PapakāingaNgā PūrongoMō TKIHaporiRapuaNgā KuraTauwhitiwhitiTomokangaĀwhina


  Pangarau i roto i te Marautanga o Aotearoa  



HE KUPU WHAKATAKI

Kei hopu tōu ringa
ki te aka tāepa,
engari kia mau
ki te aka matua.

Ko te roanga atu o ngā kōrero ka kitea i roto i te pakiwaitara mo Tāwhaki rāua ko Tangotango.

I tīkina atu te whakatauākī nei hei tāhū mo tēnei marautanga, hei poutāwhā mō ngā āhuatanga katoa e pā ana ki te mahi pāngarau, otirā, ki te noho-ā-tinana i runga i te mata o te whenua.

He kōrero rāngatira tēnei, he kōrero wairua, i whakamātauhia ai a Tāwhaki i tōna wa, ki te whakarongo, ki te whiriwhiri, ki te wānanga, ki te tātai ā-hinengaro, ā-wairua, ki te whakaoti rāpanga, ae rānei, kāore rānei, me whai ia i te aka matua, i te aka tāepa rānei. I hoatu mana anō hei whakatau, ko tēhea te arā tika, e taea ai te whakatutuki tāna i ngākaunui ai.

Ko te aka matua, he tikanga e mau pai ai, e pūmau ai te mahi pāngarau i ā tātou tamariki. Ki te whakaaro me mārama a tātou tamariki ki ngā tikanga, ki ngā āhuatanga, ki ngā wānanga o tēnei mea o te mahi pāngarau. Nā, ko taua māramatanga nei te aka matua.

Engari rā te aka tāepa. Ko tērā te aka mōwhakiwhaki. Mehemea ka ako noa iho ā tātou tamariki i ngā tini 'ture', kāore e roa kua rāruraru te nuinga o ngā tamariki. Kua nui ake te mana o te āhua, i to te hā o te mahi, te hā e ngaro haere nei. Ka taumaha te tamaiti, ka whati te aka.

He tauira pai a Tāwhaki mō ā tātou tamariki. He tangata ata mahi, he tangata whakatikatika āhuatanga. He tangata aroha hoki.

Ko te tikanga ka timata mai i te kōpū o te whaea te whāngai i enei whakaaro. Ka rongo ā-wairua, ā-hinengaro i te mahana, i te mātao, i te ātaahua, i te rerekē, i te tino pārekareka, i te ngoikore hoki. E puta ai ia ki te ao hurihuri nei, ki te ao mārama, kātahi ka whakatinanahia aua kai wairua.

Kaua e pōhēhē he mea hou te mahi tātai, engari i ngā wā o ō tātau matua tipuna i tino mōhio rātou ki ngā mahi pāngarau, arā, te tātai tangata, tātai whenua, tātai aorangi, tātai oranga tonutanga. I aua wā he piri tahi tonu ngā mahi pāngarau me ngā mahi o te rā, arā, ngā māra kai, te hanga whare, te whakatere waka, te aha.

Kaua e pōhēhē kāore rātou ngā matua tipuna i titiro whānui, i ata whakamātautau i ngā whakaaro pāngarau hei whakatutuki i ngā hiahia. Koinā te take i ākona ai te mahi pāngarau, ki te āwhina i te tangata kia māmā ai, kia tika ai ōna whakaritenga, kia tae ki tāna i hiahia ai.

Kei te hiahiatia e tātau katoa tēnei matauranga te tikanga pāngarau, ahakoa ko wai, ahakoa te mahi. He mea whaitake i roto i te nuinga o ngā mahi. He mea whaitake hoki i roto i ngā āhuatanga o ia rā. Inā hiahia ngā tangata ki te whakarite hui, ki te hanga whare, ki te mahi rānei i ngā mahi o te kāinga, ka mahi tikanga pāngarau rātau.

I tēnei ao hurihuri, te ao hangarau, me āta mōhio ngā akonga katoa ki te waihanga, ki te whakaoti rāpanga, ki te mahi takitini, takitahi rānei kia taea ai e tēnā, e tēnā, te whai atu tōna ake huarahi i roto, i tua atu rānei i te kura.

Ko te tino tūmanako, ka riro ma ngā mahi ka whakaputahia i tēnei marautanga, e whakatō te pārekareka o te mahi pāngarau ki roto i te whatumanawa. E u rāwa atu ai ngā whakaaro me kawe e rātau ki te tiketiketanga, ki ngā taumata tiketike o ngā mahi pāngarau.

Nō reira, e ai ki te whakatauākī, ki ētahi atu hoki o ngā kupu whakaari, kia huri ngā whakaaro ki te aka matua. Ahakoa pēhea, i ētahi wā ka pā ki te aka tāepa, engari i te mutunga, ka hoki mai ki te aka matua.

 

Rārangi upoko Tōmua Whārangi ki mua