| Te Āhuahanga Taumata 1
|
|
|
| Ngā Whāinga Paetae
|
|
|
| Te torotoro Āhua , mokowā
|
|
|
| I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te ākonga :
|
|
|
| 1. ki te tautuhi, ki te whakaahua
ki ana anō kupu, ngā Āhua , ahu&;2, ahu&;3
e whai ake nei: te tapatoru, te tapawhā rite, te tapawhā, te porohita,
te taparima, te tapaono, te taimana, te pouaka, te rango te poi;
|
|
identify; 3-dimensional
cylinder; sphere |
| 2. ki te whakarōpū i ētahi taonga i runga anō i te Āhua o ia taonga;
|
|
sequence |
| 3. ki te whai, ki te whakaatu rānei i
tētahi raupapa tohutohu mō te nekenga me te takotoranga;
|
|
movement; position
classify |
|
Te torotoro hangarite, panoni
|
|
transformation |
| I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te ākonga :
|
|
|
| 4. ki te hanga, ki te whakaahua i ngā
tauira hangarite, tauira tāruarua;
|
|
symmetric; repeating |
| 5. ki te huri haurua, huri hauwhā
i tona ake tinana, i ētahi atu taonga hoki.
|
|
half
|
|
He Tauira Horopaki
|
|
|
- TE MAHI HAKINAKINA&;He
whakamahi i ngā kupu mō te neke, te hāereere, me te tākaro.
|
|
|
- NGĀ PAKIWAITARA WANIWHA&;He
hanga taniwha ki te pouaka.
|
|
|
- NGĀ TAUIRA I ROTO
I ngā MAHI TOI&;He āta tirotiro i:
|
|
|
a) ngā tauira kowhaiwhai (niho taniwha, pītau, purapura whetū);
|
|
|
e) ngā tauira tukutuku (pātikitiki, kaokao, poutama, roimata
toroa, roimata turuturu;
|
|
|
h) ngā tauira raranga (papaki ringaringa, waewae-pākura);
|
|
|
|
|
|
|
- TANGAROA&;Nga
kōrero whakatupato; ngā Āhua e kitea ana i te taha moana,
arā, ngā anga, ngā kota, ngā toka, ngā ngaru.
|
|
|
| He Tauira Mahi
|
|
|
Te torotoro Āhua , mokowā
|
|
|
| Anei ētahi tauira mahi e taea ai ngā whainga paetae o tenei taumata te whakatutuki:
|
|
|
| 1. Me mōhio te ākonga ki te tautuhi, ki te whakaahua
ki ana anō kupu, ngā Āhua ahu&;2, ahu&;3, e whai
ake nei: te tapatoru, te tapawhā rite, te tapawha, te porohita, te
pororapa, te taparima, te tapaono, te taimana, te pouaka, te ngaro, te poi;
|
|
|
- he āta tirotiro, he nanao, he whawha i ētahi āhua ,
taonga rānei . Hei whakatauira, me tirotiro te āhua o ngā
anga i te onepū;
|
|
|
- he whakamahi papanga o ia ra hei hanga taniwha, waka, kararehe,
pūrere, aha kē rānei , ka matapaki ai i ngā āhua
i torotoroa, i kitea;
|
|
materials |
- he hanga, he matapaki Āhua atarangi, ataata rānei ;
|
|
shadows; reflections |
- ka whakatakotoria e te kaiwhakaako ētahi Āhua ki te rauata hei āta whiriwhiri, hei tuhi mā ngā ākonga .
|
|
overhead projector
investigate |
| 2. Me mōhio te ākonga ki te whakarōpū i ētahi taonga i runga anō i te Āhua o ia taonga.
|
|
|
- he whakarōpū , he whakaingoa Āhua , taonga me te whakamahi
anō i ngā kupu pēnei i ēnei e whai ake nei:
| torotika &; piko |
mātotoru &; angiangi | hōhonu &; pāpaku |
| koi &; pūhuki |
roa &; poto |
whāiti &; whānui |
maheni &; taratara kiato &; tangatanga
| niao/tapa/taha/kokonga |
papatahiraorao orumaro |
|
|
|
- he whakarōpū , he whakaingoa Āhua , taonga rānei i runga anō i te tae.
