| Te Taurangi Taumata 2
|
|
|
| Ngā Whāinga Paetae
|
|
|
| Te torotoro tauira, pānga
|
|
|
| I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te ākonga :
|
|
|
| 1. ki te tuhi i te roanga atu o tētahi tauira raupapa, ka whakaahua ture ai;
|
|
describe; rule |
| 2. ki te whakamahi kauwhata hei whakaatu panga.
|
|
relationship |
|
Te torotoro whārite , kīanga
|
|
expression |
| I roto i ngā horopaki whai tikanga, me mōhio te ākonga :
|
|
|
| 3. ki te whakamahi i ngā tohu whakarite,
arā , te = mō te "ōrite ki te", te < mō
te "iti ake i te", te > mō te "nui ake i te".
|
|
symbols of comparison |
|
He Tauira Horopaki
|
|
|
- NGA MOMO TUKUTUKU&;He āta torotoro i te āhua o ngā tauira taruarua i roto i ngā tukutuku (te patiki, ngā roimata toroa, te niho taniwha).
|
|
|
- TE TAKA KAI mā TE HUI&;He tuhi pakitau mō te manaaki mahuhiri e whai wāhi mai ana te tapiritanga.
|
|
|
- TE RERENGA O TAMA-NUI-TE-RA&;He tuhi kauwhata hei whakaatu i te arā rere o te rā ki te kauwhata. (Me waiho mā te ākonga anō e whakatau me pēhea te whakaatu i tēnei ki te kauwhatamo muri rā anō whakatikatika ai mena e he ana tana mahi.)
|
|
|
- NGĀ WHAKAPAPA&;He
whakaatu i ngā panga i waenganui i te whānau o te ākonga
ki ngā momo kauwhata e tika ana.
|
|
|
- TE TIAKI MŌKAI/TIPU
RĀNEI&;He tuhi kauwhata hei whakaatu i te tere o te
whanaketanga o tāna mōkai, mehemea rā he mōkai tāna.
|
|
|
| He Tauira Mahi
|
|
|
| Te torotoro tauira, pānga
|
|
|
| Anei ētahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga paetae o tēnei taumata te whakatutuki:
|
|
|
| 1. Me mōhio te ākonga ki te tuhi i te roanga atu o tētahi tauira raupapa, ka whakaahua ture ai;
|
|
|
- he torotoro, he hanga, he whakaahua, he tuhi i te roanga atu o tētahi
tauira raupapa tau, mokowā rānei. (Mā konei ka
mōhio te ākonga ki te āhua o te tauira mutunga-kore);
Hei whakatauira:
|
|
space |
| TAUIRA RAUPAPA TAU: 0, 3, 6, 9, 12, ...
TAUIRA RAUPAPA MOKOWĀ:
1 koru 3 koru 5 koru |
 |
|
|
|
- he hanga, he tauira tau taruarua ki te tataitai.
|
|
|
| 2. Me mōhio te ākonga ki te whakamahi kauwhata hei whakaatu hononga;

|
|
|
| Te torotoro whārite , kīanga
|
|
|
| Anei ētahi tauira mahi e taea ai ngā whāinga paetae o tēnei taumata te whakatutuki:
|
|
|
| 3. Me mōhio te ākonga ki te whakamahi i ngā tohu
whakarite, arā , te = mō te "ōrite ki te", te <
mō te "iti ake i te", te > mō te "nui ake i
te";
|
|
|
- he hanga, he whiriwhiri rerenga tau e whai wāhi mai ana ēnei tohu =, +, -. (Me whakamahi anō tētahi tataitai i ngā wāhi e hiahiatia ana.) Hei whakatauira:
He mea kato mai e Rangi ētahi putiputi e rua tekau mā whā .
Ka hoatu ki tana hoa, ki a Tihirau, ētahi putiputi e iwa. Kua
tekau mā rima ināianei ngā putiputi hei mau atu mana
ki ona matua. Anei te rerenga tau hei whakaatu i tēnei āhuatanga
:
24 - 9 = 15;
|
|
|
- he hanga, he whiriwhiri rerenga tau e whai wāhi mai ana te =, te <
me te >. (Me whakamahi anō tētahi tātaitai i ngā
wāhi e hiahiatia ana.) Hei whakatauira:
Kua wareware nei i a Te Hikaka te pakeke o Hiria. Katahi ia ka maumahara
ake he rite tana rā whānau ki tō tāna tuakana,
ki a Whai, otirā e whā tau ke te pakeke ake o Whai i a Hiria.
Tekau tau te pakeke o Whai. He rite anō tana pakeke ki te pakeke
o tāna tuahine, o Hema, ina hoki he mahanga rāua . Tuhia
te āhua o te pakeke ake o tētahi i tētahi , me te whakamahi
anō i ēnei tohu nei: =, <, >
|
|
|
|
|
|
special properties |
| He Tauira Aro Matawai
|
|
|
| He tauira noa ēnei hei āwhina i te kaiwhakaako:
|
|
|
- He whakaahua, he tuhi i te roanga atu o ngā tauira pēnei i ēnei :

|
|
|
mā tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|
- He kimi mai i te ture e whakahau ana i te āhua o tētahi raupapa tau, ka tuhi ai i te roanga atu o taua raupapa. Hei whakatauira:
3, 7, 11, 15, ? , ? ... 1, 2, 3, 6, 10, 15, 21,?, ? ...
|
|
|
mā tēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|
- He whakatipu otaota, he tiaki mōkai ranei. Me tuhi kauwhata hei
whakaatu i te pānga i waenganui i te takanga o te wā me te
āhua o te tipu.
|
|
|
mā ēnei tauira ka mōhio te kaiwhakaako e pēhea ana te matatau o ngā ākonga ki te:
|
|
|