| Ngā Whāinga Paetae
|
|
|
| Te torotoro tau
|
|
|
| I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te
ākonga:
|
|
|
| 1. ki te whakamārama i te tikanga o ngā
mati i roto i te katoa o ngā tau oti;
|
|
digit; whole number |
| 2. ki te whakamārama i te tikanga
o ngā mati i roto i ngā tau-ā-ira e toru ngā
mati whāiira;
|
|
decimal; decimal place |
| 3. ki te whakaraupapa tau-ā-ira
e toru, iti ake rānei, ngā mati whāiira.
|
|
put in order |
|
Te torotoro tatautanga, whakataunga tata
|
|
|
| I roto i ngā horopaki whāi tikanga, me mōhio te ākonga:
|
|
|
| 4. ki te āta whakatau tata,
ā, ki te tirotiro, ki te whakatau ae rānei i tika ngā otinga
i puta ake;
|
|
estimate |
| 5. ki te whakamahi i ngā meka whakarau
matua;
|
|
basic MŪltiplication facts |
| 6. ki te tuhi, ki te whākaoti rapanga
tau oti, tau-ā-ira hoki, e whakahau ana i te ākonga ki te whiriwhiri
ko tēhea o ngā paheko tau e whā e whakamahi;
|
|
solve problems
operation; use
|
| 7. ki te kimi hautau mai i ngā
tau oti, tau-ā-ira rānei, hei whākaoti rapanga whāitake.
|
|
fraction; practical problems
|
|
He Tauira Horopaki
|
|
|
- TE whāRENUI&;Ata
torotoroa te tini o ngā āhuatanga tau i roto i te wharenuite
nui o ngā pou, ngā tāhei, ngā heke, te āhua
o ngā whakairo...).
|
|
|
- TE MŪ TŌRERE&;He aha te mahi pāngarau i roto i te MŪ TŌRERE?
|
|
traditional game similar to draughts |
| He Tauira Mahi
|
|
|
| Te torotoro tau
|
|
|
| Anei ētahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga
paetae o tēnei taumata te whakatūtuki:
|
|
|
| 1.Me mōhio te ākonga ki te whakamārama i te tikanga
o ngā mati i roto i te katoa o ngā tau oti;
|
|
|
- he kimi tau mai i tōna ake ao me te ao whānui hei whakapakari
i tōna matatau ki ngā tikanga tau. Hei whakatauira:
|
|
|
i)he whakatū hui, wānanga, hākari, ngāhau, aha kē
rānei. He aha ngā whiriwhiringa tau i roto i tēnei momo
mahi?
|
|
|
ii)he titiro ki ngā whakapaunga pūtea a tōna whānau
(utu hiko, utu kai, utu kaka ...);
|
|
|
- he whākamahi tātaitai hei whakapakari i te mōhio o
te ākonga ki ngā tau o tua atu i te 1000.
|
|
|
| 2.Me mōhio te ākonga ki te whakamārama i te
tikanga o ngā mati i roto i ngā tau&;ā&;ira e toru
ngā mati whāiira;
|
|
|
|
|
|
|
- he torotoro i te tikanga o te hautau, me te tau-ā-ira i tōna
ake ao me te ao whānui. Hei whakatauira:
|
|
|
i)he tunu rēwena&;kia pēhea nei te nui o ngā mea mō
roto i te rēwena, arā te parāoa, te wai, te tote (hautau);
|
|
|
ii)he penapena, he āta whakapau moni (tau-ā-ira);
|
|
|
iii)he whakamahi kupu hei whākaatu i te takanga o te wā, arā,
te haurua mai i te ..., te hautahi i te ... ;
|
|
|
- he tuhi, he whakahua tika i ngā tau-ā-ira Hei whakatauira:
|
|
|
i)3.40 = &;toru ira te whā&; (Kei te he tēnei: &;toru ira whā tekau&;.);
|
|
|
ii)0.256 = &;kore ira rua, rima, ono&;;
|
|
|
iii)51.02 = &;rima tekau ma tahi ira kore te rua&;.
|
|
|
| 3.Me mōhio te ākonga ki te whakaraupapa tau&;ā&;ira,
e toru, iti ake rānei, ngā mati whaiira;
|
|
|
- he whakamahi tātaitai, rārangi tau hei whakarite, hei whakaraupapa
tau-ā-ira.
|
|
|
| Te torotoro tatautanga, whakataunga tata
|
|
|
| Anei ētahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga
paetae o tēnei taumata te whakatūtuki:
|
|
|
| 4. Me mōhio te ākonga ki te āta whakatau
tata, ā, ki te tirotiro, ki te whakatau āe rānei i tika
ngā otinga i puta ake;
|
|
estimate
results |
- he torotoro whakataunga tata, tatautanga i roto i tōna ake ao.