|
|
|
| 3. Me mōhio te ākonga ki te whai, ki te whakaatu rānei
i tētahi raupapa tohutohu mō te nekenga me te takotoranga.
|
|
|
| he whai, he whakamahi tohutohu mō te neke me te wāhi
takoto. Hei whakatauira, ko te mahi-ā-Rēhia, te kanikani, te haukori
tinana rānei : me whai wāhi mai ngā kupu pēnei i ēnei
e whai ake nei: neke, mai, atu, iho, ake, mua, muri, taha, whakamuri, whakamua,
whaka-te-matau, whaka-te-mauī, piki, heke...;
|
|
|
he whakamahi i ngā kupu hei whakaahua mokowā, wāhi
takoto rānei , arā, ko ngā kupu pēnei i ēnei:
| runga |
raro |
tata |
tāwhiti |
tua |
| whakamua |
anganui |
mua |
muri |
runga |
| whakamuri |
konei |
konā |
kō atu |
waenganui pū |
| pātahi |
waenga |
patata |
kōtaha |
huri |
| whakawhiti |
kotiti |
koirā |
muri iho |
rāwaho |
| whakarunga |
huapae |
|
|
|
|
|
|
| Te torotoro hangarite, panoni
|
|
|
| Anei ētahi tauira mahi e taea ai ngā whainga paetae o tenei taumata te whakatutuki:
|
|
|
| 4. Me mōhio te ākonga ki te hanga, ki te whakaahua i ngā tauira hangarite, tauira taruarua;
|
|
|
- he hanga, he matapaki Āhua e whai wāhi mai ana he panoni (whakaatanga, hurihanga, nekehanga, whakarahinga);

|
|
reflection
rotation; translation; enlargement |
- he whiriwhiri, he hanga tauira hangarite.
|
|
|
| 5. Me mōhio te ākonga ki te huri haurua, huri hauwha i tona ake tinana, i ētahi atu taonga hoki.
|
|
|
- he whiriwhiri huringa haurua, hauwha rānei i roto i ngā mahi kapahaka, haukori tinana, aha kē rānei .
|
|
|
| He Tauira Aro Matawai
|
|
|
| He tauira noa ēnei hei āwhina i te kaiwhakaako:
|
|
|
- Me mahi takirua, takitoru rānei ngā ākonga , ka whakamahi
i ō rātou tinana hei hanga mai i ētahi Āhua , pēnei
i te porohita, i te tapawhā, i te tapatoru hāngai rānei
.
|
|
|
mā tenei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|
- Me mahi takirua ngā ākonga , ka torotoro i te Āhua
o ētahi taonga kua rāua atu ki te peke whawha hei āta
whiriwhiri mā rāua. mā ētahi e whakaahua te taonga
e whawha ana a ia. Ko tā tāna hoa, he kimi mai he aha tā
tāna hoa e whakaahua ana.
|
|
|
mā tenei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|
- Me mahi takirua ngā ākonga , ka tuhi whakaahua tetahi, ka
whakaahua ai i tāna i tuhi ai ki tāna hoa, me te whakamahi
anō i ngā kupu āhuahanga e tika ana. Ko tā tāna
hoa, he tuhi i te mea e whakaahuatia ana. Ki te tika ā rāua
mahi, ka ōrite te Āhua o ā rāua tuhinga.
|
|
|
mā tenei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|
- He whakamahi i ngā kupu e hiahiatia ana mō roto i ngā momo takaro pēnei i "Ta Haimona e tohutohu nei", i te haukori tinana rānei .
|
|
|
mā tenei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|
- He hanga tauira ki te riwai, ki te hopi, ki te kahupeka, ki te ukupoke rānei , ka mahi mai ai i ētahi tauira taruarua, hangarite rānei .
|
|
linoleum |
mā tenei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|