Te Mātauranga Taiao me Te Reo Māori i roto i Te Marautanga o Aotearoa
Whakarongo | Kōrero | Panui | Tuhituhi | Mātakitaki | Whakaatu
Hoki ki te reo Māori
Whakarongo
Ngā Whāinga
- Kia tāpiri atu, kia harikoa hoki te reo-ā-waha, arā te whakarongo me te kōrero, i roto i ōna tūāhuatanga katoa.
- Kia whakamōhio, whakautu, ā, whakariterite i te reo-ā-waha i
te pai i ngā horopaki katoa i
mahia mai.
Ngā Tauira
- Ka whakarongo te ākonga ki ētahi kōrero e pā ana ki te taiao, kia kitea ngā
tino kaupapa.
- Ka whakarongo te ākonga ki ngā kōrero ka puta mai i runga i te pouaka whakaata e pā ana ki tētahi take taiaio, mā te ākonga e whakarārangi ngā ariā matua.
- Me whakarongo ki ngā uiui me tētahi tohunga e pā ana ngā take taiao kua
hopukia ki te pūrere hopu reo. Me tāutu ngā takune o te kaiuiui, me te ngako
o te kaupapa reo.
- He mātakitaki i Te Waka Huia. Ka whakarāpopoto i ngā ariā e pā ana te taiao o
ō tātou tūpuna.
Kōrero
Ngā Whāinga
- Kia tāpiri atu, kia harikoa hoki te reo-ā-waha, arā te whakarongo me te kōrero, i roto i ōna tūāhuatanga katoa.
- Kia whakamōhio, whakautu, ā, whakariterite i te reo-ā-waha i te pai i ngā horopaki katoa i mahia mai.
Ngā Tauira
- Ko te whakaputa kōrero hei whakamārama i te āhua o te taiao o te kura.
- Ko te tohutohu, ko te whakamārama i tētahi mahi, arā, te hī ika, te haere ki te ngāhere, kia taea ai e ōna hoa āna tohutohu te whai atu.
- Ka whiriwhiri he take taiao mai i te pouaka whakaata hei whakawhitiwhiti kōrero mā ngā ākonga.
- Ka tū ia ākonga ki te whakaputa i ōna whakaaro ki tētahi kaupapa taiao.
Panui
Ngā Whāinga
- Kia tāpiri atu, kia harikoa hoki te reo-ā-tuhi, arā te pānui me te tuhituhi, i roto i ōna tūāhuatanga katoa.
- Kia whakamōhio, whakautu, ā, whakariterite i te reo-ā-tuhi i te pai i ngā horopaki katoa i mahia mai.
Ngā Tauira
- Ka whakahuatia e te kaiwhakaako ētahi kupu e whakamārama ana ki ngā āhuatanga o te taiao. Kei te ākonga tētahi rārangi kupu, ā, māna te kī, kei te ōrite, kei te rerekē rānei taua kupu i tā te kaiwhakaako i pānui ai.
- Mā te kaiwhakaako e whakarite ētahi pātai hei rangahau mā ngā ākonga i ngā kōrero whakatara, e pā ana ki tētahi take taiao, o te whare pukapuka. Māna hoki e whakarite te roa o te wā e oti katoa ai tēnei mahi.
- Ka rapu te ākonga i tētahi tuhinga pai ki a ia, pēnei i te tiaki i a Papatūānuku. Me āta whakaaro ki ngā kaupapa, ki ngā kupu me ngā rerenga kōrero kia taea ai te kī he aha taua tuhinga i āhua reka ai.
- Ka tīpakohia e te ākonga tētahi waiata, ko te kaupapa ko tētahi take taiao. Ka āta tirohia te hanga o te tuhinga me te rangi. Ka wetewete te ākonga i ia rārangi o te waiata, me te titiro anō ki ngā āhuatanga i honohono ai tētahi rārangi ki tētahi atu. Me tāutu hoki i ngā rerenga kōrero e kitea ai tā te kaitito ake whakatakoto, whakamahi i te kupu.
