PapakāingaNgā PūrongoMō TKIHaporiRapuaNgā KuraTauwhitiwhitiTomokangaĀwhina


  Pangarau i roto i te Marautanga o Aotearoa  



Te Tau Taumata 2

Ngā whāinga Paetae

 

Te torotoro tau

 

I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te ākonga:

 

1. ki te pānui tau oti matitoru;

 

whole number
2. ki te whakamārama i te tikanga o ngā mati o roto i ngā tau oti matirua, matitoru;

 

2-digit; 3-digit
3. ki te whakaraupapa i tētahi huinga, e toru, nui ake rānei, ngā tau o roto (atu i te 1 ki te 99);

 

put in order
4. ki te tuhi, ki te whakaoti rapanga whakarite;

 

comparison problems
5. ki te tuhi, ki te whakaoti rapanga paki e whai wāhi mai ana te haurua, te hautoru, te hauwhā me te haurima.

 

story problems; third
 

Te torotoro tatautanga, whakataunga tata

 

I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te ākonga:

 

6. ki te āta whakatau tata, a, ki te tirotiro, ki te whakatau āe rānei i tika ngā otinga i puta ake;

 

estimate; answers
7. ki te whakamahi meka matua e pā ana ki te tāpiritanga me te tangohanga;

 

basic fact
8. ki te whakaoti ā&;hinengaro i ngā tataitanga e whai wāhi mai ana te tāpiritanga, te tangohanga rānei;

 

mentally
9. ki te whakaatu i tōna āhei ki te whakahāngai i ngā meka whakarau matua;

 

apply
10. ki te tuhi, ki te whakaoti rapanga paki tau oti, e whai wāhi mai ana te tāpiritanga, te tangohanga, te whakarau me te whakawehenga;

 

involving
multiplication; division
11. ki te tuhi, ki te whakaoti rapanga paki e whakahau ana i te ākonga ki te whiriwhiri ko tēhea o ngā paheko tau e whā e whakamahi.

 

requiring
number operation
 

He Tauira Horopaki

 

  • TE TAHA MOANA&;Me whakamahi ngā ahuatanga o te taha moana hei kaupapa rapanga paki, e whai wāhi mai ana ngā paheko tau. (Hei whakatauira, ko ngā anga, kohatu, pāpaka, karoro, tangata...).

 

  • TE KĀINGA NOHO&;Kei hea te KĀINGA noho o te ākonga? He aha te tau o tōna KĀINGAhe taukehe, he taurua rānei? He aha ngā pakitau ka taea e ia te tito mai e whakamahi ana i ngā mea i roto i tōna KĀINGA?

 


odd numbers; even numbers
  • TE MAHI PARAKUIHI&;E hia ngā tōhi e hiahiatia ana e tēnā, e tēnā o ngā mea o te whānau? E hia ngā tōhi ma te katoa?

 

  • TE MANNAAKI MANUHIRI&;E hia ngā rīwai e hiahiatia ana mēnā e toru tekau mā toru ngā tangata kēi te noho mai ki te tina, ā, me whakarite kia rua ngā rīwai mā ia tangata?

 

He Tauira Mahi

 

Te torotoro tau

 

Anei etahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga paetae o tēnei taumata te whakatutuki:

 

1. Me mōhio te ākonga ki te pānui tau oti matitoru;

 

  • he āhukahuka atu ki ngā tau o roto i tōna ake ao;

 

  • he āhukahuka atu ki ngā tau e kitea e ia i a ia e haere ana i āna hāereere;

 

  • he whakamahi tātaitai hei torotoro tauira tau i roto i ngā mahi toi, i roto rānei i te wharenui, i hea kē rānei.

 

2. Me mōhio te ākonga ki te whakamārama i te tikanga o ngā mati o roto i ngā tau oti matirua, matitoru;

 

  • he whakamārama i te uara tu, te uara mati, te uara tapeke o ngā mati i roto i ngā tau pēnei i enei: 38 He aha te uara tu o te toru?

    361 He aha te uara mati o te ono?

    920 He aha te uara tapeke o te iwa?

 

place value; face value; total value
  • he whakamahi poronga uara tū hei whakatauira i te tāpiri me te tango;

 

place value blocks
  • he hōpara tikanga hei whakaingoa ano i ngā tau, hei whakatauira:
    7+2 (mō te 9);

 

  • he torotoro tauira tau hei whakaatu i ngā taurea pātahi.

