| Te Taurangi Taumata 1
|
|
|
| Ngā whāinga Paetae
|
|
|
| Te torotoro tauira, pānga
|
|
|
| I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mohio te ākonga :
|
|
|
| 1. ki te hanga, ki te whakaahua tauira tāruarua , tauira raupapa;
|
|
repeating; sequential |
| 2. ki te whakahoki tauira tāruarua , raupapa;
|
|
continue |
| 3. ki te whakaahua, ki te matapaki hononga.
|
|
discuss |
|
Te torotoro whārite , kīanga
|
|
equation |
| I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mohio te ākonga :
|
|
|
| 4. ki te tuhi rerenga tau mai i ngā kōrero paki, e whakamahi ana i ngā tohu e whai ake nei: + &; = .
|
|
number sentence |
|
He Tauira Horopaki
|
|
|
- NGA RAUPARA māori He torotoro i ngā tauira me ngā raupapa e māmā ana te kitea atu i te taiao;. ngā tai; tai timu, tai pari, te mārama ; a Whiro, a Rakaunui, ngā kaupeka o te tau.
|
|
|
- TE WHATU tāniko He torotoro i ngā tauira tāruarua o roto i te mahi tāniko .
|
|
|
- NGA TAUIRA tāruarua I ROTO I TE AO O TE ākonga Hei whakatauira, ko ngā mahi o ia rā ; ka oho, ka maranga, ka horoi, ka kai, ka haere ki te kura....
|
|
|
- TE whānau /WHAKAPAPA O TE ākonga He titiro ki ngā pānga i waenganui i ngā mea o te whānau o te ākonga .
|
|
|
| He Tauira Mahi
|
|
|
| Te torotoro tauira, pānga
|
|
|
| Anei etahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga paetae o tēnei taumata te whakatutuki:
|
|
|
| 1. Me mohio te ākonga ki te hanga, ki te whakaahua tauira tāruarua , tauira raupapa;
|
|
|
- Whakaahuatia, whakamaramatia ēnei tauira;
he tauira tāruarua 1,2,3,1,2,3,1,2,3,1,2,3,...
he tauira raupapa 2,4,6,8,10,12,...
|
|
|
| 2. Me mohio te ākonga ki te whakahoki tauira tāruarua , raupapa.
|
|
|
- he whakahoki tauira tāruarua e pēnei ana te āhua:
(a) 
|
|
|
- he whakahoki tauira raupapa e pēnei ana te āhua.
(e) 
|
|
|
| 3. Me mōhio te ākonga ki te whakaahua, ki te matapaki
hononga;
|
|
|
- he whiriwhiri, he whakaatu pānga me te whakamahi anō i ngā
momo whakaaturanga e tika ana, arā, me whakaahua rānei, me
hoahoa pere rānei, me aha kē rānei. Hei whakatauira:
|
|
arrow diagram |
a) me whakaatu e te ākonga te whanaungatanga i waenganui i ngā mea o tona whānau , o ngā whānau ranei o ona hoa ako. Me whakamahi te momo hoahoa tika me ngā kupu tika hei whakaatu i ngā pānga whānau , ara:
kuia mātua tungāne tipuna
karanga-rua pōtiki tuahine peke-poho
uri teina tuakana koroua
mokopuna matua whaea/kōkā ...
|
|
|
e) he tuhi hoahoa pere hei whakaatu i ngā tino kai a te ākonga
, a ōna hoa ako rānei;
|
|
|
h) he whakaatu i te katoa o ngā kowhiringa kaka ka taea te whakarite, mehemea e rua ngā tarau, e toru ngā hate, e rua ngā poraka o te ākonga (me hoahoa rakau);
|
|
tree diagram |
i) he torotoro i ngā pānga i waenganui i ngā ahuatanga
o te taiao. Hei whakatauira, ko te pānga i waenganui i a Papa-tū-ā-nuku
me te mārama , i a Papa-tū-ā-nuku me Tama-nui-te-rā,
i te wāhanga o te tau me te kaha o te tipu o ngā huawhenua.
|
|
relationships |
| Te torotoro whārite , kīanga
|
|
|
| Anei etahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga paetae o tēnei taumata te whakatutuki:
|
|
|
| 4. Me mohio te ākonga ki te tuhi rerenga tau mai i ngā kōrero paki, e whakamahi ana i ngā tohu e whai ake nei: + &; = ;
|
|
number sentence |
- he tuhi rerenga tau mo ngā pakitau. Hei whakatauira: Kei tētahi
pae miro e rua ngā kererū. Ka tau mai anō e toru. Ka
piki te maha o ngā kererū ki te rima. Tuhia te rerenga tau
arā, 2 + 3 = 5;
|
|
|
- he kōrero pakitau e whai wahi mai ana ngā tohu me ngā kupu e whai ake nei:
< / "he iti ake i te.....", > / "he nui ake
i te ...", = / he ōrite ki te.....", ka whakamahi tātaitai
ai, aha ke ranei hei whakatakoto tāpaetanga kōrero e
pā ana ki te whakamahia o ēnei paheko;
|
|
number story
assertion
operation
|
| He Tauira Aro Matawai
|
|
|
| He tauira noa ēnei hei āwhina i te kaiwhakaako:
|
|
|
- He whakaatu, he matapaki i ngā pānga i waenganui i ētahi
huinga e rua. Hei whakatauira, ka tuhi hoahoa pere, whakaahua
rānei hei:
|
|
set |
i) whakaatu i ngā mārama i whānau mai ai ngā mea
o tōna whānau :

|
|
|
ii) whakaatu i ngā hapū, iwi o te ākonga .
|
|
|
mā ēnei tauira ka mohio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|
- He ata titiro ki ētahi whakaahua o ngā wāhanga o te
wharenui, o ngā mahi raranga kete, whāriki rānei, ka
tautuhi, ka matapaki i ngā tauira tāruarua o roto.
|
|
|
- He hanga tauira tāruarua e whai wāhi mai ana ētahi
āhua e whā . Hei whakatauira, me tuhi tauira tāruarua
he koru, he pātiki , he kape, he ngutu kaka kei roto.
|
|
|
- He tautuhi i te tauira tūāpapa o roto i tētahi tauira
tāruarua .
|
|
|
mā ēnei tauira ka mohio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|
- He tuhi rārangi tau hei whakaatu pakitau. Hei whakatauira, i
tētahi rā ka haere a Hinerangi ki te kohi pūpū.
E rima ngā pūpū i kitea mai e ia i te kōpua tuatahi,
e whā i kitea mai i te kōpua tuarua, e toru i kitea mai i
te kōpua tuatoru. Tekau mā rua te tapeke. Anei te rārangi
tau hei whakaatu i tēnei pakitau: 5 + 4 + 3 = 12.
|
|
|
mā tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea
ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|
- He tito, he hanga tauira tāruarua .
|
|
|
mā ēnei tauira ka mohio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|
- He tuhi reta ki tētahi whanaunga, hoa rānei e ata whakaahua
atu ana i tētahi tauira tāruarua māmā kua oti nei
i a ia te hanga mai. Ki te tika ana kupu whakamārama, ka taea e
tana hoa tana tauira te tuhi mai anō.
|
|
|
mā ēnei tauira ka mohio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|