Te Mātauranga Taiao me Pūtaiao i roto i Te Marautanga o Aotearoa

Te Pū

Mā ēnei whāinga paetae o tēnei whenu ka taea te whakahiato i te tūtohutanga, te mātauranga me te māramatanga o te taiao.

Anei ngā whāinga mō ngā taumata kātoa:

Kia mārama haere ki ngā raupapa, ki ngā rerenga o ngā rauropi, kia mārama hoki ki ngā momo kararehe me ngā tipu o Aotearoa motuhake.
Kia tūhura kia mārama ngā pānga o te hangahanga me te mahi a ngā rauropi.
Kia tūhura kia mārama ki te whakaputanga uri ki te ao, ki te tipu me te whakatipu rauropi.
Kia tūhura i ngā pūnaha rauropi kia mārama ai ki ngā taupuhipuhinga o ngā rauropi me te taiao.
Kia tūhura i te whakapapa pūtaiao-ā-nuku o Papatūānuku kia mārama ki tōna tawhito me ōna hurihanga maha.
Kia tūhura i ngā whakatau-ā-tangata me ngā mahi-ā-tangata e tāraia nei a Papatūānuku, ā, ki te whakatō i te whakaaro nui kia āta tiakina a Papatūānuku.

Mā ēnei whāinga paetae o tēnei whenu ka taea te whakahiato i te tūtohutanga, te mātauranga me te māramatanga o te taiao.

Anei ngā whāinga mō ngā taumata kātoa:

Kia mārama haere ki ngā raupapa, ki ngā rerenga o ngā rauropi, kia mārama hoki ki ngā momo kararehe me ngā tipu o Aotearoa motuhake.
Kia tūhura kia mārama ngā pānga o te hangahanga me te mahi a ngā rauropi.
Kia tūhura kia mārama ki te whakaputanga uri ki te ao, ki te tipu me te whakatipu rauropi.
Kia tūhura i ngā pūnaha rauropi kia mārama ai ki ngā taupuhipuhinga o ngā rauropi me te taiao.
Kia tūhura i te whakapapa pūtaiao-ā-nuku o Papatūānuku kia mārama ki tōna tawhito me ōna hurihanga maha.
Kia tūhura i ngā whakatau-ā-tangata me ngā mahi-ā-tangata e tāraia nei a Papatūānuku, ā, ki te whakatō i te whakaaro nui kia āta tiakina a Papatūānuku.

Rangahau ngā take me ngā mahi a te hangarau hei whiu, hei tukurua rānei i ngā matū ā-rangi (pēnei i te hinu para, i te pepa, i te kararehe).

Tūhura ngā pānga o ngā pūrere hangarau tino hou, o ngā kitenga pūtaiao rānei ki te tangata, ki te papakāinga rānei (pēnei i te kēna rehu matūriki, i te ororangi).

Tūhura i ngā painga me ngā kino o ngā matū ki te tangata, ki te taiao (pēnei i ngā hua hinu māori, i te ua kawa, i te wairākau).

Mā ēnei whāinga paetae o tēnei whenu ka taea te whakahiato i te tūtohutanga, te mātauranga me te māramatanga o te taiao.

Anei ngā whāinga mō ngā taumata kātoa:

Kia mārama haere ki ngā raupapa, ki ngā rerenga o ngā rauropi, kia mārama hoki ki ngā momo kararehe me ngā tipu o Aotearoa motuhake.
Kia tūhura kia mārama ngā pānga o te hangahanga me te mahi a ngā rauropi.
Kia tūhura kia mārama ki te whakaputanga uri ki te ao, ki te tipu me te whakatipu rauropi.
Kia tūhura i ngā pūnaha rauropi kia mārama ai ki ngā taupuhipuhinga o ngā rauropi me te taiao.
Kia tūhura i te whakapapa pūtaiao-ā-nuku o Papatūānuku kia mārama ki tōna tawhito me ōna hurihanga maha.
Kia tūhura i ngā whakatau-ā-tangata me ngā mahi-ā-tangata e tāraia nei a Papatūānuku, ā, ki te whakatō i te whakaaro nui kia āta tiakina a Papatūānuku.

Rangahau me te whakamārama me pēhea e mahia ai ētahi mea, arā, ngā taputapu me ngā hangarau o ia rā (pēnei i te kirihou mai i te koranehe, i te karaehe mai i te one, i te pepa mai i te rākau).

Whakamārama i pēhea te whanake ake o te mātauranga o ētahi atu iwi ki te ao mataora, ki te ao ahupūngao, ki te ao rawa, me ngā āhuatanga hangarau o te taiao (pēnei i ngā rongoā Māori).

Tūhura me te whakamārama ngā tīkanga e pā ana ki ngā tukanga matū i ngā mahi o ia rā (pēnei i te whakapūnguru).

Tūhura me pēhea te whakamahi a ngā iwi kāinga i te pūtaiao me te hangarau, i a rātou e whakatau ana i ngā take e pā ana ki te taiao (pēnei i te whakatipu ika, i te whakapai parakaingaki, i te taiapu iratuki kai, i te tukurua pepa, i te ahuwhenua māori).

Mā ēnei whāinga paetae o tēnei whenu ka taea te whakahiato i te tūtohutanga, te mātauranga me te māramatanga o te taiao.

Anei ngā whāinga mō ngā taumata kātoa:

Kia mārama haere ki ngā raupapa, ki ngā rerenga o ngā rauropi, kia mārama hoki ki ngā momo kararehe me ngā tipu o Aotearoa motuhake.
Kia tūhura kia mārama ngā pānga o te hangahanga me te mahi a ngā rauropi.
Kia tūhura kia mārama ki te whakaputanga uri ki te ao, ki te tipu me te whakatipu rauropi.
Kia tūhura i ngā pūnaha rauropi kia mārama ai ki ngā taupuhipuhinga o ngā rauropi me te taiao.
Kia tūhura i te whakapapa pūtaiao-ā-nuku o Papatūānuku kia mārama ki tōna tawhito me ōna hurihanga maha.
Kia tūhura i ngā whakatau-ā-tangata me ngā mahi-ā-tangata e tāraia nei a Papatūānuku, ā, ki te whakatō i te whakaaro nui kia āta tiakina a Papatūānuku.

Tūhura ngā otinga matū ki te taiao, ki ngā mahi a te tangata (pēnei i te tūkinotanga matū, i te tūkinotanga wai, i te wairākau pāmu).

Rangahau ngā take ā-tangata me ngā take tapatahi i puta ake i te pānga o te pūtaiao me te hangarau ki ngā iwi me ō rātou taiao.

Rangahau ngā āhuatanga me ngā āheinga o ētahi momo matū, ka whakamārama ai i ngā pānga o aua matū ki te tangata, ki te taiao hoki (pēnei i ngā ehu iratuki, i ngā konganuku taumaha, i ngā mākōwaru).

Aro mātai te pānga o te pūtaiao me te hangarau ki ngā iwi me ō rātou taiao (pēnei i ngā mahi karihi i Aotearoa nei me te taiao, i te papa hāora-torui i Aotearoa nei).

	Social Studies

	Health and Physical Education

	Technology

	Science

	English

	Mathematics

	The Arts

	Tikanga-ā-iwi

	Hauora

	Hangarau

	Pūtaiao

	Te Reo Māori

	Pāngarau

	Ngā Toi