PapakāingaNgā PūrongoMō TKIHaporiRapuaNgā KuraTauwhitiwhitiTomokangaĀwhina


  Pangarau i roto i te Marautanga o Aotearoa  



Te Ine Taumata 3

Ngā Whāinga Paetae

 

Te whakatau tata, te ine

 

I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te ākonga:

 

1. ki te whakatakoto whakataunga tata e kitea ai tōna matatau ki ngā waeine mātua mō te roa, te papatipu, te horahanga, te rōrahi me te mahana;

 


mass; volume
2. ki te whakatutuki mahi ine e whai wāhi mai ana ngā waeine me ngā āwhata maha.

 

unit of measurement; scale
 

Te whakapakari orotau ki ngā āhuatanga o te wā, te pāpātanga me te whiti

 

I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te ākonga:

 

3. ki te pānui, ki te whakamāori i ngā korero o ia ra mō te wā;

 

interpret
4. ki te huri i te wā ringarua hei wāmati, ā, ki te huri i te wāmati hei wā ringarua.

 

analogue; digital time
 

He Tauira Horopaki

 

  • TE whakatōKAMOKAMO/RAEWA&;He aha te wa tika hei whakatōi ēnei huawhenua kia matomato ai te tipu? He aha te wā tika hei ngāki, hei hauhake?

 

  • HE TAUWHAINGA OMAOMA&;Whakatairitea te kaha o ngā tamariki o roto i te karaehe ki te oma. (Heoi ano me mātua tango mai ngā ingoa.)

 

  • TE PAPA tākaro&;Hoparangia te horahanga pai mō tētahi papa tākaro, papa waka rānei.

 

  • TE wātaka O ngā WAKA RERERANGI/PAHI&;He aha ngā wā wehe atu/ tau mai?

 

He Tauira Mahi

 

Te whakatau tata, te ine

 

Anei ētahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga paetae o tēnei taumata te whakatutuki:

 

1. Me mōhio te ākonga ki te whakatakoto whakataunga tata e kitea ai tōna matatau ki ngā waeine mātua mō te roa, te papatipu, te horahanga, te rōrahi (kitanga) me te mahana;

 

  • he matapae i te kītanga i ētahi pūoto kua whakaritea hei tirotiro, ka āta ine ai ki ngā taputapu ine e tika ana mō te kītanga (penei i te pūoto ine miririta, rita rānei).

 

discuss
capacity
2. Me mōhio te ākonga ki te whakatutuki mahi ine e whai wāhi mai ana ngā waeine me ngā āwhata maha;

 

  • he whakahaere hopara waiaro, whakaaro rānei e whai wāhi mai ana tētahi āwhata ngāwari. Hei whakatauira, pēhea nei te reka o te puha ki tā ngā hoa ako titiro? Me tohu e rātoua rātou whakahoki ki tētahi āwhata e pēnei ana te āhua:

    1 2 3 4 5
    tino kino kino autaia reka tino reka

 

  • he ata tirotiro i ngā māramataka a te māori mō te mahi kai, hī ika rānei. Ko tehea te mārama pai mō te whakatōkumara, rīwai?

 

  • he torotoro, he whakatau tata, he ine horahanga. Hei whakatauira, ko hea te wāhi pai hei whakatakoto māra rīwai. Kia pēhea nei te rahi, te roa, te whānui?

 

Te whakapakari orotau ki ngā āhuatanga o te wā, te pāpātanga me te whiti

 

Anei ētahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga paetae o tēnei taumata te whakatutuki:

 

3. Me mōhio te ākonga ki te pānui, ki te whakamāori i ngā korero o ia rā mō te wā;

 

  • he ata tirotiro, he whakamahi i ngā wātaka o ia rā, pēnei i te wātaka pahi, i te wātaka whakaatu kaupapa pouaka whakaata.

 

timetable
4. Me mōhio te ākonga ki te huri i te wā ringarua hei wāmati, ā, ki te huri i te wāmati hei wā ringarua;

 

analogue time; digital time
  • he whakamahi purere wāmati, pūrere wā ringarua hei ine i te takanga o te wā;

 

passage of time
  • he whakamahi hakona i roto i tētahi mahi whaitake. Hei whakatauira, ko te ine i te kapa o te manawa, i te tauomaoma rānei;

 

  • he torotoro i ngā āhuatanga o tēnei mea, o te whiti. Hei whakatauira, me hōpara te mahana o te rā mai i te takiritanga o te ata tae noa ki te torengitanga.

 

He Tauira Aro Matawai

 

He tauira noa ēnei hei āwhina i te kaiwhakaako:

 

  • Ko te mahi tiawhe ararau. Ka mahi takirua ngā ākonga, ka āta whai atu i ngā tohutohu ahunga, tohutohu tawhiti kua ata whakatakotoria hei whai atu ma raua. Ki te tika tā rāua whai haere i ēnei tohutohu, a tōna wā ka tae atu ki te wāhi i whakaritea e te kaiwhakaako.

 

orienteering
bearing
    Ma tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pehea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Inenga 3/1
    Inenga 3/2
    WP-2
    WP-3  

 

  • Ka mahi takirua, takitoru rānei ngā ākonga. Me whakatōe ngā ākonga ētahi kakano e rua (penei i te kakano pini, tomato rānei), ko tētahi me ono ki waho, ko tētahi me ono ki roto tonu i te taiwhanga ako, arā ki tētahi paepae kirihou. Inā pihi ake ngā tipu nei, me āta tirotiro, me ata ine te kaha o te tipu, ka tuhi ai ki te pukapuka. A tōna wa me tuhi ngā otinga ki te kauwhata, ka matapaki ai i te rerekē o te whiti o te tipu o tētahi i tētahi (mehemea rā e rerekē ana), me te whakatau ano he aha i rerekē ai.

 




plastic

change

    Ma tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pehea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Inenga 3/2
    Inenga 3/3
    WP-3
    Taurangi 2/2  

 

  • He whakarite haereere. Ka mahi takirua, takitoru rānei ngā ākonga ki te whakarite i tētahi haereere kura. Ko tā ngā ākonga: he whai i ngā tohutohu o te mahere whenua kia mōhio ai rātou e hia hāora rātou e haere ana i te huarahi e tae atu ai ki te wāhi e whakaarohia ake ana (me kimi mai te huarahi tino poto hei takahanga); he whiriwhiri i te roa o tā rātou noho atu, te wā wehe atu, te wā hoki mai, te nui o te utu mā ia ākonga, me ērā āhuatanga katoa atu, ka tuhi pūrongo ai e whakaatu ana i tā rātou i whiriwhiri, i whakatau ai.

 







report; investigate
    Mā tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pehea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Inenga 3/1
    Inenga 3/2
    Inenga 3/3
    Tau 3/6  

 

  • He hōpara i te tika, i te he rānei o tētahi tapaetanga korero penei i tēnei: "He tere ake te hoto o te manawa o te tangata taroaroa i tō te tangata poto nei te hanga."

 

assertion
    Ma tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pehea ana te matatau o ngā ākonga ki te:

    Inenga 3/1
    Inenga 3/2
    Tau 3/6

 

Rārangi upoko Tōmua Whārangi ki mua