PapakāingaNgā PūrongoMō TKIHaporiRapuaNgā KuraTauwhitiwhitiTomokangaĀwhina


  Pangarau i roto i te Marautanga o Aotearoa  



Te Tau Taumata 6

Ngā Whāinga Paetae

 

Te torotoro tatautanga, whakataunga tata

 

I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te ākonga:

 

1. ki te whakatutuki i ngā paheko matua mō ngā hautau me ngā tau hanumi;

 

basic operation; mixed
2. ki te whakarōpū tau hei tau oti, hei tau tōpū, hei tau whakahau, hei tau whakahau&;kore rānei;

 

rational
irrational
3. ki te kimi rautaki hei whakaoti rapanga tau;

 

strategy
4. ki te whakatau tata, ki te āta tātai i ētahi otinga, e whakamahi ana i te tātaitai i ngā wāhie hiahiatia ana, kia tutuki pai ai te mahi whakaoti rapanga;

 

calculate
problem-solving
5. ki te whiriwhiri i te tika, i te hē rānei, i te tikanga hoki o ngā otinga ka puta ake i tētahi rapanga.

 

 

He Tauira Horopaki

 

  • TE WHAKARITE PUTEA&;Me whakarite pūtea mō tētahi hui, (hui marae, hui kohi moni, pō ngāhau...).

 

  • TE TAKA KAI&;Me āta tirotiro tētahi tohutao kai.

 

  • TE RĪHIWAKA&;He aha te momo waka māmā nei te utu? He aha i māmā ake ai i ētahi atu? He aha te momo waka nui te utu? He aha i pērā rāwa ai te nui?

 

He Tauira Mahi

 

Te torotoro tatautanga, whakataunga tata

 

Anei ētahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga paetae o tenei taumata te whakatutuki:

 

1. Me mōhio te ākonga ki te whakatutuki i ngā paheko matua mō ngā hautau me ngā tau hanumi;

 

  • he whakapakari i te āhei o te ākonga ki te whakatutuki i ēnei momo paheko.

 

2. Me mōhio te ākonga ki te whakarōpū tau hei tau oti, hei tau tōpū, hei tau whakahau, hei tau whakahau&;kore rānei;

 

integers; rational numbers
  • he hanga, ka whakamahi rautaki mō te whakarau me te whakawehe hautau;

 

  • he hōpara tau whakahau-kore.

 

irrational numbers
3. Me mōhio te ākonga ki te whakatau tata, ki te āta tātai i ētahi otinga, e whakamahi ana i te tātaitai i ngā wahie hiahiatia ana, kia tutuki pai ai te mahi whakaoti rapanga;

 

  • he whakatau āe rānei e tika ana, e hē kē ana rānei ngā otinga i puta ake;

 

  • he whakaoti rapanga whaitake hei whakapakari i tona ake mōhio ki ngā āhuatanga tau, tae atu hoki ki te whakataunga tata, me te tatautanga.

 

He Tauira Aro Matawai

 

He tauira noa ēnei hei āwhina i te kaiwhakaako:

 

  • He whakaoti rapanga e puta noa mai ana i ngā mahi o ia rā. Hei whakatauira:

 

      i) mai i tētahi tohutao kai kua whakaritea mō te toru tangata, me whakanui ake ngā kai o roto kia whangaihia ai ētahi tangata tokowaru;

 

      ii) me whakarite tētahi rawhara hei mahi moni mā tētahi rōpū e mea ana ki te haere ki te Tairāwhiti. Me whakatau tata ngā utu mō te pahi, te koha ki ngā marae, me ētahi whakararu e pā ana ki te haere, ka tuhi kauwhata ai e kitea mai ai te nui o ngā tikiti rawhara hei mahi mai me te nui o te utu mō ia tikiti kia toe mai ai te moni e hiahiatia ana mō te haere.

 




graph
    Mā tenei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pehea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Tau 6/1
    Tau 6/3
    Tau 6/4

 




triples

  • He hopara i ngā kahui tau-toru a Pythagoras, ka whakatakoto purongo ai e whakaatu ana i ngā otinga.

 

    Mā tenei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pehea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Tau 6/4

 

  • He whawhe hautau roto i ngā horopaki whaitake. Hei whakatauira: anei te nui o ngā huawhenua kua whakaritea hei rau atu ki te hangi a Kahurangi mā: he pēke rīwai, he pēke kūmara haurua, he pēke paukena haurua. Nā, ka whakatau a Kahu me rahi ake te paukena kia noho ai te rahi hei 50 ōrau o te katoa o ngā huawhenua. E hia ngā pēke paukena haurua hei tāpiri atu ki ngā huawhenua kua whakaritea kēhia kia eke ai te nui o te paukena ki te 50 ōrau o te katoa?

 

    Mā tenei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pehea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Tau 6/1
    Tau 6/2
    Tau 6/3
    Tau 6/4

 

Rārangi upoko Tōmua Whārangi ki mua