PapakāingaNgā PūrongoMō TKIHaporiRapuaNgā KuraTauwhitiwhitiTomokangaĀwhina
  Pūtaiao I Roto I Te Marautanga O Aotearoa  

Ō MATAORA

"He muka harakeke
He hitau tangata."

Kei roto i te ingoa o tēnei whenu ngā whakamāramatanga mō ngā tikanga mata ora. Ka uru katoa mai ngā mea katoa e ora ana ki roto i tēnei whenu, tae noa mai ki a Papa-tū-ā-nuku.

O ngā whenu katoa, koia nei te whenu tino rahi. Kei roto i tēnei whenu te nuinga o ngā atua kaitiaki, penei i a Tāne-mahuta, i a Tangaroa, i a Haumia-tiketike, i a Rongo-mā-tāne, i a Tū-mata-uenga hoki.

Ki tā te Māori, he mauri tō ngā mea katoa. Hei maumahara ki te pāmārie mō ngā mea katoa e kitea ana, e pā atu ana, e kainga ana, e whakamahia ana e tātou. Ka mau tonu te mauri o ngā mea katoa, ahakoa he aha. Pēnei i te tepu, i te tūru rānei, i takea mai i ngā tamariki a Tāne, arā, i ngā rakau. Nā, ko ngā mea o roto o ŌMataora ko ngā aitanga, arā, a te tangata, a te tipu, a te kararehe, a te ngārara, me ērā atu. Otirā ka mau tonu te whakapono kei te ora, kei te tūngāngā tonu te tipuna nei, te whaea nei a Papa-tū-ā-nuku, na, ka noho hoki ia i Ō Mataora.

Ō Mataora

 

Ngā Whāinga Matua

 

I roto i āna akoranga mō te Ō Mataora ka whakaaraarahia, ka whakamahia e te ākonga ōna mōhio, ōna pukenga me ona waiaro kia:

 

1. mārama haere ia ki ngā raupapa, ki ngā rerenga o ngā rauropi, kia mārama hoki ki ngā momo kararehe me ngā tipu o Aotearoa motuhake;

 

order; diversity; organism; species; plant;
2. tūhura kia mārama ngā pānga o te hanganga me te mahi a ngā rauropi;

 

investigate; relationships; structure and function; organism;
3. tūhura kia mārama ki te whakaputanga uri ki te ao, ki te tipu me te whakatipu rauropi;

 

investigate; reproduction; growth; organism generation;
4. tūhura i ngā pūnaha rauropi kia mārama ai ki ngā taupuhipuhinga o ngā rauropi me te taiao;

 

investigate; ecosystem; interdependence; organism;
5. tūhura i te whakapapa pūtaiao-ā-nuku o Papa-tū-ā-nuku kia mārama ki tona tawhito me ōna hurihanga maha;

 

investigate; geological;
6. tūhura i ngā whakatau-ā-tangata me ngā mahi-ā-tangata e tāraia nei a Papa-tū-ā-nuku, a, ki te whakatō i te whakaaro nui kia āta tiakina a Papa-tū-ā-nuku.

 

investigate;
develop responsibility;
Kia Mataara! Ka whakahauhau i ngā ākonga kia whakaaro ki ngā pānga pāpori me ngā pānga tapatahi ki ngā whakatau i āta whakaarotia mō te āhua ki ngā rauropi

Tirohia te Code of Ethical Conduct for the Care and Use of Animals in School Programmes, Department of Education, Wellington, 1988.

 

social implication; ethical implication; responsible decision;

Rārangi upoko   tōmua Whārangi ki mua