| Te Taurangi Taumata 3
|
|
|
| Ngā Whāinga Paetae
|
|
|
| Te torotoro tauira, pānga
|
|
|
| I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te ākonga :
|
|
|
| 1. ki te whakaahua i ngā ture tauira tau mutu-kore, tauira raupapa mokowā ;
|
|
continuing; spatial sequence |
| 2. ki te tito, ki te whakamahi ture e puta ai he tauira raupapa;
|
|
sequential pattern |
| 3. ki te whakatakoto ture whanui mo tētahi huinga rapanga tairite e whaitake ana;
|
|
general rule; set of similar problems |
| 4. ki te whakamahi kauwhata hei whakaatu hononga tau, hononga opaki rānei .
|
|
graph; informal relation |
|
Te torotoro whārite, kīanga
|
|
|
| I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te ākonga :
|
|
|
5. ki te whakaoti i ngā momo rapanga penei i tēnei te ahua;
r + 15 = 39.
|
|
problem |
|
He Tauira Horopaki
|
|
|
- NGA TAUIRA TARUARUA I ROTO I ngā WHAKAIRO&;Hei whakatauira, te pakura, te rauponga, te taratara-a-kai.
|
|
|
- TE KAWA O TE MARAE&;He paeke, he tau-utuutu rānei te kawa o te marae o te ākonga (o tētahi marae rānei e mōhio ana ia). Me whakaahua ngā tauira e kitea mai ana i roto i te kawa o te marae.
|
|
|
- TE MAHI HANGI&;He
aha te raupapa mahi me matua whai inā whakatakotoria he hangi?
|
|
|
- TE MARAMATAKA MAORI&;He aha te pānga i waenganui i ngā ra me te marama?
|
|
|
| He Tauira Mahi
|
|
|
| Te torotoro tauira, pānga
|
|
|
| Anei etahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga paetae o tēnei taumata te whakatutuki:
|
|
|
| 1. Me mōhio te ākonga ki te whakaahua i ngā ture tauira tau mutu-kore, tauira raupapa mokowā ;
|
|
|
| 2. Me mōhio te ākonga ki te tito, ki te whakamahi ture e puta ai he tauira raupapa;
|
|
|
- he hopara, he hanga, he tuhi rānei i te roanga atu o ētahi
tauira raupapa mokowā , tae atu hoki ki ngā tau tongi,
ka whakaatu-ā-kupu ai i ngā ture e whakahau ana i te āhua
o ēnei tauira. Me whakamahi te tataitai i ngā wāhi e
tika ana.

|
|
figurate numbers |
| 3. Me mōhio te ākonga ki te whakatakoto ture whanui
mō tētahi huinga rapanga tairite e whaitake ana;
|
|
|
|
|
|
|
| 4. Me mōhio te ākonga ki te whakamahi kauwhata hei whakaatu hononga tau, hononga opaki rānei ;
|
|
informal relationships |
- he whakapakari i te mōhio o te ākonga ki ngā pānga
, me tōna āhei ki te whakaatu, whakamāori rānei
i aua pānga . Hei whakatauira:
|
|
interpret |
- he tuhi, he whakamaori pakitau e pā ana ki ētahi kauwhata
e whakaatu ana i ngā pūāhua o ia rā. Hei whakatauira,
ngā mahi o te rā (ka maranga, ka paku horoi, ka kuhu kaka,
ka kai, ka haere ki te kura...).
|
|
|
| Te torotoro whārite, kīanga
|
|
|
| Anei ētahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga
paetae o tēnei taumata te whakatutuki:
|
|
|
| 5. Me mōhio te ākonga ki te whakaoti i ngā
momo rapanga pēnei i tēnei te āhua; r + 15 = 39;
|
|
|
- he kimi, he whakamārama tauira e taea ai ngā rapanga whaitake
te whakaoti. Hei whakatauira:
|
|
practical problems |
i) he kimi mai i te utu mō ētahi tikaokao rua tekau mehemea
e mōhiotia ana te utu mō tētahi mea kotahi;
|
|
|
ii) e hia ngā paepae huamanu e hiahiatia ana hei whāngai i
te whānau o Huiarau mō te toru mārama mehemea e rua ngā
paepae ka pau i ā rātou ia wiki?
|
|
|
- me mōhio te ākonga ki te rerekētanga i waenganui i
ngā tauira mutu-kore me ngā tauira mutu-mārika
Hei whakatauira, he huinga mutu-kore, mutu-marika kē rānei
ēnei e whai ake nei:
|
|
infinite
finite |
|
|
|
|
ii) ngā kai o roto i tētahi o ngā wharehoko o "Te Ao Hou";
|
|
|
iii) ngā taukehe atu i te 0 ki te 10;
|
|
odd numbers |
iv) tēnei momo tauira: (1, 3, 5, 7, 9, 11, ...).
|
|
|
| He Tauira Aro Matawai
|
|
|
| He tauira noa ēnei hei āwhina i te kaiwhakaako:
|
|
|
- He tuhi kauwhata hei whakaatu tau, whakaatu pānga ; Hei whakatauira:
te tipu o te watakirihi. Korekore ana nei he watakirihi i tō
mātou kāinga i te hōtoke. He wāhi tino makariri
hoki. Engari i te koanga, he autaia tonu te tipu. Heoi anō
te mate, tae rawa ake mātou ki reira, e hika, kua pau katoa
i ngā kau te kai. Ka hoki anō mātou ki reira i te
raumati, engari nā te iti o te wai, kāore i tino matomato
te tipu. Whakaatuhia tēnei pūāhua ki te kauwhata.
|
|
graph
situation
|
mā tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatu o ngā ākonga ki te:
|
|
|
- He whakaoti rapanga penei:
E mea ana a Kuia ki te hanga korowai. Ka haere ia ki te wharehoko
kei reira ngā huruhuru tikaokao e hokona ana mō te mahi
korowai. E rua ona haerenga atu ki te hoko huruhuru. I te haerenga
tuaruatanga atu, ko tētahi kiro-karama huarua tāna i hoko
mai ai. Ki te tāpirihia tēnei ki ngā huruhuru i hokona
mai e ia i tāna toronga tuatahitanga atu, ka eke te nui o ngā
huruhuru kua riro i a ia ki te kotahi kiro-karama me te haurua. pēhea
nei te nui o te huruhuru i hokona mai e te kuia nei i te wā tuatahi
i haere ai ia ki te whare huruhuru rā?
|
|
|
mā tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|
- He tuhi kauwhata, rārangi takawā rānei hei whakaatu
i te āhua o tētahi kararehe mai i te whānautanga tae
noa ki te hemonga. Hei whakatauira:
|
|
timeline |
i) huhu > tunga > tunga haere/rere > huhu;
|
|
|
ii) tūngoungou > pūrerehua > tūngoungou;
|
|
|
iii) kukune > kūao/punua...> (te pakeke) > ...
|
|
|
iv) huamanu(kukune) > pī/pīkari > (te pakeke) > ....
|
|
|
mā tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|
- He tuhi kauwhata, tutohi rānei hei whakaatu i tētahi ahuatanga e pā ana ki te tinana. Hei whakatauira:
|
|
|
i) te pānga i waenganui i te kaha o te kapa o te manawa me te kaha o te whai wāhi atu ki tētahi mahi hākinakina ;
|
|
involvement |
ii) te ahei o te taringa ki te kapo atu i te kupu me te kaha o te tangi mai o te reo o te kaikōrero .
|
|
|
mā tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea
ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|