Hei whakatauira:
|
|
|
i) i runga i te āhua o te nui o tētahi ope e whakaeke ana
ki runga i te marae, me whakatau tata te ākonga i te nui o tō
rātou tokomaha;
|
|
|
ii) e whitu tekau te tokomaha o te manuhiri kua tau mai ki te marae,
ki te kura rānei, hei manaaki mā te tangata whenua mō
te toru rā. E hia ngā peke rīwai e hiahiatia ana hei
whāngai i tēnei rōpū?
|
|
|
iii) e 40¢ te utu mō te tauwhainga mīhini ātea kotahi.
E waru ngā tauwhainga kua tutuki i a Hare. He aha te utu
mō te katoa o ana tauwhainga?
|
|
games |
| 5. Me mōhio te ākonga ki te whakamahi i ngā
meka whakarau matua;
|
|
basic MŪltipication facts |
- he whakau, he whakapūmau i ngā meka whakarau matua ki roto
i te hinengaro o te ākonga. Hei whakatauira, me whakaako ngā
waiata, ngā whakataetae, ngā takaro e whāi wāhi
mai ana ngā meka whakarau.
|
|
involving |
| 6. Me mōhio te ākonga ki te tuhi, ki te whakaoti
rapanga tau oti, tau&;ā&;ira hoki, e whakahau ana i
te ākonga ki te whiriwhiri ko tēhea o ngā paheko tau
e whā e whākamahi;
|
|
requiring; investigate |
- he whakamahi tātaitai, taputapu kē atu rānei hei kimi
mai i ngā hautau o ngā tau oti me ngā tau-ā-ira
(me whakaoti-ā-hinengaro rānei, mehemea ka taea);
|
|
|
i) he whakamahi tātaitai hei whākaoti rapanga penei
i tēnei: whakawehea te $24.27 ki te rima;
|
|
calculator
|
ii) he whakawehe i ētahi taonga e whitu, kia toru ngā rōpū
e ōrite ana te nui;
|
|
|
iii) e ono ngā tamariki kēi te hia ārani, e rua noa iho ngā ārani. He aha te wāhanga mā ia tamaiti?
|
|
|
iv) he mea kohi e ētahi tamariki tokotoru tētahi pūtea e $12.36 te nui. E hia te nui o te moni e tika ana kia riro i ia tamaiti? He aha te hautau?
|
|
fraction |
| 7. Me mōhio te ākonga ki te kimi hautau mai i ngā
tau oti, tau&;ā&;ira rānei, hei whakaoti rapanga whaitake.
|
|
solve practical problems |
| He Tauira Aro Matawai
|
|
|
| He tauira noa enei hei āwhina i te kaiwhakaako:
|
|
|
|
|
|
decimal integers |
Ma tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|
- Kua whiwhi ukauka a Rangimoana mai i te mīhini ātea,
tekau tāra nei te nui o te whiwhinga. kēi te hiahia hoatu
moni whakaaro ki ngā mea o tōna whānau, arā, ki
ōna tuākana tokotoru me ōna tuāhine tokorua. Ka
noho ia ki te whakawehe i tana pūtea kia ōrite ai te nui o
te whakawhiwhinga ki tēnā, ki tēnā. Kia oti mai
tāna pērā, e ono tara kēi te toe mai māna anō.
E hia nei te nui o tana koha ki ia tuakana, tuahine?
|
|
winnings |
Ma tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|
- He whakamahi tātaitai hei torotoro i ngā huarahi e whakaaturia
ai tētahi tau hei tapeke o ētahi tau-ā-ira. (Ko te 1
tonu tētahi tauira pai.)
|
|
|
Mā tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea
ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|