 

common multiples
3. Me mōhio te ākonga ki te whakaraupapa i tētahi huinga, e toru, nui ake rānei, ngā tau o roto (atu i te 1 ki te 99);

 

  • he whakaraupapa huinga tau, mai i te tau iti ki te tau nui. Hei whakatauira:

    23, 77, 46, 5, 59 => 5, 23, 46, 59, 77;

 

  • he torotoro taurua, taukehe mai i te ao o te ākonga (te KĀINGA, te kura, te marae, te tāone...).

 

4. Me mōhio te ākonga ki te tuhi, ki te whakaoti rapanga whakarite;

 

  • Hei whakatauira: anei tētahi e whai wāhi mai ana te tangohanga: tekau mā waru ngā ika kua mau i a Ani. E rua tekau mā toru ngā ika kua mau i a Ruihi. E hia te itinga ake o ngā ika a Ani i a Ruihi?

 

  • Anei anō tētahi mō te whakawehe: ko tā Tamati mahi i ngā āta, he mahi tōhi. E whā ngā motupae parāoa ka taea te tunu i te wā kotahi. Anei ngā hiahia o tōna whānau: Waimatua 2, Tōmairangi 3, Anita 1, Pāpā 3, Māmā 2, Taurima 1, Tāmati 4.

    E hia ngā purunga parāoa ki roto i te pūrere whātōhi e tutuki ai tēnei mahi?

 

5. Me mōhio te ākonga ki te tuhi, ki te whakaoti rapanga paki e whai wāhi mai ana te haurua, te hautoru, te hauwhā me te haurima;

 

  • he hoatu taonga tūtahi ki te ākonga (pēnei i te āporo, i te tawhera pepa rānei) hei whakawehe māna kia noho ai he haurua, he hautoru, he hauwhā rānei; me tuhi pakitau anō a ia e pā ana ki tāna i mahi ai;

 

  • he whakawehe huinga, ka tito pakitau. Hei whakatauira, e waru ngā pāpaka i roto i tētahi kōpua. Nāwai rā, ka puta ētahi mea e rua, ka neke ki wāhi kē noho ai. He aha te tau hautanga o ngā pāpaka kua ngāro atu?

 

Te torotoro tatautanga, whakataunga tata

 

Anei etahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga paetae o tēnei taumata te whakatutuki:

 

6. Me mōhio te ākonga ki te āta whakatau tata, ā, ki te tirotiro, ki te whakatau āe rānei i tika ngā otinga i puta ake;

 

  • he torotoro whakataunga tata, tatautanga hoki i roto i tōna ake ao. Hei whakatauira:

     

      i) Tokowhitu ngā tangata e hiahia ana ki te hupa paua i tētahi wharekai. E hia katoa ngā oko hupa e ngata ai te hiahia o tēnei hunga?

     

      ii) E mea ana te karaehe ki te haere ki te matakitaki whenua. E rua tekau ngā tamariki i roto i te karaehe, tokorima ngā pakeke e wātea ana ki te haere i ō rātou taha. E hia ngā waka e hiahiatia ana?

 

7. Me mōhio te ākonga ki te whakaoti&;a&;hinengaro i ngā tataitanga e whai wāhi mai ana te tāpiritanga, te tangohanga rānei;

 

  • ka mahi-a-ropu, ka mahi takirua rānei ngā ākonga ki te whakamatau i tō rātau mōhio ki ngā pānga i waenganui i ngā tau tapiri, tau tango rānei. Hei whakatauira:

    10 - 2 = 8 / 10 - 8 = 2 m, 3 + 4 = 7 / 4 + 3 = 7;

 

  • he whakamahi pene, pepa, tātaitai, takatatai, aha kē rānei hei whakaoti rapanga tapiri, tango;

 

abacus
  • he tito pakitau e whakaahua ana i ngā mahi tapiri, tango rānei o ia ra (me whakamahi ano te ākonga i āna anō kupu);

 

  • he whakamahi tau tae noa ki te 1000, nui ake rānei.

 

8. Me mōhio te ākonga ki te whakaatu i tōna āhei ki te whakahāngai i ngā meka whakarau matua;

 

apply
  • he whakapakari i te mārama o te ākonga ki ngā āhuatanga whakarea. Hei whakatauira:

      4 + 4 + 4 = e toru ngā huinga o te 4 (tāpiritanga taruarua)
      => whakareatia te whā ki te toru (3 x 4);

 

  • he hōpara i ngā ahuatanga motuhake o te whakarau, ara:

     

      a) he ōrite te otinga ahakoa pēhea te raupapa (4 x 2 = 8 me 2 x 4 = 8);

     

      e) ka whakarautia ana tētahi tau ki te 0, ko te 0 tonu te otinga.

