| Ngā Tauaromahi Marautanga o Aotearoa |
![]() |
||
Tikanga ā-iwi |
|
|
Te Wāhi me te TaiaoNgā Pou Whenua |
|
E whakaatu ana tēnei mahi i te pakirehua me te whakatau kaupapa pāpori. Koinei ngā mōhiohio i kohia e Rangitaia mai i tōna hapū.
Ka taea e te ākonga te whakaatu i ngā whakaawenga o ngā mahi a te tangata i te wāhi me te taiao, ā, me te whakaawenga o ēnei āhuatanga i te tangata.
Te whakaatu hononga ki ētahi wāhi hiranga.
Ka taea e te ākonga te:
Ko ētahi māramatanga tērā pea ka puta:
I whakaraupapatia e Rangitaia ngā wāhi hiranga mai i te awa o Wairoa, heke haere ki Tahataharoa, huri haere i te ākau ki Oikemoke, ki Waipā, ki Raropua, tae noa atu ki Waikaraka.
(Kua whakaatu mā te pikitia.)
Ngā pou whenua.
| āhuatanga ahurea | cultural features |
|---|---|
| āhuatanga māori | natural features |
| ahurea | culture |
| arotahi | focus |
| hiranga | significant |
| mahere whenua | land map |
| manawapou | life-blood |
| pakirehua | inquiry |
| pou whenua | landmarks |
| raupatu whenua | confiscated land |
| wāhi hiranga | significant places |
| whakaawenga | influences |
| whakatau kaupapa pāpori | social decision making |
Ko tā te pouako, he whakatō ki roto i ngā ākonga ngā kōrero, ngā tikanga, me te ahurea o kui mā, o koro mā, te manawapou o te Māori.
I hiahia te pouako kia mōhio ai ngā ākonga he aha i noho hiranga ai ngā tino wāhi o tō rātou hapū. Ka whakairi te pouako i tētahi mahere whenua o Te Puna. Ka whakaatu atu a ia i ngā wāhi hiranga. Ka haria ngā ākonga ki te torotoro haere i ēnei wāhi, ki te noho hoki ki ētahi o ngā marae.
I whakamahia te pakirehua hei tūhura he aha i noho hiranga ai ēnei tino wāhi. I te mutunga ko ngā kōrero, ka hangaia e ngā ākonga tētahi mahere whenua nui. Ka tāpiri atu ngā whakamārama. I ako pātere rātou e hāngai ana ki Te Puna. I rangahau rātou i ngā pakiwaitara o reira, kātahi ka tā pikitia whakapiripiri hei tautoko. Ka tuhia tētahi whakaaro whakakao i ngā mōhiotanga e te pouako.
I tā pikitia a Rangitaia hāngai ana ki aua tino wāhi me ngā mōhiohio i mau i a ia.
| Pouako: | He aha ētahi o ngā wāhi hiranga ki tō hapū? |
|---|---|
| Ākonga: | Ko Tahataharoa, ko Oikemoke, ko Raropua, ko Waipā, ko Waikaraka. |
| Pouako: | He aha e kīai he wāhi hiranga ēnei? |
| Ākonga: | Nō te mea he tapu ētahi, he tino tawhito ērā wāhi. |
| Pouako: | Mehemea ka kore e tiakina aua wāhi, ka pēhea ana? |
| Ākonga: | Ka raruraru aua wāhi. Ka hokona ngā whenua, ka whakatū he whare ki aua wāhi. |
| Pouako: | Ki ōu whakaaro me pēhea te tiaki i ēnei wāhi? |
| Ākonga: | Me whakapai i ēnei wāhi. Kaua e mahi kino. |
Kia tipu tonu tēnei ākonga, me arotahi ki:
Ka taea e te ākonga te:
Borell, A. (2004). Kua ngaro a pīpī pūkeko. Te Puna School. Tauranga. (Unpublished).
Ngātai, A. (1996). Ngā pakiwaitara o Tauranga Moana. Hamilton: University of Waikato School Support Services.
Parekōwhai, G. (2005). Hine Kahu Whero. He Kohikohinga 28. Te Whanganui-a-Tara: Te Pou Taki Kōrero Whāiti.
Stokes, Evelyn. (1980). Stories of Tauranga Moana. Occasional Paper No 9. Hamilton: Te Whare Wānanga o Waikato, Centre for Māori Studies and Research.
Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 691KB)
Home | News | About | Communities | Search | Schools | Interact | Gateway | Help
© Ministry of Education, Wellington, New Zealand. Terms and conditions | Contact us
Interim exemption from complying with the New Zealand Government's Web Guidelines
This website is best viewed with a minimum of Firefox 2, Internet Explorer 7 or Safari 3.
While websites linked from TKI have been screened for unsuitable content, the user is responsible for their own actions if using search engines on these sites.