PapakāingaNgā PūrongoMō TKIHaporiRapuaNgā KuraTauwhitiwhitiTomokangaĀwhina

  Hangarau i roto i Te Marautanga o Aotearoa  

TE WHAKAHIATOTANGA O NGĀ TINO PūKENGA MĀ ROTO I TE HANGARAU

Kia tika tonu te whakatakoto hōtaka a ngā kura, kia taea ai e ngā ākonga te whakapakari me te whakahiato i te whānuitanga o ngā tino pūkenga ka taea e rātou. Kei roto i ngā mahi hangarau ngā huarahi e whakahiatongia ai ngā tino pūkenga, e tautokohia ai, e whakamahia anō ai hoki ngā pūkenga o roto i ētahi atu tino wāhanga ako.

PŪKENGA WHAKAWHITIWHITI WHAKAARO

Ka ngana ngā ākonga ki te whakaputa whakaaro, ki te whakawhitwhiti ariā, ki te rapu i ngā otinga ka taea ki te titiro anō ki ā rātou mahi, ki te whakatakoto otinga hoki. Ka taea e rātou te whakaputa te whānuitanga o ngā tuahua whakawhitiwhiti whakaaro, pēnei i te:

  • tā whakaahua me ētahi pitopito kōrero whakamārama;
 

 

annotated drawings
  • tā kauwhata;
  • hanga tauira hei whakaari ki te tangata;
  • autohe, me te mārama anō ki te arorau, me te whai mana o ngā kōrero;
 

 

logical
  • whakamahi i ngā tumomo rorohiko i te whiti āhua, i te rauata me te pouaka whakaata.
 

 

overhead projector
PŪKENGA TATAI

Ka taea te whakamātau me te whakapakari ngā pūmanawa tataitai, ine, whakatau tata i roto i ngā mahi hangarau, ā, mā konei e honoa atu ai ki te taha pangarau. He wāhanga anō kei ngā kauwhata, ngā papatau, ngā tutohi, me ētahi atu whakaaturanga ataata i roto i ngā mahi hangarau.

graph; table
chart; visual representation
PŪKENGA WHAKAMOHIOHIO

I te mea e noho mai ana ki te hangarau te komitimiti mōhiohio mai i te whānuitanga o ngā matamata, he tino uara kei ngā pūkenga whakamōhiohio i roto i te hangarau. Mā ngā mahi hangarau ka whai wāhi ngā ākonga ki te whakahiato me te whakamahi i te katoa o ngā tino pūkenga whakamōhiohio. Arā, ko te:

  • whakatakoto i ngā tuahua pātai katoa, ka kimi i ētahi huarahi uiui maha tonu;
  • tautu, te rapu, te kohikohi, te rokiroki, te tiki me te rawekeweke mōhiohio;
  • whakanahanaha, te tātari, te kōtuitui, te aromatai me te whakamahi mōhiohio;
  • whakaatu mōhiohio i runga i te mārama, te arorau, te hangai me te tika;
  • tautu, ka whakamārama, ka whakamāori i ngā whakaaro maha;
  • whakamahi i ngā pūkenga huhua hei tiki mōhiohio, hei rawekeweke mōhiohio rānei i runga i te maia me te tika;
  • whakatipu ake o te ngākau tiaki e pā ana ki te motika whakairoiro hinengaro.
intellectual property right
PŪKENGA HĪ RAURAU HOPANGA

Kei roto i te marautanga hangarau ētahi horopaki tino whai kiko hei hiraurau hopanga. Ko te tino whāinga o te whakapakari pūmanawa hangarau, e haere tahi ana ki ngā pūkenga hiraurau hopanga. Anei e whai ake nei ētahi. Ko te:

  • whakatakoto take, ka whiriwhiri, ka kōrerorero, kātahi ka whakatau i runga i te whakaaro kotahi;
  • whakaaro i runga i te wairua whakawawa, te wairua waihanga, te wairua auaha me te wairua arorau;
  • tuku i te hinengaro kia rere, te kōkiri whakaaro hou me te noho wairua tawariwari;
flexibility
  • āta whiriwhiri, te rangahau, te tūhura, te whakahihiko whakaaro me te whakahiato whakaaro;
 

 

  • whakamātautau whakaaro me ngā otinga, ka whakatakoto whakatau i runga i ngā wheako me ngā taunakitanga;
evidence
  • aromātai i ngā hātepe me ngā otinga;
  • kimi me te whakau hononga;
  • tautu, te whakaahua, te tautuhi anō i ngā hopanga, me te tātari i ēnei i runga i ngā titiro maha tonu.

Pūkenga Whakahaere Whaiaro

Mā te hangarau me ōna arotahi whai tikanga e whakatakoto tētahi tino horopaki e whakahiatongia ai e ngā ākonga ō rātou pūkenga whakahaere whaiaro e āhei ai rātou ki te tū maia i roto i tētahi taiao motuhake. Mā ēnei e whai ake nei ka pakari ake rātou. Ko te:

  • whakatakoto me te whakatutuki whāinga whaiaro, whāinga whaitake;
  • whai kia oti ngā mahi i te wā e tika ana, me te whakamahi tika i ngā rauemi;
  • manawanui, te ū pūmau, me te urutau hoki;
  • whakahiato rautaki e taea ai te whakatau raruraru, te whakatau wero rānei.

PŪKENGA PĀPORI ME TE MAHI TAHI

Ko tā ngā ākoranga hangarau he whakatakoto i te maha tonu o ngā huarahi māhorahora, tūturu, e taea ai e ngā ākonga te kōrero tahi me te mahi tahi ki ētahi atu. He maha tonu ngā mahi hīraurau hopanga me kaha tonu te whiriwhiri tahi, te mahi tahi i runga i te aro ki te hā o te tangata.

Pūkenga Tinana

I roto i ngā mahi whakatakoto mahere me te whakahaere i ngā mahi hangarau, ka ngana ngā ākonga ki te:

  • whakahiato pūkenga whawhe;
  • whakamahi tōtika i ngā taputapu, i ngā rauemi i runga i ngā tikanga e hangai ana;
  • mahi i runga i te pono, i te tika;
  • mahi i runga i te tino māia;
  •  
  • mahi i runga i te ngākau nui ki te ārai whara me te haumaru;
safety
  • whakawhanake i te hauora me te kaha o te tinana i runga i te putuputu o te kori tinana, te hakinakina, te horoi tinana, me te kai tika;
  • whakawhanake i ngā pūkenga pārore, whakatā, whakakoi hinengaro hoki.

Kia mārama ngā ākonga me whakaaro nui rātou ki a rātou anō, me ētahi atu, i te wā e whakamahi ana rātou i ngā rauemi me ngā taputapu.

PŪKENGA MAHI, AKORANGA HOKI

Mā ngā mahi hangarau e whakahau ngā ākonga ki te whakawhanake pūkenga mō te mahi tahi me te ako tahi i roto i te whānau, i te hapū, i te iwi whānui, i te whānuitanga o ngā āhua ahurea. Ka ngana ngā ākonga ki te:

  • mahi takitahi, takirua, ā-rōpū rānei, kia whai hua ai ngā mahi;
  • mahi ngātahi i roto rōpū pakihi;
  • mahi papori, mahi ā-iwi;
  • hanga mahi i runga i te tōtika.
Rārangi upoko tōmua Whārangi ki mua