PapakāingaNgā PūrongoMō TKIHaporiRapuaNgā KuraTauwhitiwhitiTomokangaĀwhina


  Pangarau i roto i te Marautanga o Aotearoa  



Te Tau Taumata 3

Ngā Whāinga Paetae

 

Te torotoro tau

 

I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te ākonga:

 

1. ki te whakamārama i te tikanga o ngā mati i roto i te katoa o ngā tau oti;

 

digit; whole number
2. ki te whakamārama i te tikanga o ngā mati i roto i ngā tau-ā-ira e toru ngā mati whāiira;

 

decimal; decimal place
3. ki te whakaraupapa tau-ā-ira e toru, iti ake rānei, ngā mati whāiira.

 

put in order
 

Te torotoro tatautanga, whakataunga tata

 

I roto i ngā horopaki whāi tikanga, me mōhio te ākonga:

 

4. ki te āta whakatau tata, ā, ki te tirotiro, ki te whakatau ae rānei i tika ngā otinga i puta ake;

 

estimate
5. ki te whakamahi i ngā meka whakarau matua;

 

basic MŪltiplication facts
6. ki te tuhi, ki te whākaoti rapanga tau oti, tau-ā-ira hoki, e whakahau ana i te ākonga ki te whiriwhiri ko tēhea o ngā paheko tau e whā e whakamahi;

 

solve problems
operation; use
7. ki te kimi hautau mai i ngā tau oti, tau-ā-ira rānei, hei whākaoti rapanga whāitake.

 

fraction; practical problems
 

He Tauira Horopaki

 

  • TE whāRENUI&;Ata torotoroa te tini o ngā āhuatanga tau i roto i te wharenuite nui o ngā pou, ngā tāhei, ngā heke, te āhua o ngā whakairo...).

 

  • TE MŪ TŌRERE&;He aha te mahi pāngarau i roto i te MŪ TŌRERE?

 

traditional game similar to draughts
He Tauira Mahi

 

Te torotoro tau

 

Anei ētahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga paetae o tēnei taumata te whakatūtuki:

 

1.Me mōhio te ākonga ki te whakamārama i te tikanga o ngā mati i roto i te katoa o ngā tau oti;

 

  • he kimi tau mai i tōna ake ao me te ao whānui hei whakapakari i tōna matatau ki ngā tikanga tau. Hei whakatauira:

 

    i)he whakatū hui, wānanga, hākari, ngāhau, aha kē rānei. He aha ngā whiriwhiringa tau i roto i tēnei momo mahi?

 

    ii)he titiro ki ngā whakapaunga pūtea a tōna whānau (utu hiko, utu kai, utu kaka ...);

 

  • he whākamahi tātaitai hei whakapakari i te mōhio o te ākonga ki ngā tau o tua atu i te 1000.

 

2.Me mōhio te ākonga ki te whakamārama i te tikanga o ngā mati i roto i ngā tau&;ā&;ira e toru ngā mati whāiira;

 

  • he whākamārama i ngā mati o roto i tēnei tau-ā-ira

      2.
      2
      3
      4
      2&Mac218;1
      2&Mac218;10
      3&Mac218;100
      4&Mac218;1000

    (me whākamahi poronga rakau, tātaitai rānei, hei whākatauira i ngā tau-ā-ira);

 

  • he torotoro i te tikanga o te hautau, me te tau-ā-ira i tōna ake ao me te ao whānui. Hei whakatauira:

 

    i)he tunu rēwena&;kia pēhea nei te nui o ngā mea mō roto i te rēwena, arā te parāoa, te wai, te tote (hautau);

 

    ii)he penapena, he āta whakapau moni (tau-ā-ira);

 

    iii)he whakamahi kupu hei whākaatu i te takanga o te wā, arā, te haurua mai i te ..., te hautahi i te ... ;

 

  • he tuhi, he whakahua tika i ngā tau-ā-ira Hei whakatauira:

 

    i)3.40 = &;toru ira te whā&; (Kei te he tēnei: &;toru ira whā tekau&;.);

 

    ii)0.256 = &;kore ira rua, rima, ono&;;

 

    iii)51.02 = &;rima tekau ma tahi ira kore te rua&;.

 

3.Me mōhio te ākonga ki te whakaraupapa tau&;ā&;ira, e toru, iti ake rānei, ngā mati whaiira;

 

  • he whakamahi tātaitai, rārangi tau hei whakarite, hei whakaraupapa tau-ā-ira.