Tuhituhi
Ngā Whāinga
- Kia tāpiri atu, kia harikoa hoki te reo-ā-tuhi, arā te pānui me te tuhituhi, i roto i ōna tūāhuatanga katoa.
- Kia whakamōhio, whakautu, ā, whakariterite i te reo-ā-tuhi i te pai i ngā horopaki katoa i mahia mai.
Ngā Tauira
- Ka pānuitia e te kaiwhakaako ētahi kōrero e pā ana ki tētahi take taiao. Ka tuhi ia ākonga i ōna ake whakaaro hei whakautu.
- Mā te ākonga e tito he rotarota e pā ana ki tētahi tino take taiao a rātou.
- Mā ngā ākonga e whakarite ngā pānui hei pāho i tētahi mahi o te kura hei tiaki i a Papatūānuku.
- Ka rapuhia e te kaiwhakaako tētahi tuhinga e pā ana ki te taiao. Ka whakakorengia ia rua rerenga kōrero, kātahi ka hoatu ki te ākonga. Ko tāna, he tito i ngā rerenga kōrero e ngaro ana kia tika ai te rere.
Mātakitaki
Ngā Whāinga
- Kia tāpiri atu, kia harikoa hoki te reo ataata, arā te mātakitaki me te whakaatu, i roto i ōna tūāhuatanga katoa.
- Kia whakamōhio, whakautu, ā, whakariterite i te reo ataata i te pai i ngā horopaki katoa i mahia mai.
Ngā Tauira
- Kia āta mātakitaki te ākonga i tētahi tokorua e kōrerorero ana, e pā ana ki tētahi kaupapa taiao, engari kāore i te rongo i aua kōrero rā. Ko tā te ākonga he whiriwhiri i te kaupapa o ngā kōrero a te tokorua rā i runga i tāna e kite ai.
- Kia rua ngā tohu whakatūpato a te ākonga, e orite ana te āhua engari kua rerekē te tae. Ka āta tirohia e te ākonga. Me kōrerorero ngā pānga o ēnei tohu e rua nei, me te whiriwhiri anō i te tohu e tino whai hua ana. Kia hāngai taua whakatau ki te tangata māna te tohu e pānui, me te whai hua o te reo ataata.
- Ko te mahi whakaari–ka whiriwhiri te ākonga i tētahi kaupapa taiao, kātahi ka rapu atu i ngā tūmomo reo ataata e pā ana ki taua kaupapa. Ko tana mahi he raupapa i ngā waiata, i ngā whakatauākī, i ngā mōteatea, i ngā aha anō kia taea ai e tētahi atu te pūrākau te whai haere.
- Ka whakarongo, ka mātakitaki te ākonga i tētahi kaumātua e whaikōrero ana.
Ko te kaupapa ko te rerekētanga o te taiao o ināianei ki ngā rā o mua. Me tāutu ngā whakatautau a te kaikōrero kia tino mārama ai ana kōrero ki te hunga whakarongo.
Whakaatu
Ngā Whāinga
- Kia tāpiri atu, kia harikoa hoki te reo ataata, arā te mātakitaki me te whakaatu, i roto i ōna tūāhuatanga katoa.
- Kia whakamōhio, whakautu, ā, whakariterite i te reo ataata i te pai i ngā horopaki katoa i mahia mai.
Ngā Tauira
- Ka whakatae te ākonga i tētahi kupu, arā, 'whenua', 'kia tūpato', 'moana', 'ngāhere', 'rangi'. He nui te āhua o te kupu taiao kia taea ai tēnei mahi. Kia hāngai tonu te tae ki te tikanga o te kupu.
- Ka whakaputa kōrero ruri e pā ana ki te taiao.
- Ka whakatakotohia tikahia e te ākonga tētahi whaikōrero e puta ai ētahi kaupapa nui e hāngai ana ki te horopaki.
- Ka whakaahua haere te ākonga i tētahi kaupapa taiao. Kātahi ka whakaraupapahia mai tana kohikohinga whakaahua kia mārama ai te kitea o te kaupapa.
Hoki ki te reo Māori
Back to top
Previous page |
Table of contents |
Next page
|


















|