 

9. Me mōhio te ākonga ki te tuhi, ki te whakaoti rapanga paki tau oti, e whai wāhi mai ana te tāpiritanga, te tangohanga, te whakareanga me te whakawehenga;

 

  • he whakaoti rapanga paki whakarau e pēnei ana te ahua. Tekau ma rua ngā kau kēi te hiwi e tū ana. E hia katoa ngā waewae o tēnei kāhui kau?

 

10. Me mōhio te ākonga ki te tuhi, ki te whakaoti rapanga paki e whakahau ana i te ākonga ki te whiriwhiri ko tēhea o ngā paheko tau e whā e whakamahi;

 

  • he tito pakitau e hangai ana ki ngā whāinga paetae o tēnei taumata: Ko te ra whānau tēnei o Hariata. E iwa tau tōna pakeke. E hia tōna pakeke ā-wiki/ā-rā/ā-haora/ā-meneti/ā-hākona? (Me whakarea te nui o ngā tau ki te nui o ngā wiki/rā ...).

 

He Tauira Aro Matawai

 

He tauira noa ēnei hei āwhina i te kaiwhakaako:

 

  • He whakamahi tātaitai hei whakaoti rapanga tau pēnei i enei e whai ake nei:

     

      i) E ono ngā tau o Huia? E hia wiki/rā/hāora/meneti tōna pakeke?

     

      ii) he tito pakitau whakarau e 20 te otinga;

     

      iii) he tuhi pakitau whakawehe, e 2 te otinga.

     

    Mā ēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Tau 2/10
    WP-2
    WR-3

 

  • He whakatauira: ko te Tūrei tēnei, te 21 o ngā rā o Kohi-tātea. Kua eke tonu te rā whānau o Tōmairangia te 2 o Hui-tanguru kē hoki tana rā whānau. Ko tana mahi tuatahi ia rā, he titiro ki te maramataka kia kite ai ia e hia ngā moe e toe ana. E āta mōhio ai a ia ki te nui o ngā rā e toe ana, me aha ia?

     

    Mā tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Tau 2/10
    WP-3

 

  • He tuhi rapanga paki e whai wāhi mai ana ngā tikanga tau. Hei whakatauira: i tētahi whakata kura ka haere a Hema ki te pamu koti a tōna matua kēke. E 37 ngā mea uha, e 42 ngā mea toa kēi tēnei pamu e noho ana. E hia katoa ngā waewae o enei kararehe?

     

    Mā tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Tau 2/10
    Tau 2/11

 

  • He whakamahi tutohi tatai hei hopara kianga (tāpiri, tango, whakarea, whakawehe) mo tētahi whānau tau. Hei whakatauira, he aha ngā kianga ka taea te kimi mai e hāngai ana ki te whānau "40" (20 + 20 = 31 + 9 / 10 x 4 = 5 x 8 ...).

     

calculation table
    Mā tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Tau 2/11

 

  • He whakamahi tutohi tau e pā ana ki ngā tau i waenganui i te 0 me te 100. Hei whakatauira:

     

      i) Me pēhea te whakawehe i te 100 heneti kia rima ngā wahanga e ōrite ana te nui?

     

      ii) E $100 te nui o te putea kua whakaritea hei hoko kai mō tētahi hui i te kura. Me whakamahi e te ākonga tētahi tutohi tau hei āwhina i a ia, i a ia e whakarite ana i ngā kai mō te hui. Me tuhi anō ia i tana hoko mai ai, kia pai ai tana whakaatu atu i ngā whakapaunga moni ki te kaiwhakaako.

     

    Mā enei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Tau 2/3
    Tau 2/5
    WR-3

 

  • He whakahaere hopara tatautanga. Hei whakatauira:

     

      i) Tokohia ngā tamariki i haere mai ki te kura mā: raro/runga waka/runga pahi/runga pahikara?

     

      ii) Tokohia ngā mea o te whānau o te ākonga i haere ki te kohanga reo, te kura kaupapa Māori, tētahi atu kura tuatahi rānei?

     

    Mā tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Tau 2/10

 

  • He tuhi, he whakaoti rapanga e whai wāhi mai ana te haurua, te hautoru, te hauwhā, te haurima. Hei whakatauira: kua whakaaetia kia haere tētahi hautoru o te karaehe ki te matakitaki i a Waka Huia. E rua tekau mā whitu ngā tamariki o roto i te karaehe. Tokohia ngā tamariki ka haere?

     

    Mā tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Tau 2/10
    Tau 2/11

 

Rārangi upoko Tōmua Whārangi ki mua