.
Pouako: Ki ōu whakaaro, he aha ngā hua o tēnei mahi?
Ākonga: Ka whiwhi mahi ngā tāngata. Ka whiwhi mīere mātou.

Ki runga

Ki hea i nāianei?

Kia tipu tonu tēnei ākonga, me arotahi ki:

  • ngā kitenga i te haerenga ki ētahi atu ahumahi
  • te tuhi uiui me te whakahaerenga uiuinga
  • te whakaraupapa i ngā huarahi hei whakaatu i ngā āwangawanga.

Ki runga

Ngā hononga ki te marautanga

Te ahurea me te tuku ihotanga

Ka taea e te ākonga te:

  • whakaahua i ētahi āhuatanga o tōna ake ahurea, o tōna ake tuku ihotanga. (T1, WP1a)

Te whakaritenga pāpori

Ka taea e te ākonga te:

  • whakaahua i ngā mahi a ēnei rōpū. (T2, WP1e)

Te wāhi me te taiao

Ka taea e te ākonga te:

  • tauira pēhea ai te whakaawe o te tūwāhi me te āhuatanga kikokiko o te whenua i ngā mahi o tētahi wāhi. (T2, WP1a)

Ki runga

He rauemi

Riddell, Te Aorere (1997). Te pī miere. Te Whanganui-a-Tara: Huia Publishers.

www.comvita.com

TKI Mātauranga MāoriTKI Mātauranga Māori

Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 555KB)

PDF help Printing tip

Ki runga