| Ngā Tauaromahi Marautanga o Aotearoa |
![]() |
||
Tikanga ā-iwi |
|
|
Te Ahurea me te Tuku IhotangaTe Pīwaiwaka |
|
E whakaatu ana tēnei tuhinga i te pakirehua. Koinei ngā whakaaro o Tara mō tētahi o ōna tino whakapono.
Ka taea e te ākonga te whakaatu i te rerekētanga o ngā mahi a ngā rōpū ahurea, ahakoa e whakaata tonu ana ēnei i ētahi pūtake ōrite.
Te whakapūmau i te mātauranga Māori.
Ka taea e te ākonga te:
Te Pīwaiwaka.
Te pīwaiwaka.
I tuhia e Tara ōna mōhiotanga i muri mai i te aituatanga o tōna whanaunga.
(Kua whakaatu mā te pikitia.)
| Ahitereiria | Australia |
|---|---|
| ahurea | culture |
| arotahi | focus |
| īkara | eagle |
| katinga toto | blood clot |
| kurutai | crane |
| manawapou | life-blood |
| pakirehua | inquiry |
| pīwaiwaka = tīrairaka | fantail |
| whakapūmau | maintain |
| whakaweto = kati | turn off |
Ko tā te pouako, he whakatō ki roto i ngā ākonga ngā kōrero, ngā tikanga, me te ahurea o kui mā, o koro mā, te manawapou o te Māori.
I hiahia te pouako kia mōhio ngā ākonga ki ngā kōrero, ki ngā pūrākau e pā ana ki tō rātou hapū me tō rātou marae. I whiria e ia tēnei kaupapa, “I ahu mai au i hea?” Nāna i whakarite kia haria ngā ākonga ki te marae ki te whakarongo ki ngā kōrero a ngā pakeke, i runga anō i te mōhio i reira te mātauranga mā ngā ākonga. Ko tana hiahia anō hoki, kia mōhio ngā ākonga he mātauranga Māori ēnei e noho pūmau nei ki te hapū. E whakaatu ana ēnei i te rerekētanga o ngā mahi a te Māori.
I whakapuakingia tēnei kaupapa i te mahi toi. I mahi ā-rōpū ngā ākonga ki te hanga pikitia whakapiripiri, ki te hanga tauira ahu-3, me te peita pikitia rarahi hāngai tonu ki te marae. Nō muri mai, ka haere rātou ki te marae, ka whakarongo ki ngā kōrero tuku iho, ka ako i ngā whakahaere o te marae. I te hokinga atu ki te kura, ka tukua e te pouako kia tīpako ngā ākonga i te kaupapa kotahi hei whakapuaki i ō rātou whakaaro.
Ki tā Tara, ko te whakapono o tōna whānau ki te tohu o te pīwaiwaka. Mā te pakirehua, ka hangaia e ia he pātai hei tuku atu ki tōna kuia, ki tōna pāpā hoki. He mātauranga Māori e whakaatu ana i te rerekētanga o ngā whakapono ā tēnā, ā tēnā, ahakoa te tohu. I te mutunga ka tuhia e Tara ēnei kōrero.
| Pouako: | I kī mai koe he tohu mate te pīwaiwaka ki te whānau. Nō hea tēnā whakaaro? |
|---|---|
| Ākonga: | Nō tōku pāpā, tōku kuia, ōku mātua kēkē, me ōku whaea kēkē. |
| Pouako: | He aha ngā kōrero o tō pāpā mō te pīwaiwaka? |
| Ākonga: | Ā te wā pea, he mate kei roto i te whānau. |
| Pouako: | He aha koutou e whakapono ai ki taua kōrero? |
| Ākonga: | I mua i te matenga o tōku koroua, i rere mai tētahi pīwaiwaka ki roto i tōna kāinga. E toru ngā rā i muri mai o tēnā, ka mate tōku koroua. |
| Pouako: | Mēnā ka rere mai he pīwaiwaka ki roto i tō kāinga, he aha ōu whakaaro? |
| Ākonga: | Tīkina te purūma hei whakamataku i a ia ki waho. |
Kia tipu tonu tēnei ākonga, me arotahi ki:
Ka taea e te ākonga te:
Moon, Paul. (2003). Tohunga: Hohepa Kereopa. Tāmaki Makaurau: David Ling.
www.mtbruce.org.nz/fantailnfo.htm
Putanga tā o tēnei tauaromahi (PDF, 603KB)
Home | News | About | Communities | Search | Schools | Interact | Gateway | Help
© Ministry of Education, Wellington, New Zealand. Terms and conditions | Contact us
Interim exemption from complying with the New Zealand Government's Web Guidelines
This website is best viewed with a minimum of Firefox 2, Internet Explorer 7 or Safari 3.
While websites linked from TKI have been screened for unsuitable content, the user is responsible for their own actions if using search engines on these sites.