| Hūānga:
Taitara |
| Ingoa: |
Taitara |
| Tāututanga: |
Taitara |
| Whakaritenga: |
Te
ingoa ka tapaina tētahi rauemi. |
| He
Kōrero: |
Ko
te tikanga, ko te Taitara te ingoa ka mōhio whānuitia te ingoa. |
| Hūānga:
Kaihanga |
| Ingoa: |
Kaihanga |
| Tāututanga:
|
Kaihanga |
| Whakaritenga: |
Te
pūtahi, nāna, nā rātou rānei i matua oti ai te hanganga o te rauemi. |
| He
Kōrero: |
Ko
te tangata, he pūtahitanga, he ratonga rānei ētahi tauira Kaihanga. Ko te
tikanga, ko te Kaihanga te ingoa ka whakamahia hei tohu i te pūtahi nā rātou
te hanganga. |
|
Hūānga: Kaupapa
|
| Ingoa:
|
Kaupapa
me ngā Kupu Matua |
| Tāututanga: |
Kaupapa |
| Whakaritenga: |
Te
take/ ngā take o te kaupapa, o te rauemi. |
| He
Kōrero: |
Ko
te tikanga, ka whakaaturia te kaupapa o te rauemi e ngā kupu matua, ngā
kīmahi matua, ngā tohu wehewehenga whakaahua rānei. |
|
Hūānga: Whakaaturanga |
| Ingoa: |
Whakaaturanga |
| Tāututanga: |
Whakaaturanga |
| Whakaritenga: |
He
whakaaturanga o ngā kaupapa o te rauemi. |
| He
Kōrero: |
Ka
uru atu, engari ehara noa ko: te whakarāpopototanga kōrero, te ihirangi,
te tohutanga o te kaupapa mā te whakaahua, te whakaaturanga kore kupu rānei,
o te kauapapa. |
| Hūānga:
Kaiwhakaputa |
| Ingoa: |
Kaiwhakaputa |
| Tāututanga: |
Kaiwhakaputa |
| Whakaritenga: |
Te
pūtahi nāna i whakaputa te rauemi. |
| He
Kōrero: |
Ko
te tangata, he pūtahitanga, he rātonga rānei ētahi tauira Kaiwhakaputa.
Ko te tikanga, ka whakamahia te ingoa o te Kaiwhakaputa hei tohu i te pūtahi. |
| Hūānga:
Kaituku |
| Ingoa: |
Kaituku |
| Tāututanga: |
Kaituku |
| Whakaritenga: |
Te
pūtahi nāna, nā rātou rānei ngā whakakaupapatanga whakaaro o te rauemi. |
| He
Kōrero: |
Ko
te tangata, he pūtahitanga, he ratonga rānei ētahi tauira Kaiwhakaaro. Ko
te tikanga ka whakamahia te ingoa o te Kaiwhakaaro hei tohu i te pūtahi. |
| Hūānga:
Rā |
| Ingoa: |
Rā |
| Tāututanga: |
Rā |
| Whakaritenga: |
He
rā e whai pānga ana ki te huringa ora o te rauemi. |
| He
Kōrero: |
Ko
te tikanga, ka whai pānga te rā ki te hanganga, te wāteatanga rānei, o te
rauemi. Ko te huarahi tino pai hei tohu i te uara o te rā (date value) kua
whakaritea i roto i te whakaritenga IS0 8601 [W3CDTF], ā, e whai atu ana
ki te whakatakotoranga YYYY-MM-DD. |
| Hūānga:
Momo |
| Ingoa: |
Momo |
| Tāututanga: |
Momo |
| Whakaritenga: |
Te
āhua, te tū-āhuatanga rānei o ngā kaupapa o te rauemi. |
| He
Kōrero: |
Kei
roto i te Tūmomo ngā kupu whakaatu i ngā wehewehenga whānui, ngā āheinga,
ngā tū-āhuatanga, te whakaritenga rānei o ngā taumata o te/ ngā kaupapa.