 

Te torotoro tatautanga, whakataunga tata

 

Anei ētahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga paetae o tēnei taumata te whakatūtuki:

 

4. Me mōhio te ākonga ki te āta whakatau tata, ā, ki te tirotiro, ki te whakatau āe rānei i tika ngā otinga i puta ake;

 

estimate
results
  • he torotoro whakataunga tata, tatautanga i roto i tōna ake ao. Hei whakatauira:

     

      i) i runga i te āhua o te nui o tētahi ope e whakaeke ana ki runga i te marae, me whakatau tata te ākonga i te nui o tō rātou tokomaha;

     

      ii) e whitu tekau te tokomaha o te manuhiri kua tau mai ki te marae, ki te kura rānei, hei manaaki mā te tangata whenua mō te toru rā. E hia ngā peke rīwai e hiahiatia ana hei whāngai i tēnei rōpū?

 

      iii) e 40¢ te utu mō te tauwhainga mīhini ātea kotahi. E waru ngā tauwhainga kua tutuki i a Hare. He aha te utu mō te katoa o ana tauwhainga?

 

games
5. Me mōhio te ākonga ki te whakamahi i ngā meka whakarau matua;

 

basic MŪltipication facts
  • he whakau, he whakapūmau i ngā meka whakarau matua ki roto i te hinengaro o te ākonga. Hei whakatauira, me whakaako ngā waiata, ngā whakataetae, ngā takaro e whāi wāhi mai ana ngā meka whakarau.

 



involving
6. Me mōhio te ākonga ki te tuhi, ki te whakaoti rapanga tau oti, tau&;ā&;ira hoki, e whakahau ana i te ākonga ki te whiriwhiri ko tēhea o ngā paheko tau e whā e whākamahi;

 


requiring; investigate
  • he whakamahi tātaitai, taputapu kē atu rānei hei kimi mai i ngā hautau o ngā tau oti me ngā tau-ā-ira (me whakaoti-ā-hinengaro rānei, mehemea ka taea);

 

      i) he whakamahi tātaitai hei whākaoti rapanga penei i tēnei: whakawehea te $24.27 ki te rima;

     

calculator
      ii) he whakawehe i ētahi taonga e whitu, kia toru ngā rōpū e ōrite ana te nui;

     

      iii) e ono ngā tamariki kēi te hia ārani, e rua noa iho ngā ārani. He aha te wāhanga mā ia tamaiti?

 

      iv) he mea kohi e ētahi tamariki tokotoru tētahi pūtea e $12.36 te nui. E hia te nui o te moni e tika ana kia riro i ia tamaiti? He aha te hautau?

 


fraction
7. Me mōhio te ākonga ki te kimi hautau mai i ngā tau oti, tau&;ā&;ira rānei, hei whakaoti rapanga whaitake.

 


solve practical problems
He Tauira Aro Matawai

 

He tauira noa enei hei āwhina i te kaiwhakaako:

 

  • He whākaoti rapanga e kitea mai ai ngā wāhanga o ngā tau oti, me ngā tōpū tau-ā-ira. Hei whakatauira: ka tonoa a Waimatua kia haere ki te hoko miraka. E rima tāra te nui o te moni i hoatu e tana whāea, me ngā tohutohu kia hokona mai tētahi pounamu miraka, e rua rita nei te nui, me tētahi pounamu kirīmi, he mea paku noa iho nei, mō te pūrini. Anei ngā utu:

    Miraka Kotahi rita
    $1.25
    E rua rita
    $2.50
    Kirīmi 300 miri-rita
    $1.10

    E hia katoa te utu mō ngā mea kua tonoa e tana māmā?

    Pēhea nei te nui o te moni ka toe mai i te rima tāra ra?

     

decimal integers
    Ma tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Tau 3/7

 

  • Kua whiwhi ukauka a Rangimoana mai i te mīhini ātea, tekau tāra nei te nui o te whiwhinga. kēi te hiahia hoatu moni whakaaro ki ngā mea o tōna whānau, arā, ki ōna tuākana tokotoru me ōna tuāhine tokorua. Ka noho ia ki te whakawehe i tana pūtea kia ōrite ai te nui o te whakawhiwhinga ki tēnā, ki tēnā. Kia oti mai tāna pērā, e ono tara kēi te toe mai māna anō. E hia nei te nui o tana koha ki ia tuakana, tuahine?

     

winnings
    Ma tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Tau 3/4
    Tau 3/6

 

  • He whakamahi tātaitai hei torotoro i ngā huarahi e whakaaturia ai tētahi tau hei tapeke o ētahi tau-ā-ira. (Ko te 1 tonu tētahi tauira pai.)

     

    Mā tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Tau 3/6

 

Rārangi upoko Tōmua Whārangi ki mua