PapakāingaNgā PūrongoMō TKIHaporiRapuaNgā KuraTauwhitiwhitiTomokangaĀwhina


  Pangarau i roto i te Marautanga o Aotearoa  



Te Tauanga Taumata 2

 

Ngā Whāinga Paetae

 

Ngā hōpara tauanga

 

I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te ākonga :

 

1. ki te kohi, ki te whakaatu raraunga whakarōpū , raraunga tau oti, ki te kauwhata whakaahua, ki te tūtohu tatau, ki te kauwhata pou kē rānei .

 

display category data
tally chart; bar graph
 

Te whakamāori pūrongo tauanga

 

I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te ākonga :

 

2. ki te whakamārama i te āhua o ana anō whakaari raraunga;

 

data display
3. ki te whakaputa whakaaro whaitake ki te āhua o a ētahi atu whakaari raraunga.

 

 

Te torotoro tūponotanga

 

I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te ākonga :

 

4. ki te whakarite pāpono tūturu , pāpono whakatau rānei e āhua ōrite ana, ka whakararangi ai mai i te tērā e kore e taea ki te tērā ka tino taea.

 

imaginary events
least likely; most likely
 

He Tauira Horopaki

 

  • TE rā whānau he tuhi kauwhata hei whakaatu i te pakeke o ngā tamariki i roto i te karaehe.

 

  • TE TINANA&;He aha te hononga i waenganui i te inenga tāroa me te inenga mārō o te tangata? Me kohi raraunga e pa ana ki tēnei pātai , ka tuhi kauwhata hei whakaatu i ngā otinga.

 

  • TE KAINGA NOHO&;He kohi i ngā tau waea a ngā kainga noho o ngā hoa ako, ka tuhi kauwhata ai hei whakaatu i ngā otinga.

 

  • TE POUAKA WHAKAATA&;He aha ngā momo kaupapa e whakaaturia ana? (He kaupapa hākoakoa , kaupapa meka, kaupapa pakimaero, kaupapa whaiaipo, kaupapa hākinakina , aha kē rānei ..?) whakaropūtia ngā mea i kitea mai i runga anō i te momo, ka whakaatu ai ki te momo kauwhata e mārama ai te kitea atu o ngā otinga.

 


fiction
He Tauira Mahi

 

Ngā hōpara tauanga

 

Anei ētahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga paetae o tēnei taumata te whakatutuki:

 

1. Me mōhio te ākonga ki te kohi, ki te whakaatu raraunga whakarōpū , raraunga tau oti, ki te kauwhata whakaahua, ki te tūtohu tatau, ki te kauwhata pou kē rānei ;

 

  • he kohikohi raraunga e whai wāhi mai ana ngā taurangi tau oti. Hei whakatauira:

 

whole number variables
      i) te mārama me te rā whānau o ngā hoa ako;

 

      ii) ngā hapū, iwi o ia ākonga ;

 

      iii) ngā momo rākau i roto i tētahi uru rākau ka taea te toro atu;

 

      iv) ngā tae o ngā kākahu o ngā tamariki;

 

  • he kimi huarahi e nahanaha ai te kohia o ētahi raraunga, he whiriwhiri, he hanga i ngā momo whakaaturanga e mārama ai te kitea atu o ngā āhua tāpua o ngā otinga ka puta ake. Hei whakatauira:

 

systematic

significant
      i) me kauwhata rau-tō hei whakaatu i te tawhito o ngā kainga noho o ngā ākonga ;

 

stem and leaf graph
      ii) me kauwhata pere hei whakaatu i ngā rā whānau ;

 

vector
      iii) me kauwhata whakaahua hei whakaatu i te nui o ngā ngarara, ika, aha kē rānei kē i tētahi kopua e noho ana;

 

      iv) me tūtohi tau hei whakaatu i ngā iwi o ngā ākonga ;

 

tally chart
      v) me kauwhata pou hei whakaatu i ngā otinga hōpara waiaro;

      (He tauira noa iho ēnei . Ehara i te mea ko ēnei anake ngā momo kauwhata e tika ana mō ēnei momo raraunga.)

 

attitude survey
  • he matapaki puahua e mōhio atu ana te ākonga , ka whakatakoto pātai ai e pa ana ki taua pūāhua hei hōpara atu mana.

 

discuss situations
Te whakamāori pūrongo tauanga

 

Anei ētahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga paetae o tēnei taumata te whakatutuki:

 

2. Me mōhio te ākonga ki te whakamārama i te āhua o ana anō whakaari raraunga;

 

  • he whakatairite atu i ngā otinga i puta ake i tētahi hōpara ki ērā i whakapaetia ka puta;

 

expected
  • he whakatakoto pūrongo hei pānui mā ētahi atu;

 

  • he matapaki, he whakamāori whakaaturanga. Me mōhio ki te whakamārama i ngā āhua tāpua o roto i ngā otinga, tae atu ki ngā aputa me ngā rapoi.

 


differentiation
cluster
3. Me mōhio te ākonga ki te whakaputa whakaaro whaitake ki te āhua o a ētahi atu whakaari raraunga;

 

  • he āta tirotiro, he whakawhitiwhiti whakaaro ki te āhua o a ētahi atu whakaatu raraunga.

 

Te torotoro tūponotanga

 

probability
Anei ētahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga te whakatutuki:

 

4. Me mōhio te ākonga ki te whakarite pāpono tūturu , pāpono whakatau rānei e āhua ōrite ana, ka whakarārangi ai mai i te tērā e kore e taea, ki te tērā ka tino taea;

 


least likely; most likely
  • he whakapakari i te orotau o te ākonga ki ngā āhuatanga o tēnei mea, o te tūponotanga . Hei whakatauira, me whakaraupapa tāpaetanga kōrero, whakaahua rānei , i runga anō i te kaha o te tūponotanga ka eke tērā āhua . Hei whakatauira:

 

understanding
assertion
      a) ka toa te tima poitarawhiti o Aotearoa i a ratou ka whakataetae atu ki te tima o Ahitereiria a tēnei hōtoke ;

 

      e) ka whiti mai te rā āpōpō ;

 

      h) ka whai waewae taku āporo ;

 

      i) kaore tētahi kupu kotahi e puta i taku waha āpōpō ...;

 

  • he whakamahi whakaahua, taputapu rānei hei torotoro i ngā huarahi e āta kitea mai ai te katoa o ngā hua ka taea te puta i tētahi pāpono māmā.

 

He Tauira Aro Matawai

 

He tauira noa ēnei hei āwhina i te kaiwhakaako:

 

  • He kimi haere i ngā rā whānau o ōna hoa ako, ka whakaatu ai i ngā otinga ka puta ake ki te kauwhata rau-tō.

 

    mā tēnei korero ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Tauanga 2/1
    Tauanga 2/2

 

  • Ka mahi-ā-ropu ngā ākonga , ka whakawhitiwhiti whakaaro e pa ana ki tētahi kaupapa hōpara tauanga kua whakaritea hei whiriwhiri, ka āta whakatau ai ko ēhea taurangi hei āta rangahau. Kia oti mai ngā raraunga te kohi mai, ka whakaatu ki te kauwhata.

 

    mā ēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pehea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Tauanga 2/2
    Tauanga 2/1

 

  • He rangahau i ngā kaiwaiata māori o te motu. Tokohia ngā wahine, tokohia ngā tane? Ka waiata takitahi, takirua, ā-ropu kē rānei ēnei tangata?

 

    mā tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Tauanga 2/1
    Tauanga 2/3

 

Rārangi upoko Tōmua Whārangi ki mua