Ko te huarahi tino pai kua tohua, ko te tīpako i tētahi uara mai i ngā kupu
kua whakaritea (hei tauira, ko te tauira rārangi e whakamahia ana o ngā
Dublin Core Types [DCT1]. Hei whakaatu i te whakatinanatanga o te rauemi,
whakamahia ko te hūānga WHAKATAKOTORANGA (FORMAT). |
| Hūānga:
Whakatakotoranga |
| Ingoa: |
Whakatakotoranga |
| Tāututanga: |
Whakatakotoranga |
| Whakaritenga: |
Te
whakatinanatanga, te whakaputanga ā-mati o te rauemi. |
| He
Kōrero: |
Ko
te tikanga, ka taea te Whakatakotoranga te whakamahi hei whakarite i te
rawa-ngohe (software), te rawa-mārō (hardware), mā ētahi taputapu rānei
me matua whiwhi, hei whakahaere i te rauemi. Ko te rahi me te roanga ētahi
tauira hanga. Ko te tino huarahi kua tohua ko te tipako uara mai i tētahi
whakaritenga kupu (hei tauira, te rārangi o ngā Tūmomo Pāpāho Ipurangi (Internet
Media Types [MIME]) e whakaatu ana i ngā whakatakotoranga pāpāho rorohiko. |
| Hūānga:
Tāututanga |
| Ingoa: |
Tāututanga |
| Tāututanga: |
Tāututanga |
| Whakaritenga: |
He
tohutoro e hāngai ana ki te rauemi i roto i tētahi horopaki. |
| He
Kōrero: |
Ko
te tino huarahi kua tohua, ko te tāutu i te rauemi mā tētahi aho (string),
tau rānei, e hāngai ana ki tētahi pūnaha tāututanga okawa. Ko ētahi pūnaha
tāututanga okawa ko te Tāututanga Rauemi Ōrite (Uniform Resource Identifier
- URI), te Tāututanga Rauemi Tohu-wāhi (Uniform Resource Locator - URL),
Te Mea Ā-mati (Digital Object Identifier - DOI) me te Tau Pukapuka Aro Whānui
o te Ao (International Standard Book Number - ISBN). |
| Hūānga:
Mātāpuna |
| Ingoa: |
Mātāpuna |
| Tāututanga: |
Mātāpuna |
| Whakaritenga: |
He
tohutoro ki tētahi rauemi koira te mātāpuna o te rauemi e tirohia ana. |
| He
Kōrero: |
Tērā
pea i puta te katoa, tētahi wāhanga rānei o te rauemi, e tirohia ana, mai
i te Mātāpuna rauemi. Ko te tino huarahi kua tohua ko te tohutoro ki te
rauemi mā te aho, mā te tau rānei e hāngai ana ki tētahi pūnaha tāututanga
okawa. |
| Hūānga:
Reo |
| Ingoa: |
Reo |
| Tāututanga: |
Reo |
| Whakaritenga: |
Te
reo o te whakakaupapatanga o ngā mātauranga o te rauemi. |
| He
Kōrero: |
Ko
te tino huarahi kua tohua mō ngā uara o te hūānga Reo kua whakaritea ki
te RFC 1766 [RFC1766] kei roto te Tohu Reo kupu-rua (two-letter Language
Code) (nō te aro whānui ISO 639 [ISO639], ka taea e tētahi tohu kupu-rua
te whai atu (nō te aro whānui ISO 3166) [ISO366]). Hei tauira, te 'en' mō
te English, te 'fr' mō te French, 'te en-uk' mō te English e whakamahia
ana i Ingarangi (UK) |
| Hūānga:
Whai Pānga |
| Ingoa: |
Whai
Pānga |
| Tāututanga: |
Whai
Pānga |
| Whakaritenga: |
He
tohutoro ki tētahi rauemi whai pānga. |
| He
Kōrero: |
Ko
te tino huarahi kua tohua, ko te tohutoro ki te rauemi mā te aho, te tau
rānei, e hāngai ana ki te pūnaha tāututanga okawa. |
| Hūānga:
Kapitanga |
| Ingoa: |
Kapitanga |
| Tāututanga: |
Kapitanga |
| Whakaritenga: |
Te
roanga, te whānuitanga rānei o te whakakaupapatanga o te rauemi. |
| He
Kōrero: |
Ko
te tikanga, ka uru atu te wāhi mokowā (te ingoa o tētahi wāhi, whakapiritanga
matawhenua rānei), whakaritenga wā (he tapatanga wā (period label, rā, whakatakotoranga
whānui o ngā rā), te whakaritenga ture (pēnei i te pūtahi whakahaere). Ko
te tino huarahi kua tohua, ko te tīpako uara mai i tētahi whakaritenga kupu
(hei tauira, i tētahi Puna Kupu Ingoa Matawhenua (Geographic Names [TGN]
i ngā wāhi tika, ko ngā wāhi me ngā whakaritenga wā ka whakamahia i mua
i te whakamahitanga o ngā tāututanga tau pēnei i ngā huinga whakapiritanga
me ngā whakatakotoranga whānui o ngā rā. |
| Hūānga:
Ngā tika |
| Ingoa: |
Ngā
tika |
| Tāututanga: |
Ngā
tika |
| Whakaritenga: |
Ko
ngā mōhiohio ki ngā mōtika o tētahi rauemi. |
| He
Kōrero: |
Ko
te tikanga, kei te hūanga mōtika e pupuri ana he kōrero mō
te whakaritenga mōtika mō te rauemi, he ratonga tohutoro e whakarato
ana rānei i ēnei tūmomo mōhiohio. He nui ngā wā,
puta ai i roto i te mōhiohio Mōtika te Mana Whakairo Hinegaro
(Intellectual Property Rights - (IPR)), te Manatārua me ngā Tūāhua
Māna Taonga (Property Rights). Ki te kore te hūānga Mōtika,
kāore e taea te pōhēhē noa ki te mana o ēnei, ngā
mōtika rānei e pā ana ki te rauemi. |